Hükümetten, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun, İranın ürettiği zenginleştirilmiş uranyumu Türkiyeye göndermesi teklifine sıcak yanıt geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, bu konuda destek istenmesi halinde kayıtsız kalamayacaklarını belirterek, bu talebe yanıtlarının Evet biz varız olacağını söyledi. Yıldız, Fransanın Nabucco Projesine taraf olma talebine ise AB enerji başlığı açmadan Fransanın Nabuccoya alınması teklif dahi edilemez diyerek net bir dille karşı çıktı. Yıldız, Mersinde kurulacak nükleer santral ihalesine ilişkin Danıştay kararlarının projenin akıbetini etkileyeceğini belirterek iptal sinyali verdi. Yıldız, Hem Mersin hem de Sinoptaki nükleer santralları kimin yapacağı 2010da netleşecek diye konuştu. Bakan Yıldızın değerlendirmeleri şöyle:
İRAN SORUNUNU ÇÖZMEK İÇİN EVET BİZ DE VARIZ DERİZ...
- Son dönemde İranın nükleer programı nedeniyle gözler Türkiyeye çevrildi. İranın uranyumunun Türkiyeye getirilmesi önerisine nasıl bakıyorsunuz?
Bir problemin çözümünün parçası olmamızı isteyen bir yapıya tek cevabımız olur: Evet biz varız. Biz buna kayıtsız kalmayız. Biz, İranın ikinci ülkelerle, üçüncü ülkelerle probleminin çözümüyle alakalı taraflar, ister BM, ister Baradey, ister Fransa, ister ABD bu konuda bizden çözümle alakalı yardım istemişse, biz buna evet deriz. Bu net. İran tarafıyla bu konuyu görüşmedim. Çok olumsuz bakmayacaklarını düşünüyorum.
AVRUPA BİRLİĞİNDE ÖNCE ENERJİ BAŞLIĞI AÇILMALI
- Fransanın da Nabucco Projesine katılması talebine nasıl bakıyorsunuz?
Çok net bir şey söyleyeyim. ABde enerji başlığı açılmadan böyle bir şey olması doğru değil. Fransanın, Sayın Sarkozynin demeçlerini hiçbir şey yokmuş gibi dinleyemeyiz. Aa ne güzel bu demeç de böyle oldu diye dinleyemeyiz. Nabuccoyla alakalı, ABnin enerji tedarikiyle alakalı problemin en büyük çözüm parçası olduk. ABnin enerji sorununu çözerken benim enerji başlığımın Güney Kıbrıs tarafından açılmamasını görmek bana zor geliyor. Enerji başlığı açılmadan bu konuyu gündeme getirmek şık olmaz. Haksızlık olur. Bunun bizden istenemeyeceği kanaatindeyiz. Bize teklif edilemeyeceği kanaatindeyiz.
AÇILIMI KAYSERİDE BİRAZ DAHA ANLATMAMIZ LAZIM
- Son dönemde gündemdeki en önemli konulardan birisi açılım. Seçim bölgeniz olan Kayseride açılım konusuna nasıl yaklaşıyorlar?
Kayseride biraz daha anlatılması lazım. Birtakım muğlak yanları var. Açılımda neler olduğundan ziyade nelerin olmadığını net olarak aktarmamız lazım. İzindeyiz diye pankart açmayla izinde olunmuş olmuyor. Beni, bir işadamı aradı: Gönlümden geçen şuydu. Bir mahzuru var mı, çalışıyoruz ve çalışmaya devam edeceğiz diye pankart açsaydınız. İşadamı olarak içim daha da rahatlayacaktı dedi. Sloganik laflar ve bir kısım cümlelerin arkasına sığınarak bu olmuyor. Sırtında yumurta küfesi olmayanların çayını, kahvesini rahat yudumlayanların yapacağı bir iş değil. Bu, parmak, el değil, gövdeni altına sokarak yapacağım bir iş.
