ELEKTRİK FİYATLARINA ZAM BEKLENTİSİ (MİLLİYET SON DAKİKA)

EMO Yönetim Kurulu adına yapılan yazılı açıklamada, elektrikte, "devlete sırtını dayayan serbest piyasa modelinden vazgeçilmesi, karaborsanın ve elektrikte otomatik fiyatlandırmanın derhal yürürlükten kaldırılması" istendi.  EMO'nun açıklamasında, bu yılın başından itibaren elektrik üretim maliyetlerinde artış değil, azalış söz konusu olmasına rağmen, elektrik fiyatlarında indirim yapılması gerekirken zam hazırlığı bulunduğuna işaret edildi.
TETAŞ'ın elektrik satış fiyatlarına 1 Ekim 2009'dan geçerli olmak üzere yüzde 21,08 zam yapıldığı, bunun da son kullanıcılara yansıtılması için dağıtım şirketlerinin elektrik satış fiyatlarını yaklaşık yüzde 10 artırma talebini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (EPDK) yarın görüşmesi beklendiği hatırlatılan açıklamada, şu bilgi verildi:
"Türkiye elektriğinin yaklaşık yüzde 44-45'lik bölümünü sağlayan, toptan elektrik alım-satımı yapan TETAŞ, elektriğin yalnızca yüzde 26,5'ini kamu elektrik santrallarından (EÜAŞ) satın alabilmektedir ki, bu santralların hepsi büyük hidroelektrik santrallarıdır. Dolayısıyla yatırım maliyetleri yüksek olmakla birlikte işletme maliyetleri yok denecek kadar az olan hidrolik santrallardan alım yapmaktadır. Bu dönemde EÜAŞ'ın büyük HES'lerinden yaptığı alımlardan kaynaklı TETAŞ'ta bir maliyet artışından söz edebilmek olanaksızdır."

"ELEKTRİK ÜRETİM MALİYETLERİ DÜŞTÜ AMA ELEKTRİK FİYATLARI ARTTI"
TETAŞ'ın satışa sunduğu elektriğin büyük bölümünü imtiyazlı özel sektör santrallarından satın aldığı, yap-işlet santrallarının yüzde 48,3 ile en büyük paya sahip olduğuna işaret edilen açıklamada, yap-işlet-devret santrallarının kurulu güçlerinin yarıdan fazlasının doğal gaza dayalı olduğu hatırlatıldı.  Bu yıl doğal gaz satış fiyatlarında yüksek oranlı indirimler kaydedildiği belirtilen açıklamaya, şöyle devam edildi:
"Elektrik üreticilerine doğal gaz satış fiyatı, Ocak- Ağustos 2009 döneminde şubat ve mayıs ayı indirimleriyle 77,68 kuruştan 47,14 kuruşa çekilmiştir. Doğal gaz fiyatları nedeniyle maliyet artışı değil, tersine azalışı söz konusudur. TETAŞ satışa sunduğu elektriğin yüzde 26,7'sini ise kömüre dayalı iki santraldan almaktadır ki bunun büyük bölümü ithal kömüre dayalıdır. İthal kömür fiyatlarında ise artış değil, azalış söz konusudur.  TETAŞ, elektrikte yaratılan borsa sisteminden de yüzde 4,8'lik alım yapmaktadır. Karaborsaya dönen bu sistemde bile 2009 yılında fiyat artışı değil azalışı vardır. Ocak-Temmuz 2009 döneminde sistem dengesizlik fiyatı gündüz saatleri için basit ortalama ile yüzde 4,75, puant saatler için yüzde 0,45, gece saatleri için de yüzde 19,36 azalmıştır.
TETAŞ'ın zammı, döviz kuru etkisi gibi gerçekçi olmayan gerekçelere dayandırılmaya çalışılmıştır. Aylık ortalama döviz kuru artışlarına bakılacak olursa da Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında düzenli bir şekilde düşüş gösterdiği ortadadır."
"Elektrik zammında TETAŞ'ın mali yapısında 2006 yılından itibaren yaşanan bozulmanın etkili olduğu" belirtilen açıklamada, şu bilgi verildi:
"2008 yılına gelindiğinde TETAŞ, hem elektrik satışından hem de diğer faaliyetlerinden zarar etmiş, 2008 yılını 983 milyon TL zararla kapatmıştır. AKP Hükümeti, Dünya Bankası'ndan bu yıl onaylanan enerji alanına yönelik kredi karşılığında otomatik fiyatlandırma başta olmak üzere her türlü maliyeti tüketicilere doğrudan yansıtacağına dair söz vermişti. 2009 yılı KİT Yatırım ve Finansman Programı'na bakıldığında ise TETAŞ'ın 18 milyon TL faiz dışı fazla vermesinin öngörüldüğü görülmektedir. TETAŞ geçen yılla aynı miktarda satış yapmış olması durumunda 2009 yılını 11,3 milyar TL satış geliri ile kapatacaktır.  Geçen yılki satış miktarıyla aynı miktarda satış yapmasına rağmen bu yılki fiyat tarifesi üzerinden TETAŞ geçen yıla göre satış gelirini 1,9 milyar TL artırmış olacaktır. TETAŞ, hükümetin enerji KİT'leri üzerinden elektrik fiyatlarına müdahale etme aracı olmuştur. Otomatik fiyatlandırma kararında da TETAŞ'ın tarifesi için bir formül öngörülmemiş, tarife belirlenirken hükümetin KİT Yatırım ve Finansman Programı'na atıfta bulunulmuştur."

ORTALAMA BİR AİLENİN ELEKTRİK FATURASI, 61,19 LİRAYA ÇIKACAK
TETAŞ'ın yaptığı zamma dayanılarak dağıtım şirketlerinin de zam yapmasının öngörüldüğü belirtilen açıklamada, beklenildiği gibi yüzde 10'luk zam yapılması durumunda her türlü bedel hariç olmak üzere konutlar için çıplak elektrik birim satış fiyatının 16,27 kuruştan 17,89 kuruşa çıkacağı, diğer bedeller ile vergi ve fon payları da eklendiğinde 1 kilovatsaat elektrik satış fiyatına yüzde 10'luk zammın yüzde 8,5 olarak yansıyacağı kaydedildi.  Böylece ortalama bir yaşam standardına göre 230 kilovat saatlik tüketim gerçekleştiren bir ailenin elektrik faturasının, 56,42 TL'den 61,19 TL'ye yükseleceği belirtilen açıklamada, şöyle denildi:
"Hükümet, ekonomik krize önlem gerekçesiyle pek çok ürünün satışını artırmak için büyük oranlı vergi indirimlerine giderken, temel bir kamu hizmeti olan elektrikte fiyat artışları ve bunun aracılığıyla vergi gelirlerini artırmakta ısrar etmektedir. Yaşanan zamların temel nedeni, elektrikte serbest piyasa uygulamaları sonucunda kamu enerji kuruluşlarının zarar ettirilmiş olması ve hükümetin kendisine kaynak arayışıdır. Bu çerçevede elektrik enerjisi alanındaki sorunların kamu inisiyatifi ile çözülebileceğini vurguluyor; devlete sırtını dayayan serbest piyasa modelinden vazgeçilmesini, karaborsanın ve elektrikte otomatik fiyatlandırmanın derhal yürürlükten kaldırılmasını talep ediyoruz."

(Milliyet Son Dakika, 16.09.2009)