Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Türkiyenin enerjide sürekli transit geçit ülkesi olamayacağını ve Türkiyenin büyüklüğünün de bunu kaldıramayacağını belirterek, Bu nedenle Türkiyede varsa petrolün, varsa doğal gazın mutlaka çıkartılmasından yanayız dedi.
Enerji Petrol Gaz ve Gas&Power dergileri tarafından düzenlenen Petrol, LPG ve Doğal Gaz Piyasaları-Ankara Zirvesi konferansı Ankara Swisotelde yapıldı.
Burada konuşan Bakan Yıldız, enerji sektörünün serbestleştirilmesi yönünde son 8 yılda çok önemli adımların atıldığını söyledi. Tüketicileri piyasadan korumak yerine tüketicilerin piyasada güçlendirilmesi ve piyasanın olabildiğince serbestleştirilmesi gerektiğini vurgulayan Yıldız, bu arada kamunun regülasyon görevini yerine getirmek için yorumda bulunabileceğini söyledi.
Yıldız, doğal gaz piyasasında özellikle AK Parti iktidarıyla büyük bir değişim yaşandığını ve 2002 yılında sadece 5 şehirde bulunan doğal gazın şu anda 65 şehre ulaştırıldığını kaydetti.
Doğal gaz ve elektrikte zam yapılacak söylemlerinin çıkış noktasının basın olduğunu ifade eden Yıldız, (Zam yok) dediğimizde bunun basında yer alma yüzdesiyle, diyelim (yüzde 70 zam var) dememizin basında yer alma yüzdesinin çok farklı olduğunu gördük. Bu konuyu haber yapma uğruna kurban etmemek lazım. Bu konuda bütün sektörün, basın kuruluşlarının, kamunun ve vatandaşların hassas olması lazım diye konuştu.
Doğal gazın ısınmada olabildiği kadar kullanılması, fakat elektrik üretiminde kullanılmasında 4 - 5. sıralarda olmasından yana olduğunu kaydeden Enerji Bakanı, şu anda elektrik üretiminde, yüzde 50 olan doğal gaz payının 2020lere kadar yüzde 25lere inmesini arzu ettiklerini bildirdi.
-SİYASİ İSTİKRAR VURGUSU
Konuşmasında siyasi istikrarın önemine de değinen Yıldız, doğal gaz piyasasının oluşmasının en önemli göstergelerinden bir tanesinin de siyasi istikrar olduğunu söyledi.
Şu anda demokratik açılım veya telekulakla ilgili yapılan tartışmaların, konferans salonunda bulunan herkesi ilgilendirdiği kanaatinde olduğunu belirten Yıldız, şöyle konuştu:
O yüzden sektör siyasi istikrara olan borcunu, aslında bir nevi borç olarak nitelendiriyorum zaman zaman konuşmalarında vurgulamak durumundadır. 2001 yılında dünyada global kriz yoktu, ama Türkiyede ciddi bir ekonomik kriz oldu ve ülkeyi şu anda global krizin etkilendiğinden çok daha fazla etkiledi. 2001 krizi ülkeye 48 milyar dolara mal oldu. Şu anda global krizin Türkiyede oluşturduğu hasar 48 milyar dolar değil. Niçin? Çünkü şu andaki siyasi istikrar 2001 yılındaki siyasi istikrardan çok daha fazla olduğu için. O yüzden ister domates yetiştiriciliği ile alakalı konular olsun, ister petrol piyasası konuları her sektörün siyasi istikrarla alakalı önemli bir yanı var.
Enerji sektöründe tam rekabetçi ortamın henüz yakalamadığını ifade eden Yıldız, bunun hep birlikte yakalanması gerektiğini ve ortada bir başarısızlık varsa bunda özel sektörünün de payının olacağını kaydetti. Yıldız, Hatalarda kamu, başarıda özel sektör olmayacak diye konuştu.
-BOTAŞIN DURUMU
Doğal gaz ithalatında 31 Aralık 2008 itibariyle yüzde 20lere kadar inmesi planlanan BOTAŞ payının henüz yüzde 20lere inmediğini hatırlatan Yıldız, bu konuda şimdilik yüzde 25 özel sektör olarak ön bir hedef koyduklarını bildirdi.
Gaz ve petrol konusunda ana tedarikçi ülke olmayan Türkiyenin mutlaka tedarikçi olma yönünde adımlar atması gerektiğini, bu çerçevede BOTAŞın özellikle yurt dışındaki operasyonlarında daha da büyümesi gerektiğini ifade eden Yıldız, ama kontrat devri ve miktar devirleriyle beraber büyümenin bir sıkıntı oluşturmayacağına, her ikisinin de beraber yapılabileceğine karar verdiklerini.
Yıldız, Yani BOTAŞ hem özel sektöre doğal gazla alakalı devirleri yapacak, bir yandan da büyüyecek. İnşallah her ikisini birlikte gerçekleştireceğiz dedi.
Eskiden yalnız BOTAŞın üstlendiği piyasa risklerinin yeni oyuncuların girmesiyle paylaşılacağını anlatan Yıldız, Bu değişim bir kısım riskleri barındırmaktadır. O yüzden özel sektör bu risklerden tamamen arındırılmış bir durumda kalmayacaktır. Kendisini tehlikeye atmadan, çok fazla büyük bir riske atmadan, genel piyasa risklerin içerisinde olacaktır diye konuştu.
-PETROL PİYASASI YASA TASARISI
Petrol Piyasası Yasa Tasarısı konusunda da görüşlerini aktaran Yıldız, konuyla ilgili çalışmaların devam ettiğini ve bu tasarısının Türkiyedeki arama ve işletme faaliyetlerini artırıcı etkisi olması gerektiğini söyledi.
Türkiyenin enerjide sürekli transit geçit ülkeyi olamayacağını, Türkiyenin büyüklüğünün bunu kaldıramayacağını ifade eden Yıldız, şöyle konuştu:
Mutlaka tedarikle alakalı gerek yurt içindeki yapacağımız arama faaliyetlerinin, gerekse yurt dışında yapacağımız arama faaliyetlerinin artırılması lazım. Biz bu amaçla TPAOya 2008 yılında 417 milyon dolarlık fonun 2009 yılında 461 milyon dolara, önümüzdeki 2010 yılı için de 686 milyon dolara çıkacağını söylemeliyim. Türkiyede varsa petrolün, varsa doğal gazın mutlaka çıkartılmasından yana olduğumuzu söylüyoruz. Buna da büyük önem veriyoruz
(Zaman; 19.11.2009)
