Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının geçtiğimiz yıllarda yaşanan elektrik kesintilerinin ardından uygulamaya başladığı, özel sektörden fahiş fiyata elektrik alımının önünü açan Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (DUY) sil baştan yenileniyor. DUY kapsamında özel sektörden çok yüksek fiyatlardan elektrik alımı Enerji Bakanlığını sistemi yenilemeye iterken, yeni düzenleme ile elektrik tüketicisi fiyatların oluşumunda aktif rol alacak. Bu kapsamda tüketiciler piyasaya girerek fiyatın yüksek oluşması beklenen saatlerde tüketimlerini azaltarak bunun karşılığında bir getiri sağlayacaklar, azalan talep sonucunda da fiyatlar düşebilecek.
Yeni yönetmelik ile yük alma ve yük atma yani elektrik alışverişinde fiyatların günlük değişiminin yüzde 10 oranında bir limitle sınırlandığı belirtildi. Elektrik alışverişinde fiyata limit konulmasını uzmanlar söyle yorumladı: "Bu limit günlük ani fiyat artışı veya azalmasını önlemektedir. Ancak talebin az olduğu pazar günlerinde fiyat teklifini indirmek isteyen bir katılımcı, talebin pazar gününe göre çok fazla olduğu pazartesi gününü düşünerek verecektir. Bu nedenle pazar günü fiyat indirimini daha da düşürecekken, pazartesi gününü düşünerek yüzde 10 limiti de dikkate alarak fazla fiyat indirimi yapmayacaktır. Bu söz konusu durum cumartesi günü, resmi tatiller ve bayramlarda da geçerli olacak ve piyasa fiyatları açısından uygun bir durum olmayacaktır." Yeni düzenleme ile DUY kapsamında kamuya elektrik satmak isteyen elektrik üreticileri, en az 10 megavat teklifte bulunacaklar. Ancak Elektrik Üreticileri Derneği tarafından EPDKya gönderilen raporda teklif miktarı çıtasının 5 MWa kadar düşürülmesini istedi. Özel sektör ayrıca, sistem marjinal fiyatının belirlenmesinde, "dengeleme maliyetlerini en aza indirecek şekilde davranılması" ifadesi yerine "Gün öncesinde belirlenen sistem marjinal fiyatın piyasanın gelişmesine referans oluşturacak bir fiyat olması hedeflenmelidir" ifadesinin kullanılmasını önerdi.
Emtia borsası gibi bir elektrik piyasası kuruluyor
Yeni Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği ile piyasanın izlenmesinde, özel sektörün de katılacağı bir konseyin oluşturulması oldu. Şu anda sadece piyasa işletiminde izleyici konumda olan özel sektör, bu konseyin kurulumu ile aktif olarak piyasa gelişiminin izlenmesine katkıda bulunabilecek. Yönetmeliğin tüm mekanizmaları ile işlemeye başlayacağı ve 2010 yılı başı olarak öngörülen ikinci aşamada, katılımcılara yeni bir elektrik satış ortamı yaratacak bir gün öncesi elektrik piyasası kurulması hedefleniyor. Ayrıca bu piyasanın oluşması ile arz ve talep, enerji açığını ve fazlasını dengelemek üzere emtia borsasındaki gibi işleyecek. Bu ortamda serbestçe ve gönüllülük usulü ile işlem yapabilecek. Burada oluşacak fiyatlar tüm yatırımcılara ve tüketicilere yeni yatırımlar ve tüketimlerini planlamaları için bir fiyat sinyali niteliğinde olacak.
(Dünya; 21.10.2008)
