Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘nun (EPDK) yasayla kendisine verilmiş olan ‘yatırımları denetleme‘ görevini özelleştirme girişimini yargıya taşıdı.
EMO açtığı davada, dağıtım sistemi yatırımlarının denetlenmesine ilişkin olarak ‘bağımsız yatırım denetim şirketleri‘ adı altında özel şirketlere görev verilmesini sağlayan yönetmelik hükümlerinin iptalini istedi.
EMO‘dan yapılan açıklamada, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu‘yla "özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulanmasında onay, değişiklik ve denetim yetkisi Kurul‘a aittir" denilerek, denetim yetkisi açıkça Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu‘na verildiği hatırlatıldı. Yasayla verilmiş olan bir yetkinin yönetmelikle özel şirketlere devredilmesinin mümkün olmadığının vurgulandığı açıklamada, bu devir işleminin tamamen keyfi bir şekilde düzenlendiği savunuldu.
Bağımsız yatırım denetim şirketlerinin ‘kurumca belirleneceği‘ ifade edilen yönetmelikte, bu şirketlerin hangi şartlan yerine getireceğine yönelik bir düzenleme de yapılmadığı kaydedildi. EMO, Resmi Gazete‘de 7 Ocak 2007 tarihinde yayımlanan Elektrik Piyasasında Dağıtım Sistemi Yatırımlarının Düzenlenmesi ve Planlardaki Gerçekleşmelerin Denetlenmesi Hakkında Yönetmeliğin, bağımsız yatırım denetim şirketlerine yetki devri öngören hükümlerinin iptali istemiyle 6 Mart 2007 tarihinde Danıştay‘a başvurdu. Dava dilekçesinde, 4628 sayılı Yasa‘da "4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyeti kamuya aittir" hükmüne ve EPDK‘nın görevlerinin düzenlendiği maddeye de atıfta bulunularak, şöyle denildi:
"Bu hükümlerden de anlaşılacağı gibi, dağıtım şirketleri tarafından yapılan tüm iyileştirme, güçlendirme ve genişletme yatırımlarının mülkiyeti kamudadır. Mevcut mevzuata göre, bu mülkiyet bir kamu kurumu olan TEDAŞ‘a aittir. Dolayısıyla yapılacak yatırım kamu adına yapılmaktadır ve bu yatırımların denetimi de kamu adına gerçekleştirilecektir. EPDK‘ya verilmiş olan denetim bir kamusal denetim yetkisidir".
Anayasa‘ya göre söz konusu denetim görevinin, ‘bir kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesine yönelik zorunlu bir denetim‘ ve ‘kamu hizmeti‘ olduğu vurgulanarak, memurlar ve kamu görevlileri eliyle görülmesinin zorunluluğuna dikkat çekildi. Kamu mülkiyeti nedeniyle kamusal denetim zorunluluğunun yanı sıra 4628 sayılı Yasa‘nın amaçlarına ulaşılabilmesi için de yatırım gerçekleşmelerinin denetlenmesi zorunluluğunun altı çizildi. Dilekçede, şu hukuka aykırılık gerekçelerine de yer verildi: "Kurul kendisinin ve kurumda çalışan kamu görevlileri eliyle yürütmesi gereken bir denetim hizmetini, özel şirketlere ve çalışanlarına devretmektedir.
Mülkiyeti TEDAŞ‘a ait olan bu yatırımların denetlenmesinde mutlaka TEDAŞ‘ın da görev alması gerekmektedir. Gerek EPDK‘nın, gerekse TEDAŞ‘ın bünyesinde bu yatırımları denetleyebilecek nitelikte kamu görevlisi bulunduğu halde, özel şirketler eliyle yürütülmesi kamu yararına da aykırılık teşkil edecektir. Bugün için kamuya ait olan ve özelleştirilmesi halinde özel şirket statüsü kazanacak dağıtım şirketlerinin bir özel şirket eliyle denetlenmesi, denetimle amaçlanan yararın da gerçekleşmesine engel olacaktır".
(Hürses, 13.03.2007)
