Başbakan Recep Tayyip Erdoğanın Rusya ziyareti sırasında imzalanan ve Türkiyenin nükleer santral projesinde yol haritasını belirleyen tarihi protokole göre, en geç 23 Ocak tarihine kadar bir çalışma grubu kurularak fiyat için müzakerelerin başlaması gerekiyor. Nükleer santral projesi için devletlerarası anlaşmanın ise 2010 yılının ilk yarısında imzalanması öngörüldü. Bu nedenle 10 gün içerisinde, gerekli ön hazırlıklar için çalışma grubu oluşturulması ve grubun fiyat ile pazar koşulları üzerine çalışması hükme bağlandı.
Neler üzerinde durulacak
Protokole göre, Rusya ve Türkiye arasında nükleer santralın kurulumuna yönelik devletlerarası anlaşma bu yılın ilk yarısı bitmeden imzalanmış olacak. Bu nedenle ön çalışmaların da bir an önce başlaması gerekiyor. Protokolde 10 gün içinde bir çalışma gurubu oluşturulması gerektiği ifade edildi. 13 Ocakta imzalanan protokol nedeniyle gelecek hafta pazartesi gününe kadar çalışma grubunun oluşturularak faaliyete geçmesi gerekiyor. Çalışma grubu, ortalama ağırlıklı elektrik fiyatı, elektriğin nükleer tesisin sahibi yani kamu tarafından serbest piyasada satış şartlarının hacim ve şartlar açısından incelenmesi, proje yatırımlarının geri ödenmesinden sonra Türk hükümetinin tesisten ne kadar kâr edeceği gibi hususlar üzerinde duracak. Ruslar, iptal edilen nükleer ihalesinde ilk etapta 21.16 centlik fiyat teklifi sunmuş ve büyük bir tartışmayı da başlatmışlardı. Geçen sene müzakerelerde bu fiyat 15 cente kadar düşmüş olsa da Türkiye 12 centin üzerindeki fiyatı kabul etmemişti. Türkiyenin tavrı ise hâlâ geçerli. Rusya ile devletlerarası anlaşma imzalanma noktasına gelindiği için Türkiyenin istediği fiyat aralığında da ön mutabakata varıldığı yorumları yapılıyor.
Ruslar Türkleri eğitecek
Protokol ile nükleer santral projesinin en önemli ayaklarından birini oluşturan eğitim konusu da ele alındı. Protokole göre, ulusal düzenleme kurumunun nükleer ile ilgili düzenleyici çatının oluşturulması ve personel, mühendis, teknik eleman eğitiminde Rusya, Türkiyeye destek olacak. Ancak Türkiyenin ayrıca nükleer için bir üst kurul yapılanmasına gitmesi gerekiyor. Nükleer santralda kullanılacak ekipmanların lisanslandırılması işlemi için Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) bünyesinde de bir birim kurulacak. Bununla birlikte Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) üretim lisansını verecek. Öte yandan, Türk şirketlerine nükleer tesis kurulumuna yönelik her faaliyette öncelik tanınmasını sağlayacak bir mutabakata da varılarak, Türk şirketlerinin olabildiğince projeye iştirakinin sağlanacağı vurgulandı. 13 Ocak tarihi protokolde, "barışçıl amaçlar için nükleer enerji işbirliği" vurgusunun çok sık yapılması da dikkat çekti.
(Referans; 18.01.2010)
