Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), günlük 60 milyon kilovatsaat elektrik tüketimiyle, Türkiye‘nin bugünlük elektrik üretiminin yüzde 7-81ik bölümünün klimalarda kullanıldığına vurgu yaparak, bu tüketimin Kızılırmak üzerinde bulunan Kesikköprü Barajı‘nın yıllık üretim kapasitesine denk geldiğine dikkat çekti.
EMO‘dan yapılan yazılı açıklamada, özellikle Çin başta olmak üzere özellikle uzakdoğu orijinli dampingli ve standart dışı klimalara karşı halkı uyararak, bunların A sınıfı klimalara göre yüzde 70-80 daha fazla elektrik tükettiğini açıkladı. Açıklamaya göre, klima fiyatlarındaki ucuzlama, Çin başta olmak üzere dış ülkelerden dampingli kontrolsüz cihaz girişleri, aşın sıcak hava koşullarıyla birleşince özellikle ülkenin batısında klima kullanımları enerji sistem güvenliğini tehlikeye soktu. Rapor‘da; özel sektörün beklenen yatırımları gerçekleştirmemesi, kamunun da yatırımlardan çekilmesi nedeniyle ülke enerji ihtiyacını karşılamada açık oluşurken, sağlıksız klimaların yoğun kullanımı bölgesel düzeyde de sistemde sıkıntıya yol açtığı iddia edildi. Rapor‘a göre, Türkiye‘de 19901ı yıllarda 100 bin adet olan klima satışı, 2002 yılında 233 bin ölO‘a çıkarken, bu rakam 2005 yılında 1 milyonu astı, 2006 yılında da 1 milyon 314 bine ulaştı. Son 10 yılda kayıtlı yaklaşık 5 milyon klima satışı olduğu görülüyor.
Klimalar yalnızca sistemden çektikleri elektrik nedeniyle değil, standart dışı özellikleri nedeniyle de sorun yaratıyor. Standart dışı klimaların elektrik tüketimi açısından teknik Özelliklerinin de kötü olması enerji iletim hatları ve trafoları da zorlamakta, sistemde çökmelere neden olmak ta. Standartlara uygun bir klimanın elektrik tüketimini sistem kaldırabilecekken, standart dışı bir klimanın kullanımı iletim hatlarında taşınan elektrik yükünü artırarak, trafo arızalarına yol açıyor. Klima kullanımı nedeniyle puant saatler denilen en yüksek elektrik tüketiminin gerçekleştirdiği dönemlerde kaymalar yaşanmaya başladı. Yıllık bazda puant dönemin kış aylarından yaz aylarına kaydığı, gün içinde de 17.00-22.00 saatleri olarak kabul edilen puant saatler de gündüze doğru çek ilmeye başladı.
-Alınması gereken önlemler EMO‘ya göre, alınması gereken önlemlerin başında öncelikle ucuz, standart dışı klimaların yurda girişi ve satışının engellenmesi yer alıyor ve bu alandaki mevzuatın uygulanmamasının ciddi sıkıntılara neden olduğu vurgulanıyor. Buna göre alınabilecek önlemler şöyle sıralandı:
"Ucuz, kalitesiz klimalar, aşırı elektrik tüketimiyle sorun yaratırken, kaliteli, ancak teknik kapasiteleri ihtiyaçtan yüksek olan klimalar da elektrik tüketimini gereksiz yere artırıyor. Bu klimaların kullanımı gereksiz yere enerji tüketimine ve yüksek elektrik faturalarına neden oluyor. Gelişi güzel taktırılan klimalarda enerji maliyeti artışı yüzde 300‘lere kadar ulaşıyor.
Klima seçiminde öncelikle kullanım amacının belirlenmesi önemlidir. Kullanılacak odanın hacmi, estetiği, yerleşim ve hava hareketinin taktırılırken de odanın hacmi ve rengi, odadaki pencere ve kişi sayısı, odanın aydınlatılması, odanın güneş görme oranı, odanın içerisinde bulunan ve ısı yayan elektrikli aletler gibi çok sayıda ayrıntının dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle, herhangi bir mekan için ihtiyaç duyulan soğutma ve ısıtma kapasitelerinin uzmanlar tarafından belirlenmesi önem taşıyor. Ancak bu belirlemelere göre alınacak klimalarla verimli enerji kullanımı sağlanabilir. Tüm elektrikli cihazlarda olduğu gibi klimalar da bakım gerektirir. İç ve dış ortamda değişik hava koşullan cihazların ısı transfer yüzeylerinde kirlenme ve tahribatlara yol açmakta, bu durum cihazın verimli çalışmasını engellemektedir. Ayrıca cihaz içerisindeki soğutucu gazın işletme basıncında mevsime göre düzeltme yapılması gerekir. Bu nedenle klima cihazlarına yılda iki kez bakım yapılması son derece önemli. Klima filtreleri düzenli olarak değiştirilmeli. Filtrelerin değişimlerinin zamanında yapılması, sağlık açısından da soğuk hava ile birlikte bakterilerin ortama yayılmasına neden olacağı için önemli. Düzenli olarak filtrelerin değiştirilmesi, sistemin kontrol edilmesi ve fan kayışının ayarlanması yüzde 30"lara varan enerji tasarrufu sağlanabilecek."
(Küresel Ana Haber, 06.08.2007)
