Türkiye, boğazlardaki tanker trafiğini yeniden gündeme getiriyor. Montreux Anlaşması gereğince tankerlere serbest geçiş hakkı tanınmış olmasına karşılık, bunun boğazlarda yarattığı risk nedeniyle Dışişleri Bakanlığı tarafından bir çalışma başlatıldı.
Bu çalışmaya göre, boğazların güvenliğinin sağlanması amacıyla yabancı petrol şirketleri nezdinde ticari petrol taşımacılığının, tankerler yerine "gönüllülük" esasına dayalı olarak, yeni inşa edilecek Samsun-Ceyhan Petrol Boru Hattına kaydırılması hedefleniyor.
Referansa yürüttükleri çalışma hakkında bilgi veren Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Hakkı Akil, "Samsun-Ceyhanda artık bir yol alınmaya başlandı. Bu şirketlerin bunun bilincine varması lazım. Hazar Bölgesinde, Rusya, Orta Asya ve Karadenizde petrolünü çıkaran bütün şirketlerin bilmeleri lazım ki Boğazlar artık onlar için güvenilir bir çözüm değildir" uyarısında bulundu.
Boğazlardan geçişin boru hattına kaydırılmasıyla ilgili konunun "gönüllü çerçeve"de çözümünün petrol şirketleriyle olabileceğini belirten Akil, kamu-özel sektör ortaklığı modelinde bir proje üzerinde çalışma başlatıldığını söyledi. Konunun ilgili ülkelerle de görüşülmekte olduğunu vurgulayan Akil, tankerlerin öncelikli geçiş hakkı olmalarına rağmen ortalama 6 gün bekleme süreleri olduğunu, bu sürenin kış koşullarında 42 güne kadar çıktığını ifade etti. Bu nedenle boğazların küresel enerji arz güvenliği açısından sorun yaratmaya başladığına dikkat çeken Akil, boğaz geçişinin ticari açıdan by-pass boru hattına göre zararlı olduğunu söyledi.
Sıfır risk yok
Batılı ve Rus petrol şirketleri açısından Samsun-Ceyhan Projesinin önemli olduğuna işaret eden Akil, "Türk boğazlarına kimse güvenmemeli, çünkü bir gün bir tanker kazası olacaktır, sıfır risk yok" dedi ve ekledi: "Romen tankeri Independentenin patlaması (1979 yılı) gibi bir olay olunca İstanbul halkına Montreux serbest geçiş anlaşmasını hiçbir zaman anlatamazsınız. Boğazlar kapanınca da küresel krize dönüşür."
Petrol şirketlerinin 20-25 milyar dolarlık yatırım yaptıklarını belirten Akil, güvenli ulaşımın önemine dikkat çekerek, "75-80 dolar varil başına petrol fiyatı ile by-pass boru hattı üzerinden 1-1.5 dolar güvenlik marjı şirketler için hiçbir şey değildir. Bunun petrol şirketlerine maliyeti yüksek olmayacak" diye konuştu.
(Referans;11.02.2010)
Basından
Genel Merkez
