Küresel kriz, birçok ülkenin yeni projelerini rafa kaldırmasına yol açarken, gözler Türkiyedeki dev ihalelere odaklandı. Ankara, nükleer santraldan üçüncü köprüye, Türksat 4Adan füze alımına, elektrik santrallarından otoyollara kadar birbirinden önemli projelerde karar arifesine geldi. Ekonomi için de büyük önem taşıyan bu ihaleler nedeniyle gözler hükümete odaklandı. îşte, dünyanın süper güçleri ve yabancı sermayedarların da iştahını kabartan o projelerden bazıları:
Nükleer kararının eli kulağında
Hükümetin karar noktasına geldiği projelerin başında nükleer santral ihalesi geliyor. Mersin Akkuyuda kurulacak 4 bin 800 megavatlık santral için ihale tam bir yıl önce 24 Eylül 2008de yapılmıştı, ihalede tek teklif Türk-Rus ortaklığındaki "Atomstroyexport-Inter Rao-Park Teknik Ortak Girişimi" tarafından verildi. Önce 21.15 sentten üreteceği elektriği satma teklifinde bulunan girişim, bu teklifini daha sonra 15.16 sente çekti. Teklifin süresi, dün itibariyle doldu.
Süre uzatımı gündemde. 12-13 sentlik fiyatın üstüne çıkmaya yanaşmayan Enerji Bakanlığı, son sözü Bakanlar Kuruluna bıraktı. Başka enerji şirketleri de, Türkiyenin kararını bekliyor. Nükleer santralın maliyetinin 5-10 milyar doları bulabileceği öne sürülüyor.
Üçüncü köprü için geri sayım
Hükümetin öncelik verdiği dev yatırımlardan biri de istanbul Boğazına yapılacak üçüncü köprü. Geçtiğimiz günlerde Başbakan Erdoğan ile birlikte helikopter ile köprünün yapılabileceği güzergahları dolaşan Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, proje konusunda kararlı. Daha önce, Beykoz-Tarabya arasına köprünün yapılacağı iddiaları gündeme gelmiş ancak hükümetten, kesin kararın verilmediği açıklaması yapılmıştı. Planlamalara göre, köprünün maliyeti 4-6 milyar dolar aralığında olacak.
Türksat 4Ada ince hesaplar
Uydu yarışında geri kalmak istemeyen Türkiye, Türksat 4A için de ihale sürecini başlattı. Yıl sonuna kadar ihalenin sonuçlandırılarak üretime başlanması hedefleniyor. Halen kullanımda olan Türksat 3Adan yüzde 10 daha fazla kapasitesi olacak yeni uydu sayesinde Türkiye, Avrupa, Ortadoğu, Kuzey Afrika, Orta Asya ve Çinden sonra Afrika kıtasının tamamını kapsama alanına alacak. Uydunun tüm üretim süreçlerinde 50 Türk mühendis de görev alacak. Uydunun 2011 yılında fırlatılması planlanıyor. Maliyetin 200 milyon doları bulması bekleniyor.
Otoyol projeleri hazır
Otoyol ve köprülerin satışı için de hükümetin kararı bekleniyor. Edirne-Istanbul-Ankara, Pozantı-Tarsus-Mersin, Tarsus-Adana-Gaziantep, Toprakkale-Iskenderun, Izmir-Çeşme, Izmir-Aydın, Gaziantep-Şanlıurfa, İzmir ve Ankara Çevre Otoyolları ile Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprülerinde işletme hakkı devredilecek. Süre, 2010 sonuna kadar uzatıldı. Ancak hükümetin, bu süreyi beklemeden mali kaynak için kararı daha erken alabileceği belirtiliyor.
Patriot alımı için 3 ülke yarışacak
Türkiyenin hava savunmasında gereksinim duyduğu Patriot alımları için ABDli, Rus ve Çinli firmalar yarışıyor. ABD Kongresinde alımın 7.8 milyar doları bulabileceği söylense de, Genelkurmay Başkanlığı 4 batarya alınacağını ve maliyetin de tahmini 1 milyar dolar civarında olacağını bildirdi. Projeyle ilgili son karar önümüzdeki günlerde yapılacak Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) toplantısında verilecek.
Elektrikten şekere tütünden piyangoya...
Bir başka stratejik ihale de elektrik dağıtım şirketleri konusunda olacak. Özelleştirme idaresi, TEDAŞa ait Çoruh, Osmangazi ve Yeşilırmak Elektrik Dağıtım Şirketleri için ihaleye çıktı. Son teklifler 20 Ekim 2009a kadar alınacak. Kriz gölgesinde düşük rakamlar gelme ihtimali hükümeti düşündürüyor. Türkşekere ait Kastamonu, Kırşehir, Turhal, Yozgat, Çorum ve Çarşamba Şeker Fabrikaları, gayrimenkulleriyle birlikte satılacak. Bu ihalelerde ise son teklifler 19 Kasım 2009a kadar alınacak. Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmelerine ait Çamaltı Tuzlası ve Ayvalık Tuzlası ihalesinin ilanını da yaptı. İptal edilen Milli Piyango Idaresinin satışı şimdilik beklemede.
(Tercüman; 25.09.2009)
