Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, "ABDnin sözde Ermeni soykırımıyla ilgili olumlu bir nokta yakalayacağını ümit ediyorum. Karadenizde Exxon Mobil ve Petrobrasın önemli projeleri var. Bu projenin, dışarıdan olumsuz bir tavra takılacağına inanmıyorum. İşlerimize devam edeceğiz. Ama bu yanlışlığın da mutlaka düzeleceğine inanıyorum" dedi.
9. Türkiye Uluslararası Petrol ve Gaz Konferansına (TUROGE 2010), 1915 Ermeni olaylarının bazı ülkelerde soykırım olarak tanınmasının yarattığı gerginlik damgasını vurdu. Konferans öncesi bir açıklama yapan Yıldız, Başbakan Tayyip Erdoğanın ABDde yapılacak nükleer zirveye katılıp katılmama konusunda kesinleşmiş bir durumunun olmadığını, ABD ile ilgili gelişmelerin izleneceğini, bu durumun Başbakanın programıyla alakalı olduğunu söyledi. ABDli Exxon Mobil ise konferans sırasında Karadenizde petrol aramak için yaptırdığı Deepwater Champion (Derindeniz Şampiyonu) isimli sondaj gemisinin göreve hemen hemen hazır olduğunu duyurdu.
Yıldız, TUROGE 2010daki konuşmasında da enerji konusundaki büyük projelerin siyasetten ve uluslararası ilişkilerden arındırılamadığını kaydetti. Bu projeler konuşulurken, yaşanan siyasi gelişmelerin reel sektör üzerinde bir yük oluşturduğunu kaydeden Yıldız, "Enerji sektörü bu yükü taşımamalı" dedi.
Yumurtalık yenilenecek
Yıldız, Kerkük - Yumurtalık Boru Hattı anlaşmasının bittiğini belirterek, bunu 15 - 20 yıllık bir anlaşmayla yenileceklerini kaydetti. Güney Akım projesinin Nabucco projesiyle birleştirilebileceğine dönük görüşe nasıl baktıkları sorusu üzerine Bakan Yıldız, Nabucco ile ilgili hususlarda hem Türkiyenin, hem de ortakların bir arada karar vermesi gerektiğini vurguladı. Yıldız, Türkiyenin stratejik açılım yapmak açısından, bütün bu değerlendirmelere kapalı olmadığını da söyledi. Bakan Yıldız 2008de Türkiyenin 48 milyar dolarla ithalatının yüzde 25inin enerji olduğunu bu rakamın geçen sene ise 28 - 29 milyar dolarla ithalatın yüzde 20sini oluşturduğunu belirtti.
İlk kuyu 2011de 2200 metrede açılacak
Exxon Mobil Türkiye Genel Müdürü Drew Goodbread, "Derin denizlerde sondaj yapabilecek gemimiz Deepwater Champion ile Karadenizde ilk kuyuyu 2011in ilk yarısında açmayı planlıyoruz" dedi. Güney Korede inşa edilen 220 mürettabatlı geminin Türkiyeye özel üretildiğini belirten Goodbread, Sinop açıklarında araştırma yapacak Deepwater Championın Boğazda iki köprünün altından geçebilmesi için sondaj kulelerinin sökülebilir şekilde üretildiğini anlattı. Goodbread şunları söyledi:
"ABD Kongresinde konuşulanlar buradaki Amerikan şirketleri için pek yapıcı olmadı. Biz özel bir şirketiz. Hükümette olan bitene karışamıyoruz. Bu işin hükümetlerimiz arasında halledileceği konusunda ümitliyiz. Hazırlıklarımızı yapıyoruz. Deniz tabanını inceliyoruz. Çevre şartlarını değerlendiriyoruz. Henüz haritalandırma sürecini bitirmedik. 2010 sonunda Petrobrasla Karadenizde diğer çalışmamızın sonuçları da bize ışık tutmaya başlayacak. Hiçbir şey bulamama riskimiz de var. Burası hiç denenmemiş bir bölge. Çalışacağımız yer 2200 metrede derinlikte. 10 sene önce bu derinlikleri delecek teknoloji yoktu. Karadeniz çok bakir bir alan. Romanya kıyılarıyla da ilgileniyoruz."
Aramada bakiriz kârlılıkta cazibiz
Türkiyenin en son enerji rakamlarını açıklayan Petrol İlişkileri Genel Müdürlüğü (PİGM) Genel Müdürü Erdal Gülderen şu bilgileri verdi:
-2009da petrolün yüzde 92sini ve doğalgazın da yüzde 98ini ithal ettik.
- 1934den bu yana Türkiyede 3727 kuyu açıldı. Son 8 yılda 747 kuyu açılırken bunların 142sinden petrol, 194ünden doğalgaz çıktı. 247si kuru kuyu ve 21i de değerlendiriliyor.
- 2002de 4 yerli, 17 yabancı firma Türkiyede petrol - doğalgaz arama ve üretimi yaparken 2009da bu rakam 24 yerli, 24 yabancı firmaya çıktı.
- 2009 yılında 2.4 milyon ton ham petrol ürettik. 1044 kuyudan günde 45 bin 500 varil petrol çıktı. Bunun yüzde 69unu TPAO, kalanını özel sektör üretti. Türkiyenin şu anda kalan kullanılabilir rezervi 39.3 milyon ton. Bu da 16 aylık tüketimimize yetiyor.
- 2009da 729 milyon metreküp doğalgaz ürettik. Bu da ihtiyacımızın yüzde 2sine yetti. Bunun yüzde 19unu TPAO, yüzde 81ini özel sektör çıkardı. Kalan rezervimiz 6.2 milyar metreküp gözüküyor. Bu da bize ancak 2 ay yeter.
- Türkiyede arama ve üretime 2002de 100 milyon dolar, 2009da 7 kat artışla 716 milyon dolar yatırım yapıldı. Bunun yarıya yakını TPAO, diğer yarısı da özel sektörden geldi. 2010da yatırımın 1.3 milyar dolar olmasını bekliyoruz.
- Türkiyede karanın yüzde 20si, denizlerin yüzde 1i arandı. Bir şirket, petrol bulursa 1000 varil ham petrolden, petrolün 80 dolar civarında seyrettiğini düşünürsek, vergi sonrası 34 bin dolar kâr ediyor. Devlet ise 26 bin dolar alıyor. Türkiye petrol aramak için bakir ve kârlılık açısından çok cazip.
Kriz varken eski kontratları yenileyelim
BOTAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Fazıl Şenel, küresel krizden önceki doğalgaz talep rakamlarına ancak 3-5 yılda ulaşılabileceğinin tahmin edildiğini, bu gelişmelerin de doğalgaz üreticilerinin konumunu önemli ölçüde sarsabileceğini söyledi. Şenel şöyle devam etti:
"Kriz öncesi fiyatlara 3 - 5 yıldan önce dönülmez. ABDdeki yeni doğalgaz kaynakları nedeniyle Katar, Nijerya va Libya gibi ülkelerin sıvı doğalgazı başka piyasalara yönelebilir. Al ya da öde temelindeki doğalgaz sözleşmeleri nedeniyle ithalatçı ülkelerin zarara uğrayabileceği, ancak arz bolluğunun Türkiye gibi ülkeler açısından, yapılan eski kontratları yenileme fırsatı doğurabileceği öngörülüyor."
(Milliyet; 17.03.2010)
