Enerji Bakanı Taner Yıldızın Azerbaycanla gaz fiyatı ve transit geçiş ücretinde anlaşma noktasına gelindiği açıklamaları Nabucco ve Türkiye-Yunanistan-İtalya Gaz Hattı projelerini rahatlattı. İki proje de Şahdeniz gazını kullanacak.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldızın Azerbaycanla doğalgaz fiyatı, transit geçiş ücreti gibi konularda artık anlaşma noktasına gelindiğine yönelik açıklamaları, Nabucco ve Türkiye-Yunanistan-İtalya Gaz Hattı (ITGI) projelerinin de önünü açtı.
Her iki proje de Şahdeniz sahasından 2016-2017 döneminde üretilecek 13 milyar metreküplük doğalgaza talip. Ancak bu gaz için geçiş güzergâhı Türkiye. Bu nedenle öncelikle Türkiye ile Azerbaycan arasındaki sorunların aşılması gerekiyor. Bu yöndeki ilerleme her iki projeyi de hareketlendirdi. İtalyanların projesi ITGI ile Nabucco Projesinin ortakları, Azerilerle temas halinde. Ancak hangi projenin Şahdeniz gazından aslan payını alacağı ancak bu yılın ikinci yarısında kesinleşecek.
Ortak yolda buluşulacak
Şahdeniz gazının Türkiye üzerinden Avrupaya ulaştırılmasında uygulanacak transit ücrette Türkiyenin de Azerilerin de dediğinin olmayacağı ve her iki tarafın ortak bir noktada uzlaştığı öğrenildi. Bununla birlikte Türkiye, bin metreküp için 120 dolar ödediği Azeri gazı için uzlaşılacak fiyat farkını da ödemeye hazır olduğunu bildirdi.
Buna yönelik konular ise iki ülke arasında bu ay imzalanacak anlaşma ile netliğe kavuşacak. Bunun üzerine bir süredir arka planda kalan Şahdeniz gazının paylaşımına yönelik tartışmaların yeniden alevlenmesi bekleniyor. Nabucco Projesi için başlangıç gazı olarak 8 milyar metreküp istenirken Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan güzergâhını takip ederek Adriyatik üzerinden İtalyaya ulaşacak olan ITGI projesi de aynı miktar için Azerilerle temas içerisinde bulunuyor.
Türkiyenin önemi arttı
Nabucco Projesi ilk gazı 2015 yılında akıtmayı planlarken ITGI Projesi ise Yunanistan ve Bulgaristan bağlantısını da tamamlayarak 2013 yılında gaz akışını başlatılabilir hale getirmeyi ve 2015 yılında ise projeyi tamamlamayı hedefliyor. Ancak bu tarihe kadar Şahdeniz 2 gazının yetişmesi ise imkânsız. Nabucco bu nedenle Irak ile görüşme halinde bulunuyor ancak Azeri gazından da vazgeçmiş değil. Türkiyenin Azerilerden aldığı doğalgazı re-export etme hakkı var. Türkiye bu kapsamda uzun bir süredir Yunanistana yılda 750 milyon metreküp Azeri gazını ulaştırıyor.
Bulgaristan ile Türkiye arasındaki Rus gazının geldiği hattın ters yöne işletilmesi yani Türkiyeden Bulgaristana doğalgaz verilebilmesini öngören bir anlaşma da geçen aylarda imzalandı. Böylece doğalgaz arz fazlasıyla karşılaşması beklenen Türkiyenin zor durumda kalınması durumunda re-export hakkı olan Azeri gazını verebilmesi için bir yol daha açıldı. Türkiyenin Bulgaristan ve Yunanistan bağlantıları da ITGI ve Nabucco için büyük önem taşıyor. Sektör oyuncuları, erken biten projenin Türkiye üzerinden Azeri gazını almaya daha yakınlaşacağını vurguladılar. Bu nedenle projelerdeki süreçlerin de mevcut gecikmelere rağmen hızlandırılması gerekecek.
(Referans; 04.05.2010)