Enerji KİTlerinin birbirine olan borçlarının faiz ve gecikme zamlarının tasfiyesine yönelik yasa tasarısı bakanlar kurulu tarafından kabul edilerek yasalaşmak üzere Meclise gönderildi. Düzenlemenin Meclisten geçmesiyle bu affın Hazineye maliyeti ise yaklaşık 6 milyar TL olacak.
Maliyetin bir kısmı, büyüklüğü 2 milyar TLyi geçen aydınlatma bedelleri nedeniyle biriken borcun mahsuplaşılmasından kaynaklandı. Enerji KİTleri arasındaki borçların mahsuplaşılması da 4 milyar TLye yakın bir maliyet getirdi.
Botaşın vergi borçları da siliniyor
AAnın haberine göre Meclise gönderilen düzenlemeyle Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ), Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK), Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (Botaş), Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ (TETAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım AŞnin (TEDAŞ) 31 Aralık 2008 itibariyle birbirlerine olan borç ve alacaklarının tasfiyesinde faiz ve gecikme zammı uygulanmayacak. Tasfiye nedeniyle oluşacak bakiye TEDAŞ bilançosunda muhasebeleştirilecek.
Botaşın Gümrük Müsteşarlığına bağlı tahsil dairelerine, Maliye Bakanlığına olan borçları ile EÜAŞın Maliyeye bağlı tahsil dairelerine borçları silinecek. TETAŞın kaldırılan Kamu Ortaklığı Fonuna borçları ile kanunun kapsadığı enerji KİTlerinin Hazineye olan temettü borçları da silinecek. TETAŞın Aralık 2008 vergilendirme dönemine ait KDV beyannamesinde "devreden Katma Değer Vergisi" olarak yer alan tutar sıfır kabul edilecek.
EÜAŞ, elektrik üretimi için Botaştan doğalgaz alıyor. EÜAŞ ürettiği elektriği TETAŞa, TETAŞ ise TEDAŞa satıyor. Ancak TEDAŞ, TETAŞa gerekli ödemeyi yapamayınca; TETAŞ da EÜAŞtan aldığı elektriğin parasını ödeyemiyor. TETAŞın TEDAŞtan alacağının anapara olarak 10 milyar TL olduğu öğrenildi. TETAŞın ise EÜAŞa olan borcunun 8 milyar TLye yakın olduğu kaydedildi. TETAŞın TEİAŞ bünyesindeki mali uzlaştırma sistemi üzerinden satın aldığı elektrikten kaynaklı olarak, bu kuruma 1.5 milyar TL borcu bulunuyor. EÜAŞın TETAŞtan olan alacağıyla birlikte, TEDAŞ ve TEİAŞtan da alacakları bulunurken toplam alacağının ise 11.3 milyar TLye ulaştığı kaydedildi. EÜAŞın Botaşa 6.1 milyar TL, TKIye 195.1 milyon TL, TTKya 107.6 milyon TL, TEİAŞa ise 1.2 milyar TL olmak üzere ortalama 7.7 milyar TL borcu bulunuyor. Mahsuplaşmaya konu olan tutarın ise 3-6 milyar TL olduğu kaydedildi.
Likidite ihtiyacı var
Enerji KİTlerinin birbirine olan borçlarının yanı sıra yap-işlet-devret (YİD), yap-işlet (Yİ) santrallarına da borcu bulunurken Botaşın ticari bankalara ve mali uzlaştırma sistemi üzerinden özel sektöre de borcu var. Bakanlık yetkilileri, bu düzenleme ile enerji KİTlerinin faiz tahakkukundan kaynaklı günlük 1 milyon TLlik masraftan kurtulacağını belirterek, faizlerin affının yanı sıra enerji KİTlerinin likidite ihtiyacı için de önlem alınması gerektiğini vurguladı.
Düzenleme ile birlikte 2008 yıl sonu itibariyle tahakkuk eden ancak TEDAŞa ödenmemiş genel aydınlatma ile ibadethanelerin aydınlatma bedeli, köylerin içme suyuna yönelik elektrik kullanım bedeli borçlarının bir kısmı TEDAŞın özkaynaklarından mahsup edilecek ve faiz tahakkuk ettirilmeyecek.
(Referans; 28.01.2009)
