EPDK`DAN DAĞITIM ŞİRKETLERİNE YENİ YIL HEDİYESİ
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu`nun (EPDK) 1 Ocak 2023`ten itibaren geçerli olacak şekilde açıkladığı yeni elektrik tarifesi, kamuoyuna "müjde" olarak sunuldu. Konutlar ve hizmetler sektörü nihai fatura bedellerine zam yapılmaması ve ulusal tarifeden enerji alan sanayi abonelerine yönelik yüzde 15,85`lik indirimin yanı sıra, spot enerji piyasasında azami fiyatın bir miktar düşürülmesiyle kamuoyunda ucuzluk algısı yaratılmaya çalışıldığı anlaşılan tarifenin detayları incelendiğinde, tüm abone gruplarında dağıtım bedellerine bir önceki yıla göre yüzde 132,37 oranında fahiş bir artış yapıldığı, sanayi hariç diğer abone gruplarında enerji bedellerinin bu artışa paralel şekilde düşürülerek fatura toplamının aynı kalmasının sağlandığı görülüyor.
Bilindiği üzere geçtiğimiz yıl, elektrik fiyatlarına çok ciddi oranlarda yapılan ve toplumun geniş kesimlerini enerji yoksulluğunun pençesine düşüren zamlarla geçmişti. 2022 yılı içinde, aşağıdaki tabloda görüleceği üzere en yüksek oran sanayi abonelerinde olmak üzere tüm abone gruplarında yapılan inanılmaz zam oranları toplumun çok geniş kesimlerinden büyük tepki almıştı.
| ABONE GRUPLARI | 31.12.2021-31.12.2022 Arası Değişim Nihai Fatura Bedeli (%) | 31.12.2021-01.01.2023 Arası Değişim Nihai Fatura Bedeli (%) |
| SANAYİ (AG) | 406 | 325,6 |
| SANAYİ (OG) | 433 | 347,7 |
| TİCARETHANELER (AG - 30 kWh/gün ve altı) |
174 |
174 |
| TİCARETHANELER (AG - 30 kWh/gün üstü) |
265,6 |
265,6 |
| TİCARETHANELER (OG) | 265,6 | 265,6 |
| MESKEN (AG - 8 kWh/gün ve altı) |
89,5 |
89,5 |
| MESKEN (AG - 8 kWh/gün üstü) |
184,2 |
184,2 |
| MESKEN (OG) | 184,2 | 184,2 |
| TARIMSAL FAALİYETLER (AG) |
142,5 |
142,5 |
| TARIMSAL FAALİYETLER (OG) |
142,5 |
142,5 |
TÜİK`in açıkladığı enflasyon oranları göz önüne alındığında son tarife düzenlemesinden bu yana geçen 3 aylık dilimde elektrik dağıtım şirketlerinin maliyetlerinin yüzde 132,37 oranında artmış olması mümkün değildir. Benzer şekilde enerji bedellerindeki indirimlerin, sadece sanayide, faturalarından yüzde 15,85`lik indirime neden olacak şekilde gerçekleştirilmesi de soru işaretlerine yol açmaktadır. Tüm kamuoyunun cevabını merak ettiği soru şudur: Enerji üretim maliyetleri düştü ise konutlara ve küçük esnafın kullandığı tarifelerde faturaların düşmesi neden sağlanmamıştır? Neden enerji bedellerinde indirim yapılırken, dağıtım bedelleri aynı oranda artırılarak halkın yararı yerine özel dağıtım şirketlerinin çıkarına bir tasarrufa gidilmiştir?
Diğer yandan, yine 2022 yılı içerisinde, Son Kaynak Tedarik Tarifesi Tebliği kapsamında serbest piyasa maliyetlerine doğrudan yansıyan büyük tüketici limiti aşağıya çekilerek, daha fazla abonenin bu kapsama girmesi sağlanmış ve böylelikle büyük sanayi kuruluşlarının yanında büyük ticarethanelerin ve küçük olsalar da organize sanayi bölgelerinde yer alan sanayi kuruluşlarının etkilendiği bu düzenlemeyle, spot piyasada oluşan Piyasa Takas Fiyatını (PTF) temel alan bir tarife yapısı oluşmuştu. Geçtiğimiz yıl üretici şirketlerin spot piyasada verecekleri fiyat tekliflerinde kullanılan azami fiyat limitinin düzenli olarak artırılması da sanayi ve ticarethanelerde kullanılan enerji bedellerinin artışında önemli bir etken haline gelmişti.
Yapılan düzenlemeyle Megavat saat (MWh) başına Ekim 2021`de 1078 TL olan ve Eylül 2022`de 4.800 TL`ye kadar yükseltilen azami fiyat limitinin 1 Ocak 2023`den geçerli olmak üzere ise yeniden 4.200 TL`ye düşürüldüğü görülüyor. Açıkça söylemek gerekir ki; EPDK`nın müjde olarak duyurduğu azami fiyat değişikliği spot piyasa şartlarında doğrudan indirim olarak yansımayacaktır. Son aylarda limit aşırı artırıldığı için, zaten spot piyasadaki ortalama değerlerin çok üstündedir.
| Tarih | PTF Ağırlıklı Ortalama (mWh-TL) | Merkez Bankası Gösterge Niteliğindeki Ortalama Dolar Kuru | PTF Ağırlıklı Ortalama (mWh-$) |
| 2015 | 144,0 | 2,72 | 52,9 |
| 2016 | 148,3 | 3,02 | 49,1 |
| 2017 | 168,1 | 3,65 | 46,1 |
| 2018 | 233,1 | 4,81 | 48,4 |
| 2019 | 268,5 | 5,67 | 47,3 |
| 2020 | 285,9 | 7,01 | 40,8 |
| Ocak 2021 | 297,7 | 7,39 | 40,3 |
| Temmuz 2021 | 518,4 | 8,61 | 60,2 |
| Kasım 2021 | 831,0 | 10,52 | 79,0 |
| Aralık 2021 | 1008,6 | 13,53 | 74,6 |
| Ocak 2022 | 1176,2 | 13,52 | 87,0 |
| Nisan 2022 | 1853,6 | 14,68 | 126,2 |
| Haziran 2022 | 2364,4 | 16,96 | 139,4 |
| Ağustos 2022 | 3093,7 | 17,99 |
|