Küresel ekonomik krizin dramatik etkisi elektrik tüketimine de yansımaya başladı. Uluslararası Enerji Ajansına (IEA) göre, dünyada elektrik tüketimi bu yıl 1945ten beri ilk kez düşüş gösterecek. Gelişmiş ülkelerde enerji sektörünü izleyen IEA, sanayileşmiş ülkelerin oluşturduğu G-8in dünkü toplantısında, krizin etkisi petrolden sonra elektrikte de etkisini göstermeye başladığını ve küresel elektrik tüketiminin bu yıl 1945ten beri ilk kez düşeceğini bildirdi.
IEAnın hazırladığı rapora göre, elektrik talebi bu yıl yüzde 3.9 gerileyecek. Dünyanın enerji talebinde etkin rol oynayan Çinde tüketim geçen yıla göre yüzde 2 daha az olacak. Enerji tekeli Rusyadaki azalmanın yüzde 10a ulaşması beklenirken, Türkiyenin de üyesi olduğu Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) ülkelerinde tüketim yüzde 5 azalacak. Hindistanda ise elektrik kullanım oranının yüzde 1 artış göstermesi bekleniyor. Küresel tüketimde yaşanan azalmanın üçte ikisi, konutlardaki kullanımdan çok endüstriyel kullanımın azalmasından kaynaklanıyor. IEA Baş Ekonomisti Fatih Dirol, bu tahminlerin dünyanın ne kadar derin bir resesyon yaşadığının göstergesi olduğunu söyledi. Birol, finansal krizlere ve petrol şoklarına bağlı olarak petrol talebinin düştüğünü, ancak elektrikte daha önce böyle düşüşler yaşanmadığına dikkat çekti.
IEA, geçen yıl yayınladığı raporda elektrik tüketiminin 2006-2015 yılları arasında yüzde 32.5 artış göstereceğini öngörmüştü. Dünya elektrik talebi 2000-2006 arasında neredeyse yüzde 25 yükseldi. Küresel elektrik tüketimi 2007de yüzde 4.7 artarken, krizin ekonomileri iyice nüfuz ettiği 2008de yüzde 2.5 artmıştı.
Elektrik tüketimi, ekonomik aktivitelerin izlenmesi açısından önemli bir barometre olarak kabul ediliyor. Gluskin Sheff Baş Ekonomisti David Rosenberg, elektrik tüketiminin azalmasını krize bağladı. Elektriğe kıyasla tüketicinin psikolojisini yansıtması açısından daha önemli bir gösterge olan petrol talebi, II. Dünya Savaşından bu yana defalarca düşüş gösterdi. Örneğin IEA bu ay, 2009da petrol talebinin 2008den yüzde 3 daha az olacağı tahmininde bulundu. Böylelikle bu yıl için tahminini art arda 9 kez aşağı çekmiş oldu.
IEA bugünkü toplantıda ayrıca petrol üretimine yönelik yatırımın azalmasının 2012 yılında arz sıkışıklığına yol açabileceği konusunda da uyarıda bulunması bekleniyor.
(Dünya; 25.05.2009)
