ABDnin Avrasya Enerji Özel Temsilcisi Richard Morningstar, "Türkiye ile Azerbaycanın, Şah Deniz gazının satın alımı ve transit koşulları konusunda anlaşma sağlayamamalarının hayal kırıklığı yarattığını" söyledi.
ABDli düşünce kuruluşu Amerikan Gelişim Merkezinde düzenlenen konferansta konuşan Morningstar, Hazar Denizinden Avrupaya doğal gaz taşınması için yeni bir koridorun (Güney Koridoru) açılmasını desteklediklerini belirterek, bu koridorun Nabucco ve Türkiye-Yunanistan-İtalya Doğal Gaz Boru Hattını içerebileceğini kaydetti.
Her iki projenin de gaz kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve Avrupaya yeni tedarik rotalarının açılması açısından stratejik önem taşıdığını dile getiren Morningstar, "Güney Koridoru, Kafkasya ve Orta Asya ülkelerine ticari fayda sağlayabilir, ayrıca Avrupa ile karşılıklı çıkarlar temelinde uzun vadeli bir ortaklık yaratabilir" dedi.
Bu maksatla iki alan üzerinde yoğunlaştıklarını ifade eden Morningstar, bu alanları, "Türkiye ve Azerbaycan arasında Şah Deniz gazı konusunda bir anlaşmaya varılması ve Orta Asya ile Orta Doğudaki üretici ülkelerin koridora gaz tedarik etmesini desteklemek" olarak sıraladı. Morningstar, sözlerine şöyle devam etti:
"Şimdi açık konuşmam gerekirse, Güney Koridoru konsepti, ondan en çok yararlanacak ülkelerin ticari açıdan mantıklı ve karşılıklı çıkar sağlayan anlaşmalara varamamaları halinde yaşayamaz. Bu bakımdan, şimdiye kadar Türkiye ve Azerbaycanın Şah Deniz gazının satın alımı ve transit koşulları üzerinde bir anlaşmayı sonuçlandırmada başarısız olmaları bir ölçüde hayal kırıklığı yaratıyor. Her iki ülke de ABDnin iyi dostu ve aralarındaki görüşmelerde herhangi bir tarafta yer almıyoruz. Ancak (anlaşmaya varmada) gecikmenin daha da sürmesi, Güney Koridorunun bu kilit parçasını hayata geçirmede fırsat penceresini kapatabilir."
"Bir noktada şirketler kontratlarını kaybedecekler"
Morningstar, bir anlaşmanın Türkiyenin de Azerbaycanın da çıkarına olduğunu vurgulayarak, "İki tarafın bir anlaşmaya varacağına inanıyoruz, umuyoruz bu kısa zaman içinde olur. Böylece Güney Koridoruna olan güven zarar görmez" diye konuştu.
Bir gazetecinin, "Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bu durumla, Türkiye-Ermenistan normalizasyon sürecinin birbiriyle bağlantılı olduğuna" dikkati çekerek, "ABD, Türk-Ermeni uzlaşması uğruna Güney Koridorundan vazgeçebilir mi?" sorusu üzerine Morningstar, "Saf değiliz. Tabii ki Ermenistan ve Yukarı Karabağ ile ilgili gelişmeler, bugün Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin bir parçasını oluşturuyor" dedi.
"Ancak biri için diğerinden vazgeçilebileceği fikrini" reddettiğini söyleyen Morningstar, "Güney Koridoru hem Türkiye hem Azerbaycanın çıkarına. Her iki ülkeye de şunu söylüyoruz; İkinizin arasındaki ya da Ermenistan, Avrupa veya ABD ile aranızdaki konular ne olursa olsun, bu sizin çıkarınıza. Bir anlaşmaya varmanız çıkarınız için önemli, eğer varamazsanız, 2010 yılı sonunda ya da bir noktada şirketler kontratlarını kaybedecekler. Dolayısıyla konuya kendi çıkarlarınız açısından bakın ve kararınızı verin."
Morningstar, bir başka soru üzerine, İran gazının Güney Koridorunun bir parçası olmasından mutlu olmayacaklarını ve Amerikan siyasetinin de yakın zamanda bu konuya bakışında bir değişiklik olacağını sanmadığını kaydederek, "İrana teşvik ya da fayda sağlanması için yanlış bir zaman" dedi.
(Dünya; 29.01.2010)