Temyizde haklı çıkmanın bir manası yok
- Danıştayın nükleer santrala yönelik kararına karşın ne adım atacaksınız?
Danıştayın kararı da bizi etkiler. Bir şey yokmuş gibi davranmayız. Neyse bu da aradan geçsin gibi davranamayız. Bu yüzden bizi etkiler. Kasım sonuna kadar yönetmelik düzenlemesi yapmamız gerekiyor. En kısa sürede netleştirmemiz lazım. Temyize gidip 6 ay sonra haklı çıkmanın bir faydası yok. Haklı çıkmak gibi bir derdimiz yok. Zaman bizim için daha önemli. Nükleer santral kurulumu gecikmemeli. İptal de bir ihtimaldir.
Bir iptal söz konusu olursa bu durum, Rusya ile olan diplomatik ve enerji işbirliklerini etkiler mi?
Kompakt paket olarak değil. Bunun içinden bir şey çıkarılabilir de eklenebilir de. Kapalı sistem değil. Bu olmazsa diğeri olmaz diye bir şey yok. İster istemez nükleerle alakalı çalışma istemi olur. Tarafları olan bir proje bu. Mahkeme mutlaka makul bir gerekçe olur.
Doğalgaza % 70 zam yok
- Hazinenin öngörülerine dayanarak doğalgaza yüksek oranlı zamlar yapılacağı beklentisi doğdu?
Yüzde 70 civarında zam yapılacak dendi. Yüzde 70i Enerji Bakanlığı bünyesinde telaffuz eden kimse yokken, nasıl bunu yazıyorlar anlamıyorum. Nasıl hesap yapıyorlar bilmiyorum. Nerden çıkarıyorlar. Botaşın mali durumu yeni bir şey değil. Alacakları, borçları yeni değil. Bizim hesaplarımızda yüzde 70 gibi bir rakam görünmüyor. Şu an bizde bir rakam görünmüyor. Zaten bunu belirleyen de Enerji Bakanlığının politikası değil, bu ay ne kadar zam yapalım diye oturmuyoruz. 3 kuruş da olsa zam adı altında açıklandığı için oran değil kavramı ön plana alınıyor.
Rusya, İran ve Azerbaycana Fiyatları düşürün çağrısı
- Bu zammı en az şekilde yansıtmak için ne yapıyorsunuz?
Biz, gaz aldığımız ülkelerden fiyatın düşürülmesini istiyoruz. Bu fiyatın global krizin tesiriyle düşürülmesini, kontratın gereği olarak değil, ikili ilişkilerin gereği olarak istiyoruz. Global kriz anlamlında sıkıntı var, üretimde de tüketimde de. Bununla alakalı böyle bir isteğimiz var. Bunun kabul edilebilirliğini göreceğiz. Rusya, İran gibi bütün gaz aldığımız ülkeler bunu teklif ediyoruz. Kayıtsız kalmayacaklarını, değerlendireceklerini söylediler.
Sinop ve Mersindeki ihaleler 2010da netleşir
- Mersinde kurulacak nükleer santral iptal edilirse yeni ihale ne zaman olur? Sinopta kurulacak nükleer santral için de bir takvim oluşturdunuz mu?
Sinopu 2010da büyük bir ihtimalle belirleriz. Daha hızlı bir süreç olur. İnşallah ihaleye çıkılır. 2010da hem Mersin hem Sinopun adreslerini belirlemiş oluruz. Yapacakları belirleriz. İlgilenen çok fazla ülke var. Kanada var, ABD var, Westinghause var, Kore var, Japonya var. 7-8 ülke bu işle ilgileniyor.
Ermenistanla yapılan protokolde enerji maddesi de yer alıyor. Bu konuda ne yapılacak?
Ermenistandan bir hat geçmesi projesi yok. İleriye dönük de bir zihni çalışma yok. Bunun, elektrik alıp verme olarak anlaşılması lazım.
(Akşam; 13.11.2009)
