İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uzay Mühendisliği Bölümü tarafından Türkiyede üretilen ilk uydu olan "ÎTÜpSATI" uzaydaki yörüngesine yerleşti. Böylece Türkiye ilk defa kendi imkanlarım kullanarak uydu haberleşme projesini başarmış oldu.Türkiye saatiyle 09.21 de Hindistan Uzay Araştırmaları Kurumu (ISRO) tarafından Sriharikota Kentinden PSLV C-14 roketi ile uzaya fırlatılan ÎTÜpSATl, yine Türkiye saati ile 09.41 de yerden 720 kilometre yüksekteki yörüngesine ulaştı.
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fevzi Ünal, çok heyecanlı olduklarını dile getirirken, Türkiyede üretilen ilk uydu olan ÎTÜpSATlin dünyadan 750 kilometre uzaklıktaki kutupsal yörüngede yerini aldığını aktardı. Küp şeklindeki uydu, yörüngesinde saniyede yaklaşık 7.5 kilometre yol alarak dünyayı yaklaşık 90 dakikada bir dönecek ve dünyanın kıtasal fotoğraflarım çekecek. Türkiye uydusuna ek olarak Hindistan tarafından üretilen Oceansat-2 uydusu yanında 4 Alman ve 1 İsviçre uydusunu da yörüngeye götüren PSLV C-14 roketinin fırlatılışı, İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesinden canlı izlendi.
Türkiyenin prestiji
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesinde yüksek lisans öğrencileri tarafından yapılan küp şeklinde 1 kilogramdan düşük ağırlıktaki ÎTÜpSATI adlı uydu hakkında İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Fevzi Ünalın bu konuda verdiği bilgiler şöyle:
"TÜBİTAK tarafından desteklenen Piko Uydu Tasarımı Projesi kapsamında öğrenciler tarafından kenarları 10ar santimetre olan küp şeklinde bir uydu yapıldı. Üzerindeki düşük çözünürlüklü kamera ile kaydettiği görüntüleri üniversitedeki laboratuvara gönderecek. Uzaydaki yerini alan bu uydu sadece üniversitemiz için değil, Türkiye için de çok prestijli bir görevi yerine getirecek.
Öğrencilerin yapmış olması bakımından bu uydu Türkiye için bir ilktir."
Sırada nano uydu var
İTÜ Uzay Bilimleri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Alim Rüstem Aslan da, proje hakkında şu bilgileri verdi:
"Uluslararası Küpsat Projesine 2005te dahil olduk. Projenin amacı, Kaliforniya Politeknik Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi önderliğinde özellikle öğrencüerin uzaya yönelik deneyimlerini gerçekleştirmeleri. Bugüne kadar çeşitli ülkelerden üniversite öğrencileri tarafından onlarca uydu uzaya gönderildi. Bu tür uyduların ömürleri genellikle 6 ay. Ancak ekonomik olması için teknoloji artık küçük uydulara kaymaya başladı. Sonraki amacımız küp şeklinde nano bir uydu yapmak."
Altyapısına 1.4 milyon dolar harcandı
Prof. Fevzi Ünalın verdiği bilgilere göre, planlamasına 3 yıl önce başlanan uydunun yapımı 150 bin dolar, fırlatılması 60 bin Euro (89 dolar) ve roket fırlatma ile uydu altyapısı 1 milyon Euroya (1 rmlyon 482 bin dolar) mal oldu. TÜBİTAK 1001 programı tarafından da desteklenen proje bütçesi önemli bölümünün İTÜ tarafından sağlandığı belirtildi.
Her 1-2 saatte bir Türkiye üzerinde olacak
ÎTÜpSATlin üst kısmı altın kaplamalı alüminyumdan oluşuyor. Güneş enerjisinden pillerini şarj edebilmesi için etrafından güneş paneli bulunuyor. Uydunun en alt katında bilgisayar sistemi, onun üstünde güç, en üstte görev yükü bulunuyor.
Uydu bir VGA kameraya sahip. Bu sayede kıtasal ölçekte fotoğraf çekilebilecek. Bu resimleri İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesinde proje ekibi tarafından kurulan yer istasyonuna iletecek.
Sıcaklık, ivmelerime ve diğer bilgüer de düzenli olarak aktarüacak. Uydu, Türkiye üzerinden geçerken, bağlantı kurulacak.
Uydu yörüngesine oturduktan sonra 1-2 saatte bir Türkiyenin etrafında tur atacak ve günde 4-5 kez iletişim kurulacak. Her iletişim süresi ortalama 10ar dakika olacak.
(Hürriyet; 24.09.2009)
