Botaş Doğalgaz Pazarlama ve Satış Daire Başkanlığınca sanayicilere gönderilen ve yeni yılda gaz satışlarının gerçekleştirilebilmesi için teminat mektubu isteğine ilişkin gönderilen yazıya ilişkin iki bakandan farklı sesler geldi. Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan, BOTAŞın sanayicilerden ek teminat belgesi isteyerek "uzaysal" bir davranış içinde girdiğini, bunu kınadığını belirterek, "Bırakın karşı olmayı böyle bir konuyu söylemek bile beni üzüyor, gereğini tabii ki yapacağız" değerlendirmesi yaparken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, konuyu BOTAŞla görüştüklerini aktararak, uygulamaya ilişkin "Herhangi bir teminat değil de borcunu ödemeyenler ve geçmişinde de ödememe alışkanlığı olanlar için bir çalışma bu" açıklık getirdi. Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Şahin öder, yakıt kullanımında bu güne kadar hiç bir şekilde teminat mektubu istenilmediğini ancak son olarak istenen sözleşme evrakında dile getirilen teminat mektubunun sanayiciye adeta darbe vurduğunu söylemişti.
Botaşı Kınadı ve Uyardı
Çağlayan, sanayicinin Türkiyenin coğrafi konumu ve stratejik önemi konusundaki avantajlarının da farkında olması gerektiğine dikkat çekerek, şöyle konuştu:
"Bunları gaz vermek için söylemiyorum ama Botaşın verdiği gibi değil. Ben inanıyorum ki, Türkiye dünya üzerinde bu krizi en az etkiyle atlatabilecek, bunları çok ciddi fırsata dönüştürecek yapıya sahiptir. Botaşın yapmış olduğu bu uzaysal davranışı ben de sizlerin huzurunda kınıyorum. Böyle bir şeyi yapmak, böyle bir davranış içinde olmak acaba ne kadar Türkiyenin ve dünyanın gerçekleriyle bağdaşıyor. Ben bu uygulamayı yapanların hakikaten Türkiyede yaşadıkları konusunda endişe duyuyorum. 10-15 gündür bu konu ile ilgili ilgili arkadaşları, Botaşı uyarıyorum. Bankaların sermaye yeterlilik rasyosunu düzeltmek adına kredileri kestiği bir ortamda sanki bankacılık sistemi bol miktarda teminat mektubu dağıtıyormuş, Gelin arkadaşlar bu mektupları toplayın denmiş gibi bir ortamda kalkıp reel sektörün üzerine yeni yük getirmek bana göre tamamıyla yanlış bir davranıştır. Böyle bir davranışı kabul etmek, hatta bırakın karşı olmayı böyle bir konuyu söylemek bile beni üzüyor. Gereğini tabii ki yapacağız. Burada söylediğim şeyleri basının önünde söylüyorum. Tabii ki gereği yapılacak. Beni sakın ha başkasıyla karıştırmayın. BOTAŞın bu hatadan döneceği kanaatindeyim. Kendilerini uyardım. Böyle bir uygulamanın her tür riski göz önüne alarak BOTAŞa parasını ödemiş olanlara haksızlık olacağını ifade etmek istiyorum."
Çağlayan, Botaşın sanayicilerden ek teminat belgesi isteyerek uzaysal bir davranış içine girdiğini, bunu kınadığını belirterek, "Bırakın karşı olmayı böyle bir konuyu söylemek bile beni üzüyor, gereğini tabii ki yapacağız" dedi.
İşverenin Kefili
Çağlayan, sanayicilerin işçi çıkarmalarına ilişkin "Hiçbir işverenin bile bile işçisini işten çıkarmayacağı konusunda hepinize kefilim" dedi.
Teminat borcunu ödemeyenlere
Bakan Güler de, "Organize Sanayi Bölgeleri Yöneticileri Bilgilendirme toplantısında hatırlatmalar üzerine Botaşın sanayicilere gönderdiği teminat istemine açıklık getirdi. Çağlayanın aksine Güler, daha önce de buna benzer uygulama yapıldığını anımsattı. Güler, konunun BOTAŞ ile görüşüldüğünü ve BOTAŞın da değerlendirme yaptığını ifade ederken "Herhangi bir teminat değil de borcunu ödemeyenler ve geçmişinde de ödememe alışkanlığı olanlar için bir çalışma bu" diye konuştu.
Sanayiciye darbe
Şahin öder ise, istenen mektubun yıllık olarak bankalara ödenen komisyonlar ve faizleri de hesaplandığında doğalgazın hiç bir avantajının kalmayacağını belirterek, Teminat mektubunu yılbaşına kadar vermemiz isteniyor.Ancak kredi bulmanın güçleştiği günlerde nasıl teminat mektubu temin edebiliriz? İstenilen mektuplar öyle küçük rakamlarla telaffuz edilmiyor. Bazı firmalardan milyon doların üzerinde teminat mektubu talep edildi.Kriz ortamına ve doğalgaza yapılan zamlara ek olarak böyle talebin belirtilmesi, firmaları boğulma noktasına getirmiştir. Geçmişte istenmeyen evrak talebi yeniden düzenlenmezse, yılbaşından sonra ya iş yerlerini kapatırız, ya da kömür veya fuel-oil yakmaya başlarız."
Botaş Ne İstemişti
Kurulduğu günden beri yapılan sözleşmelerde teminat mektubu istemeyen Botaş, 2009 için yapılacak sözleşmelerde teminat mektubu istemeye başladı.
Firmalara gönderilen yazıya göre, sözleşmenin yeni yılda da yürürlüğe girebilmesi için Botaşa güvence olarak sözleşme yılına ait aylık gaz çekişleri dağılımında en yüksek miktardaki iki aylık KDV dahil toplam tüketimin değerine eş değer bedelde Botaş lehine düzenlenmiş teminat mektubu isteniyor. Mektubun verilmemesi halinde l Ocak 2009 saat 08:00 itibariyle gazlar kesilecek.
(Taraf; 19.12.2008)