Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurumunun raporuna göre Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş (Botaş), en pahalı doğalgazı Rusya ve İrandan alıyor. En ucuz gaz ise son günlerde tartışma konusu olan Azerbaycandan geliyor. Kamu şirketi Botaş, 1 metreküp doğalgaza ortalama 36 kuruş ödedi. Bu rakama Botaş ve dağıtım şirketi paylarıyla Maliyenin aldığı ÖTV ve KDVnin eklenmesi sonucu nihai tüketici fiyatı belirlendi. Buna göre 36 kuruşa alınan doğalgaz İzmitte konut abonelerine 63,7 kuruştan, İstanbul ve Ankarada ise 62 kuruştan satıldı. Gazın alım fiyatıyla tüketicilere satış fiyatı arasındaki yüzde 76 artış dikkat çekiyor.
Doğalgaz fiyatları, ticarî sır olduğu gerekçesiyle kamuoyuna açıklanmıyor. Bu sebeple özellikle kış aylarında kabarık faturalar sebebiyle doğalgaz alım fiyatları merak edilirken, konuyla ilgili enerji yönetimi sadece "Anlaşmalarda yer alan formüle göre fiyat belirleniyor." açıklamasını yaptı. Konunun kamuoyunda yoğun bir şekilde tartışıldığı dönemde Zaman Gazetesi 1 Şubat 2006da ilk kez gaz alım fiyatlarını açıklamıştı. Konu İşte belgesi: Rus gazına 243, İrana 236 dolar ödeniyor başlığıyla manşetten duyurulmuştu. Zaman, şimdi de doğalgaz alımı yapılan bütün ülkelerle ilgili fiyatlara ulaştı.
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurumu (YDK) Raporuna göre doğalgaz pazarını elinde bulunduran kamu şirketi Botaş, önceki yıl 1 metreküp doğalgaza ortalama 36,2 kuruş ödedi. 2007de Rusyadan alınan gaza 1 metreküp için ortalama 37,3 kuruş ödeme yaptı. Aynı miktar için İrana ödenen para ise 37 kuruş oldu. Sıvılaştırıldığı için pahalı olarak bilinen LNG için Cezayir ve Nijeryaya ise ödenen para 29,3 kuruş. Azerbaycan ile yapılan anlaşmaya göre ise gazın ilk yıl için bin metreküpüne en fazla 120 dolar ödeniyor. Anlaşmaya göre sonraki yıllar için fiyat müzakerelerle belirlenecek. Azerbaycan-Türkiye arasındaki fiyat görüşmeleri halen devam ediyor. Botaş, Rusya, İran ve Azerbaycandan boru hatlarıyla, Cezayir ve Nijeryadan LNG olarak gaz ithalatı yapıyor. Şirket önceki tüketim döneminde toplam 35,8 milyar metreküp gaz ithal etmişti. Gazın yarıdan fazlası Rusyadan temin ediliyor.
Botaş, sıvılaştırılarak tankerlerle taşınan ve pahalı satılan LNGyi boru hatlarıyla taşınan gaza göre ucuz almaya başladı. Sebebiyse, Sonatrach (Cezayir) ve Nijerya LNG Ltd (Nijerya) şirketleriyle yapılan fiyat revizyonu görüşmelerinde önemli avantaj sağlaması. Başbakanlık raporuna göre Botaş ile Cezayirli şirket arasında yapılan görüşmeler sonucunda Ekim 2000de fiyat formülünde değişikliğe gidildi. Böylece, ham petrolün varili 50 dolar olması halinde LNG fiyatı için yüzde 0,66 indirim yapılacak. Fiyat 30 dolara düşerse herhangi indirim veya artış olmayacak. Ham petrolün varili 50 doları geçmesi halinde ise yüzde 0,89 ile 4,20 oranında indirim uygulanacak. Nijerya ile Kasım 2000de yapılan fiyat revizyonunda ise formül petrol fiyatlarının yükseldiği dönemde alıcıyı koruyan bir yapıya kavuşturuldu. Botaşta son yıllarda fiyatların artış göstermesi sebebiyle Nijeryadan fiyat revizyonu talebinde bulunmadı
(Zaman; 30.10.2009)
