İKTİDAR enerji fiyatlarındaki artışın küresel kaynaklı olduğunu söylese de Türkiyedeki enerji zamları diğer ülkelerden ayrışıyor. Elektrik Mühendisleri Odasının (EMO) OECD verilerini esas alarak yaptığı çalışma, iktidarın ülkemizdeki enerji zamlarının, yurtdışında oluşan maliyet artışlarından kaynaklandığı ve yurttaşlara yansımasının düşük seviyede tutulduğuna yönelik iddialarının doğru olmadığını ortaya koydu.
Enerji krizinin yaşandığı Temmuz 2021-Nisan 2022 arasındaki dönemde Türkiyede OECD ortalamasının 4 katı daha fazla zam yapıldığı saptandı.
EMO tarafından yapılan açıklamada "Çeşitli ülkelerdeki enerji borsalarından anlık olarak oluşan geçici fiyat dalgalanmalarından örneklerle pahalı enerji gerçeğini gizlemeye çalışıldığı, OECD verileri ile bir kere daha net bir şekilde görülmekte" ifadelerine yer verildi.
OECDnin 2015i baz yıl alarak gerçekleştirdiği enerji endeksine göre Türkiyenin OECD ortalaması ile arasındaki makas düzenli olarak açılıyor. Mart 2022 itibarıyla Türkiyenin endeks değeri 409a ulaşırken, aynı ayda OECD ortalaması 151de kaldı.
2015ten bu yana ülkedeki enerji fiyatlarındaki artış oram yüzde 309 olurken, OECD ülkelerinin ortalamasındaki artış ortalaması yüzde 51 olarak belirlendi. Veriler 2015 yılından bu yana ülkede OECD ortalamasından 6 kat daha fazla zam yapıldığını ortaya koydu. Salgın sonrası birincil kaynaklarda başlayan arz krizinin yaşandığı döneme bakıldığında ise Temmuz 2021 itibarıyla OECDnin ortalamasında endeks değerinin 120 olduğu, Türkiye değerinin ise 203 olduğu dikkat çekti.
Tüm dünyada birincil enerji kaynaklarının en yüksek değerlere ulaştığının ifade edildiği Temmuz 2021-Nisan 2022 arasındaki dönemde, OECD genelinde tüketicilere yansıyan zam oranı yüzde 26 ile sınırlı kalırken, Türkiyede yüzde 102 düzeyinde gerçekleşti.
EMOnun açıklamasında enerji krizinin yaşandığı söz konusu dönemde OECD ortalamasının 4 katı daha fazla zam yapıldığı vurgulandı:
"Rusya-Ukrayna savaşı dolayısıyla şubat ayından bu yana tedarik sorunları yaşayan 27 AB ülkesindeki ortalama artış bile yüzde 30,5 düzeyinde kalmıştır. ABDde ise fiyatlar yalnızca yüzde 21,9 oranında zamlandı. G7 ülkelerindeki ortalama artış yüzde 24,1 olarak hesaplanırken, OECDnin zam sıralamasının sonunda yüzde 9,9 ile İsrail ve yüzde 3,4 ile İsviçre yer aldı."
AKP DÖNEMİNDE YÜZDE 1220 ZAM
AKP hükümetleri döneminde enerji zamlarının rekor seviyede arttığına dikkat çekilen EMO açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"İlk AKP hükümetinin kurulduğu 2002nin sonunda ülkemizin endeks değeri 31, OECD ortalaması ise 59 idi. AKP hükümetlerinin iş başında olduğu bu dönemde, OECD ortalaması yüzde 156 artarken, ülkemizde ise yüzde 1220 oranında rekor artış yaşandı. Aynı dönemde ABDde enerji fiyatları yüzde 145, AB ülkelerinde yüzde 141, G7 ülkelerinde ise yüzde 136 zamlandı. Nisan 2022 itibarıyla OECD ülkeleri içinde en yüksek endeks değerine sahip olarak zam şampiyonuna dönüşen ülkemizin en yakın takipçisi Hollandanın endeks değeri yaklaşık yarımız kadardır."
ÖZELLEŞTİRİLENLER KAMULAŞTIRILMAM
AKPnin 20 yıldır uyguladığı politikalarla ülkenin enerji yoksulluğuna sürüklendiği belirtilen açıklamada "AKP, iktidara geldiği 2002 yılından bu yana uyguladığı neoliberal enerji politikalarıyla ülkemizi enerji yokluğu, enerji yoksulluğu ve pahalı enerji gerçeğiyle karşı karşıya bırakmıştır. Enerji krizinden ve zam döngüsünden kurtulmak için kalkınma perspektifiyle hazırlanan toplumcu bir enerji programı uygulanması zorunluluk haline gelmiştir. Özelleştirilen tüm enerji kuruluşları kamulaştırılmalıdır" denildi.
