Nükleer santral yarışmasında, teklif veren JSC Atomstroyexport-JSC Inter Raoues-Park Teknik Ortak Girişim Grubunun üçüncü (fiyat) zarfı açıldı, ihalede tek teklif veren JSC Atomstroyexport-JSC Inter Raoues-Park Teknik Ortak Girişim Grubu, birim fiyat ağırlıklı ortalama olarak kilovatsaat başına 20.79 sent, kilovatsaat başına ise 21.16 sent fiyat teklifinde bulundu.
2008 yılında TETAŞın elektriğin kilowatsaatini 12.82 kuruştan sattığına dikkat çeken uzmanlar, konsorsiyumun teklifinin 34.4 kuruşa geldiğine işaret ediyor. Yani konsorsiyum geçen sene TETAŞın toptan satış fiyatından yüzde 170 oranında daha pahalı elektrik satış teklifinde bulundu. TETAŞ Genel Müdür Yardımcısı ve İhale Komisyonu Başkanı Yaşar Çakmak, söz konusu firmanın daha uygun bir tekif vereceğini söyledi. Nitekim ortaklığın TETAŞa revize teklif verdiği açıklandı.
Şirket, 15 yıllık alım garantisi süresinde devlete 86.4 milyar dolarlık elektrik satacak. İhale oturumu yapılmadan ortaklığın bakanlığa yeni teklif verdiğinin ortaya çıkması ve Enerji Bakanı Hilmi Gülerin, yaptığı ani basın toplantısıyla şartnameye aykırı olarak yeni teklifin basına kapalı açılacağını açıklaması ihale hakkında soru işareti yarattı. Normal prosedürde son oturumda fiyat teklifinin açılması, ardından Bakanlar Kunılunun onayına sunulması gerekiyordu.
Değerlendirme revize teklife göre yapılacak
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, ihalede tek teklif veren grubun, dünyadaki ekonomik gelişmelere bağlı olarak önceki fiyat teklifi dışında yeni bir revize mektubu TETAŞ Genel Müdürlüğüne verdiğini belirterek "Zarf henüz açılmadı. TETAŞ Genel Müdürlüğü oradaki değerlendirmeyi ayrı bir rapor olarak bize iletecek" dedi. Kurulacak santralın ihale sürecinin değerlendirme safhası olarak süreceğini ifade eden Güler, gazetecilerin "Fiyatı nasıl buldunuz" şeklindeki sorusuna şu cevabı verdi. "Yorum yapmayayım. Çünkü komisyonumuzun yetkisinde olan bir değerlendirmedir. Dünyadaki ekonomik gelişmelere paralel olarak firma da ilave bir revize mektup gönderdi. Mektubun içini henüz açmadık. Bunu gördükten sonra bunu değerlendirelim" dedi.
İhalenin adı yarışma ama...Yarışmacı yok
Nükleer Karşıtı Platform sözcüsü Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu üyesi Hüseyin Önder, nükleer yarışmaya tek firmanın teklif vermesine karşın sürecin devam ettirilmesinin ne hukuka ne devlet geleneğine ne de Türkiyenin ekonomik çıkarlarına uyduğunu söyledi. Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun (TAEK) teknik oluru "hızla" verdiğini, verilen teklifin teknik yeterliliğe sahip olmadığını, aynı teknolojiyle Bulgaristanda yapılmak istenen santrala ilişkin süreci AB Enerji Komisyonunun bir yıldan fazla süredir tamamlamadığını ifade eden Önder. "Yapılmaya çalışılan yalnızca hukuka aykırı bir uygulama değil, ülke geleceğini de tehlikeye atan siyasal bir karardır" diye konuştu. Önder, şunları söyledi:"Tek oyunculu bir yarışma mümkün müdür?"
Fiyat yüksek aşağı çekilmesini umuyoruz
Elektrik Üreticileri Demeği Başkanı Önder Karaduman, nükleer santral yarışmasında verilen tek teklifi göreceli olarak yüksek bulduğunu, ancak bunun aşağıya çekilmesini arzu ettiklerini bildirdi. Karaduman, şunları kaydetti: "Bu dünyada örneği tek olan bir ihale şekli, tamamı özel sektör tarafından yapılan tek nükleer santral ihalesi. Dolayısıyla 9-10 milyar dolarlık bir yatırım yapacaksınız., bunun sadece devreye girme süresi 8-9 yıl, en erken 7-8 yıl. Biz hesabı şöyle yapmalıyız: Biz devlet kasasından 9-10 milyar doları çıkarmayacağız. Birisi gelecek bu santralı yapacak. Unutmayalım ki biz 10 sene öncesine kadar, bu doğalgazla yapılan yap-işlet-devret santrallarının fiyatlarını çok yüksek bulmuştuk. Bugün en ucuz üretimi o santrallar yapıyor."
İptal edin
Küresel Eylem Grubu Nükleer Karşıtı Platform üyeleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde protesto gösterisi yaparak, nükleer santral ihalesinin iptalini istedi.
Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞnin (TETAŞ), nükleer santral için açılan yarışmaya teklifte bulunan JSC Atomstroyexport-JSC Inter Kaoues-Park Teknik Ortak Girişim Grubunun, fiyat teklif zarfını açtığı sırada, bakanlık önünde toplanan grup üyeleri, nükleer santral aleyhine pankartlar taşıdılar ve sloganlar attılar.
Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu üyesi ve grup sözcüsü Hüseyin Önder, burada yaptığı açıklamada, "Türkiyenin nükleer enerjiye ihtiyacı olmadığını, değerlendirilmeyi bekleyen yerli ve yenilenebilir kaynakları olduğunu" söyleyerek, ihalenin iptal edilmesini istedi.
Ankaranın yanı sıra İstanbul ve İzmir başta olmak üzere yurdun çeşitli illerinde de "Nükleere Hayır" eylemleri yapıldı.
(Cumhuriyet; 20.01.2009)
