Türkmenistan-Çin doğal gaz boru hattı, Türkmenistan, Çin, Kazakistan ve Özbekistan devlet başkanlarının katıldığı törenle açıldı.
Tören, başkent Aşkabata yaklaşık 650 kilometre uzaklıkta bulunan Lebap eyaletindeki Samandepe mevkiinde düzenlendi.
Türkmengaz ile Çinin petrol şirketi CNPCnin birlikte kurduğu doğal gaz rafineri tesisinde düzenlenen törene, Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbangulı Berdimuhamedov, Çin Devlet Başkanı Hu Jintao, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimovun yanı sıra ülke heyetleri ile çok sayıda yerli ve yabancı gazeteci katıldı.
Törende konuşan Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov, bu projenin yeni bir ipek yolu olduğunu belirterek, söz konusu boru hattının ekonomik ve ticari öneminin yanı sıra siyasi öneminin de bulunduğunu söyledi.
Hat 7 bin km uzunluğunda
Yaklaşık 7 bin kilometre uzunluğundaki doğal gaz boru hattının 185 kilometresi Türkmenistan, 529 kilometresi Özbekistan, 1300 kilometresi Kazakistan ve yaklaşık 5 bin kilometrelik kısmı da Çin sınırları içinde yer alıyor.
Türkmenistan Bahtiyarlık bölgesindeki 6 ayrı doğal gaz yatağından alınan doğal gaz, rafineri tesislerinde işlenilerek, söz konusu hattan Çine gönderilecek. Buna göre 2009 yılında bu hattan 150 milyon metre küp doğal gaz Çine ulaştırılacak. Bu kapasite 2010 yılında 6 milyar, 2011 yılında 17 milyar, 2012 yılında 22 milyar, 2010 yılında 33 milyar, 2014 yılında 37 milyar ve 2015 yılından itibaren ise yılda 40 milyar metre küp olacak.
Özbek doğal gazı da zaman içerisinde bu hattan Çine ulaştırılacak. Kapasitenin artırılması için rafineri tesislerinin inşaatı ve ek boru hattının yapımı da devam ediyor.
4 milyar dolarlık kredi anlaşması
Öte yandan Türkmenistan hükümeti ile Çin hükümeti arasında Güney Yolöten sahasındaki doğal gaz yataklarının işletilmesi için 4 milyar dolarlık kredi anlaşması imzalandı.
Türkmenistanın 24,6 trilyon metre küp doğal gaz, 20,8 milyar ton petrol rezervi bulunduğu tahmin ediliyor.
Türkmenistan 2009 yılında İrana 14 milyar metre küp doğal gaz satarken, Rusya ile 2008 yılı sonunda yıllık 50 milyar metre küp doğal gaz alım satım anlaşması imzalamıştı. Ancak Nisan 2009da Türkmen doğal gazını Rusyaya ulaştıran Merkez 1 boru hattında meydana gelen patlamadan sonra Rusyaya doğal gaz sevkiyatı durdurulmuştu.
(Dünya; 14.12.2009)
