Gazpromun Sözleşmeler ve Fiyatlandırmadan Sorumlu Müdürü Sergey Komlev, Türkiyenin talebi olan "al ya da öde"nin aşağıya çekilmesi konusunda taviz vermeyeceklerini bildirdi. Komlev, ekonomik krizden kaynaklanan tüketim düşüşünün en alt seviyeyi gördüğünü ve artık tüketimin yükselişe geçeceğini belirterek, Türkiyedeki tüketim düşüşününse bu yıl yüzde 10un altında kalacağını belirtti. Bu nedenle tüketimdeki azalmanın, "al ya da öde" maddesinde değişikliğe gidilmesine neden olmayacağını ifade eden Komlev, "Türkiyenin tüketiminde ciddi bir düşüş problemi görmüyoruz" dedi. Komlev, doğalgazın petrol fiyatına endeksli olduğunu belirterek, "Petrolün varil başına 9 dolar olduğu dönemlerde zarar etmemize rağmen satışa devam ediyorduk. Bu durum 2008 yılında bir hisse senedi almışsanız, şimdi brokera gidip hisseleri geri vereyim demeye benziyor" dedi.
Bu sistem ceza değil
Bir grup gazeteci ile düzenlediği sohbet toplantısında konuşan Komlev, BOTAŞın doğalgaz tüketiminin düştüğü gerekçesiyle kendisine zarar ettirdiğinden yakındığı "al ya da öde" konusundaki düşüncelerini açıkladı. Komlev, satın almasa da parası ödenen gazın daha sonradan kullanılabildiğine dikkat çekerek, bu nedenle bunun ceza olarak algılanmaması gerektiğini anlattı. Kış aylarında Türkiyenin özellikle İranla ciddi tedarik sorunları yaşadığına da dikkat çeken Komlev, "5 sene boyunca ön alım yapmış olsanız da bu bir ceza değil" dedi. Komlev, re-export yani ithal edilen bir gazın alıcı tarafından ihraç edilmesi konusunun ise sözleşmede kesin hükme bağlandığını ve buna imkân tanınmadığını anlattı. Komlev, pazar fiyatları yükselirken spot piyasada fiyatların düştüğünü belirterek, Gazprom ile anlaşması olan ülkelerinse esnek olduğunu ve bu nedenle ucuz olan spot piyasaya yöneldiklerini belirtti. Komlev, bu durum nedeniyle Gazpromun zarara uğradığına dikkat çekti.
Komlev, gelecek sene doğalgaz fiyatlarının nasıl şekilleneceği konusunda da ipucu verdi. Komlev, petrole endeksli doğalgazın bin metreküplük fiyatının şu anda 300 doların biraz altında olduğunu belirterek, bu rakamın 2010 yılında biraz üstüne çıkacağını kaydetti ve kendilerinin de petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan memnun olmadıklarını söyledi. Komlev, Nabucco Projesinin ideolojik olduğunu belirterek, "Şu anda Avrupa 620 milyar metreküp gaz tüketiyor. 31 milyar metreküp taşıyacak olan Nabucco, Avrupanın ihtiyacının ancak yüzde 5ini karşılayacak. Bu durum dengeleri nasıl değiştirecek göremiyorum. Nabucco, Rusyaya olan sözde bağımlılığı azaltmak anlamında ideolojik bir proje" dedi.
Azerilerle hat hareketlenecek
Komlev, 2020 yılına kadar Avrupanın bugüne göre 100 milyar metreküp daha fazla gaza ulaşması gerektiğini belirterek, 2020-2030 döneminde ise bir bu kadar daha gaz bulması gerektiğini anlattı. Komlev, bu nedenle Kuzey ve Güney Akım Projeleri ile Nabucco Projesinin hepsine ihtiyaç duyulacağını ifade etti. Komlev, Güney Akım için fizibilite çalışmalarının ortak ülkeler tarafından gerekli şirket yapılanması tamamlandıktan sonra başlayacağını belirterek, Mavi Akım-2 projesinin ise ticari olduğunu ve önce yeterliliğine bakmak gerekeceğini ifade etti. Mavi Akım-2 için yeni pazar ihtiyacı bulunduğuna dikkat çeken Komlev, hedeflerinin İsrailin yanı sıra Ortadoğu olduğunu söyledi. Komlev, Azerbaycan ile Rusya arasında 7-8 milyar metreküplük bir boru hattının olduğunu ancak atıl durumda bulunması nedeniyle Gazpromu zarara uğrattığını ifade etti. Komlev, bu nedenle buradaki boru hattını değerlendirmek istediklerini belirterek, Azerbaycan gazının Rusyaya ulaşacağını ifade etti.
Türkiye-İtalya boru hattına siyasi destek
Enerji Bakanı Taner Yıldız ve İtalya Ekonomik Kalkınma Bakanı Claudio Scojola, Edison ve Yunan kamu doğal gaz şirketi Depa tarafından, BOTAŞla işbirliği içinde yürütülen ITGI Projesiyle (Türkiye-Yunanistan-İtalya Doğalgaz Boru Hattı Projesi) ilgili bir ortak deklarasyonu imzaladılar. Edison CEOsu Umberto Quadrino ortak bildirgeyle ilgili yaptığı açıklamada; "Bugün imzalanan anlaşma ITGI Projesine verilen siyasi desteğin ve Projenin Güney Koridorundaki önemli rolünün göstergesidir. Proje Avrupanın Hazar Bölgesindeki, özellikle Azerbaycanın Şah Deniz 2deki rezervlerine erişmesini sağlayacak en ilerlemiş, en somut projedir" dedi. ITGI doğal gaz boru hattı, Türkiye ve Yunanistan üzerinden İtalya ve Avrupaya yılda 10 milyar m3 Hazar Denizi ve Ortadoğu doğal gazı ithalatı yapılmasına imkân tanıyacak.
(Referans; 23.10.2009)
