Son zamanlarda İzmirde ve tüm Türkiyede üniversite harç zamlarına karşı protestolarıyla gündeme gelen üniversite öğrencilerinin ağır yaşam koşullarıyla mücadele ettikleri ortaya çıktı.
TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu öğrenci üyeleri tarafından 2008- 2009 öğretim yılında yapılan anketin sonuçları açıklandı. Anket, İzmirde; Dokuz Eylül Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Celal Bayar Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünün mühendislik mimarlık fakültelerinde ve Yaşar Üniversitesinin endüstri mühendisliği bölümünde okuyan 1667 (binaltıyüzaltmışyedi) üniversite öğrencisine uygulandı.
Anketin gerçekleştirilmesinde TMMOBne bağlı Odalara üye 100e yakın mühendislik - mimarlık bölümü öğrencisi görev aldı. Anket kapsamında öğrencilere barınma, beslenme, ulaşım, sosyal kültürel etkinlikler, kente bakış, meslek odalarıyla ilişkileri, merkezi ve yerel yönetimlerden beklentileri konularında sorular yöneltildi. Anket sonucunda üniversite öğrencilerinin çok büyük barınma ve beslenme sorunlarıyla mücadele ettiği, öğrencilerin kiradan ve temel giderlerinden kalan parayla beslenmeye çalıştıkları ortaya çıktı. Öğrencilerin yarısından fazlasının (%59) hiçbir sosyal etkinlik, spor veya kulüp çalışmasına katılmadığı, yalnızca % 10unun çok az oranda sinema ve tiyatro gibi kültürel etkinlikleri izleyebildiği ortaya çıktı. Odalar açısından sevindirici olan ise öğrencilerin %47sinin meslek odasını tanıdığını ve %63ünün meslek odalarının öğrenci üyeleri için etkinlik (eğitim, kültür-sanat, teknik gezi vb.) düzenlediğini ifade etmesi oldu. TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Ferdan Çiftçi anket sonuçları hakkında şunları söyledi;
"İzmirde mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı bölümlerinde okuyan 1667 öğrenciyle gerçekleştirdiğimiz anketin sonucunda ortaya çıkan tablo çok düşündürücüdür.
Ankette, öğrencilerin %36sının kendi ailelerinin yanında kaldığı; %64nü ise başka illerden okul kazanarak kente gelen öğrencilerin oluşturduğu görülmüştür. Kent dışından gelen öğrencilerin barınma sorunlarını nasıl çözdükleri incelendiğinde bu öğrencilerin %65inin öğrenci evinde barındığı, yalnızca % 18inin devlet yurtlarından yararlanabildiği, %7sinin yarı özel devlet yurtlarında (daha pahalı olan öğrenci köyü vb.) ve %10unun ise özel yurtlarda kaldığı saptanmıştır. Öğrenci evinde kalanların %40ı 1-2 kişilik; % 57si ise 3-4 kişilik evlerde barınmaktadır. Bu öğrencilerin % 37si aylık kira olarak 300- 499 TL; % 49u ise 500-699 TL ödemektedir.
Anketimizde öğrencilerin % 62sinin günde üç öğün yemek yiyemediği ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin % 72si dengeli beslenemediğini beyan etmiştir. Yurtta ve öğrenci evinde kalan öğrencilere beslenme ihtiyaçları için haftada ne kadar para ayırabildikleri sorusu yöneltilmiştir. Öğrenci evinde kalan öğrencilerin % 30u beslenmek için haftada 30-49 TL ayırabilirken, % 10u 30 TLden az, % 34ü ise 50-69 TL arasında bir bütçeyle beslenmeye çalışmaktadır.
Yurtta kalan öğrenciler için de bu tablo değişmemektedir. Devlet yurdunda kalan öğrencilerin % 35i haftada 30-49 TL ile beslenmeye çalışmakta, % 14ü beslenmesine haftada 30 TLden az bütçe ayırabilmekte; % 30u ise yemek ihtiyacı için haftada 50- 69 TL harcayabilmektedir.
Öğrenci evinde kalanların yalnızca % 26sı, yurtta kalan öğrencilerin ise yalnızca %21i beslenme ihtiyacı için haftada 70 TLden fazla harcayabilmektedir.
Bu tablo değerlendirildiğinde öğrenci evinde kalan öğrencilerin % 64ünün; yurtta kalan öğrencilerin ise % 65inin beslenme gideri olarak haftada ancak 30 - 69 TL ayırabildiği ortaya çıkmaktadır. Bu rakama haftada 30 TLden daha az parayla beslenmeye çalışanlar da eklendiğinde İzmirde öğrencilerin ortalama % 75inin, yani her 4 öğrenciden 3ünün beslenebilmek için günde 3 TL ile en fazla 10 TL arasında harcama yapabildiğini görmekteyiz. Bu da İzmirde öğrencilerin dörtte üçünün açlık sınırında yaşadığı anlamına gelmektedir. Bu bütçe ile genç bir insanın sağlıklı beslenmesi mümkün değildir.
Ucuz devlet yurdu sayısının yeterli olmaması öğrencileri özel yurtlarda veya öğrenci evlerinde barınmak zorunda bırakmaktadır. Bu durum ailelere kira ve diğer fatura giderleri ile birlikte çok yüksek barınma maliyetleri çıkarmaktadır. Öğrenciler barınma, ulaşım ve elektrik, su gibi temel faturalarını ödedikten sonra kalan parayla beslenmeye çalışmaktadırlar. Sosyal ve kültürel ihtiyaçlarına ise neredeyse hiç bütçe ayıramamaktadırlar.
Anketimizde, öğrenciler, yeni üniversiteler açılırken barınma sorununa mutlaka çözüm üretilmesini ve devlet yurdu sayısının yeterli hale getirilmesini istemektedirler. İzmirde yerel yönetimden, öğrencilerin ucuza kiralayabilecekleri öğrenci sitelerinin yapılmasını ve bu sitelerde sosyal tesislere, ucuz alışveriş merkezlerine yer verilmesini talep etmektedirler. Ayrıca öğrencinin ödediği elektrik ve su gibi temel faturalardan vergi alınmamasını istemektedirler.
Diğer illerde olduğu gibi İzmirde de öğrencilerin barınma sorunu piyasanın insafına terk edilmiştir. Altyapısı yetersiz evler, dört-beş öğrencinin kiralayacağı var sayılarak çok yüksek fiyatlarla kiraya verilmektedir. Üniversite gençliği için sosyal devletin gereği olan hizmetlerin hiçbiri verilmezken %8 ile %500 arasında değişen oranlarda yapılan yüksek harç zamları ile öğrencinin eğitim hakkı resmen elinden alınmakta, öğrenci müşteri konumuna indirgenmekte ve parası olan okusun düzeni yerleştirilmektedir. Bu durum ülkemiz için utanç vericidir.
YÖKü ivedilikle harç zamlarını geri almaya, AKP hükümetini ve yerel yönetimleri üniversite gençliğimizin sorunlarını görmeye ve hızla bu konuda sosyal politikalar üretmeye ve uygulamaya davet ediyoruz."
