Türkiye Elektrik Ticaret A.Ş.(TETAŞ) tarafından 19 Ocakta yapılan ve Rus-Türk ortaklığı Atomstroyexport- Inter RAO Park Teknikten oluşan konsorsiyumun tek katılıma olduğu nükleer santral ihalesi iptale gidiyor. Rusya Başbakanı Putinin ziyaretinde de önemli bir başlık oluşturan nükleer ihalesinde hükümet kararını "iptal" yönünde şekillendiği öğrenildi. Buna göre şu anda ağırlık kazanan plan, ihalenin iptal edilmesi, ardından da nükleer santral kurulmasıyla ilgili "kamu-özel ortaklığına dayalı yeni bir modeli işletecek yasal altyapı çalışmasının yeni baştan hazırlanması" olarak belirlendi. Böylece hükümet, tamamen özel sektörün yapacağı bir nükleer santral yatırımı yerine, kamu- özel ortaklığı nükleer yatırım modelini de benimsedi.
Yol haritası değişiyor
Türkiyenin ilk nükleer santralinin yapımı için açılan ihalede nihai karar Bakanlar Kurulu tarafından verilecek. Hükümetin konuyla ilgili kararını ihalenin iptal edilmesi yönünde olduğu belirtilirken, bu kararın sadece ihalenin iptali olmayacağı, Türkiyenin kuracağı nükleer santral serüveninde yol haritası değişikliği olduğu da vurgulanıyor.
Buna göre Türkiye, Mersin Akkuyuda kurulacak santralin hukuki altyapısını hazırlarken, tamamen özel sektör yapımı bir süreç öngörmüştü. Ancak yeni dönemde Türkiye, bu yaklaşımından tamamen vazgeçiyor. Kamunun kısmen ortak olduğu yeni modele göre hukuki altyapı kurulacak.
Halen devam eden nükleer santral ihalesi sürecine ilişkin mevzuat altyapısı ve hukuki çerçeveye göre, nükleer santral ihalesinde bir model değişikliği yapılamıyor. Kamunun da içinde yer alacağı kamu-özel sektör ortaklı yeni bir modele geçilebilmesinin koşulu olarak mevcut ihalenin iptalinin ardından hukuki sürecin yeni baştan başlaması gerekecek. Bu kapsamda yeni bir yasa çıkarılarak, bu yasaya uygun ikincil mevzuat çalışmalarının tamamlanması yoluna gidilecek.
21.16 centlik fiyatın 15.3e çektiler Putin "Bizim fiyatımız zaten ucuz" dedi
19 Ocaktaki ihalede verdiği 21.16 kwh/centlik teklif yüksek bulunan Rus Atomstroyexport- Inter RAO-Park Teknik konsorsiyumu, fiyatını kwh başına 15.3-13.4 cent aralığına düşüren yeni teklifini TETAŞa sunmuştu. Ancak TETAŞın bu teklifi değerlendirebilmek için, Bakanlar Kurulundan yetki alması gerekiyor. ihale uzun süredir Bakanlar Kurulunun vereceği kararı beklerken, Türkiyenin fiyatı 12 cente çekmek için pazarlık yaptığı belirtilmişti. Putunin ziyaretinde de nükleer konusu gündeme gelmiş, Putin hükümete ihaleyle ilgili bizzat lobi yaptığını sorulara verdiği yanıtlarda da açıklamıştı. Hükümet Rus-Türk konsorsiyumundan yeni bir fiyat indirimi istediğini açıklarken, Putinin konuşmasında "Bizim fiyatımız zaten ucuz" demesi dikkatlerden kaçmamıştı.
Enerji Bakanı Yıldız ise Putinin gidişinin ardından, "Nükleerde maliyetin aşağıya çekilmesiyle alakalı yüzde 15, yüzde 25lere kadar makul bir oranda kamu payının gerçekleşmesi de söz konusu olabilir" bilgisini verdi.
BAKAN YILDIZ İŞARETİNİ VERMİŞTİ: Dünyadaki 440 santralin hiçbiri tamaman özel değil
Enerji Bakanı Taner Yıldız, geçtiğimiz hafta şunları söylemişti: "Bizim beklentimiz daha düşük bir fiyat olması yönünde. Onların (Rus-Türk ortaklığı) alma isteğiyle, bizim fiyat düşürme isteğimiz makul bir noktada kesişirse bu iş olur, kesişmezse olmaz. 11 tane firma davet edilip de, bir tane firma katılıyorsa oturup kendimize bir bakmamız lazım. Rusyanın verdiği teklife karşı değiliz, bunun tek teklif oluşunu özeleştiri yapmamız lazım. Dünyadaki 440 tane santralde tamamen özel sektör payı yok. Nükleer enerjide, kamunun içinde olabileceği bir yapıyı getirmemiz gerekebilir. Yüzde 25 artı 1 modeli de olabilir. Bu ihale bir süreç ve söyleyeceklerimi kısıtlıyıor"
(Vatan; 18.08.2009)
