Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), hukuki, etik ve toplumsal yarar açısından tek teklifle nükleer santral ihalesinin sürdürülmesinin mümkün olmadığını savundu.
EMOdan yapılan yazılı açıklamada, Mersin Akkuyuda kurulması planlanan Türkiyenin ilk nükleer santral inşaatı ve işletimi için yapılan yarışma değerlendirilirken, nükleer santral yapımından vazgeçildiğinin ilan edilmesi ve Türkiyenin enerji alanında biriken sorunlarına ciddi ve gerçekçi çözümler araması gerektiği savunuldu.
İhalede teklif veren grubun Türkiye açısından da ciddi tehdit unsuru olarak görülen İğdıra 30 kilometre mesafedeki Ermenistandaki Metsamor nükleer santralı işletmecisi olmasının kaygı verici olduğu iddia edilen açıklamada, Metsamorun ömrünü tamamlamış, sık sık arıza yapan ve daha önce devre dışı bırakılmış olmasına rağmen, enerji ihtiyacı nedeniyle çalıştırılmakta ısrar edilen uluslararası çevrelerce de kapatılması gündeme getirilen bir nükleer santral olduğu ifade edildi.
Rus şirketi Atomstroyexportun çeşitli ülkelerde yürüttüğü santral projelerinden Doğu Almanya ve Slovakyadaki toplam 1980 megavatlık 6 ünitenin devre dışı bırakıldığını, 9 ülkedeki toplam 17 bin 160 megavatlık nükleer santral yapımının durdurulduğu ve bir ülkedeki 1280 megavatlık nükleer santral kurulum ihalesinin de ertelendiğine dikkat çekilen açıklamada şirketin hazırlık, başlangıç aşaması, inşa halinde olanlar gibi süreci devam eden 10 bin 920 megavatlık nükleer santral projesi portföyüne sahip bulunduğu kaydedildi.
Atomstroyexportun stratejik işbirliği imzaladığı Inter Rao şirketinin de 2003 yılından beri Ermenistanda sorunlu Metsamor nükleer santralini işlettiğine işaret edilen açıklamada, ayrıca bu şirketin Türkiyeye Ermenistandan elektrik ithalatı yapma talebiyle de gündeme geldiği belirtildi.
ihalede tek teklifin Rusyadan gelmesinin nükleer santral kurulumundaki dışa bağımlılık ve kaynak çeşitlendirmesi gerekçelerini de yok ettiği öne sürülen açıklamada, Türkiyenin zaten doğal gazın yüzde 65ini Rusyadan ithal ettiğini, hem doğal gaz hem elektrik üretimi açısından Türkiyenin ciddi şekilde Rusyaya bağımlığının söz konusu olduğu ifade edildi. Türkiyenin enerji alanında ciddi açmazla karşı karşıya olduğu savunulan açıklamada şöyle denildi:
"Bilimsel ve toplumsal tepkileri görmezden gelerek, çalakalem hazırlanan yasa ve yönetmeliklerle nükleer santral yaptırmaya kalkışan Ak Parti hükümeti, dün yarışma adı altında düzenlediği ihalede tek teklifle baş başa kaldı. Nükleer santral hayali ile daha fazla zaman kaybedilmeden gerçekçi yatırımlara dönülmelidir. Bunun için de Türkiyenin kendi yerli kaynaklarının öncelikle değerlendirilmesinin yolu bulunmalıdır. Bunun da serbest piyasa ve özelleştirme uygulamalarından geçmediği, 2002 ydından bu yana yatırımsızlık ortamında kalınmasından net olarak görülmektedir. Elektrik Mühendisleri Odası olarak nükleer santral ihalesinini iptal edildiğinin bir an evvel açıklanmasını, derhal kamunun inisiyatif alarak yerli kaynaklan değerlendirmek üzere yatırımlara başlanmasını talep ediyoruz"
(Hürses; 06.10.2008)
