GÜLFEM VARLIK-İstanbul
Türkiye‘nin önde gelen grupları, yatırım planlarında enerjiyi ilk sıraya aldı. Sabancı Grubu, Koç Grubu, Altkök Holding, Zorlu Grubu, Çalık ve Doğan Gaıbu önümüzdeki döneme ilişkin stratejilerini enerji üzerinde yoğunlaştıranholdinglerin başında geliyor. Sabancı Grubu, 2015‘te Türkiye‘nin enerji ihtiyacının yüzde 10‘unu üretip satmayı planlarken, nükleer hariç enerjiye 6.5 milyon dolarlık yatırım yapacak. Akkök Grubu ise Trabzon‘da 81, Bursa‘da 100 MW‘lık hidroelektrik santral çalışmalarını sürdürüyor. 2000 yılından bu yana enerji sektöründe faaliyet gösteren Zorlu Grubu ise 500 MW enerji üretimi kapasitesiyle listenin ilk sıralarında yer alıyor.
Elektrik dağıtım ihalelerine katılmak için bir konsorsiyum kuran Doğan, Doğuş ve Anadolu Grubu da
enerji yatırımları yoğunlaştırdı. Doğalgaz ve elektrik dağıtım hizmeti veren Çalık Enerji Grubu ise 2010‘a kadar 8 milyon dolarlık yatırım planlıyor. Alarko, enerjideki yatırım miktarını 100 milyon dolardan 230 milyon dolara çıkarmayı planlarken, Enka 2010 yılına kadar 1.1 milyar dolarlık yatırıma odaklanmış durumda.
Holdingler enerjide yeni yol haritası oluşturuyor
Öte yandan holdingler enerji yatırımları kapsamında yakından takip ettikleri elektrik dağıtım ihalelerinin iptal edilmesi üzerine yeni bir yol haritası oluşturma telaşında. Enerji yatırımlarına odaklanan şirketlerden biri olan Zorlu Holding Yönetim Kumlu Başkanı Ahmet Nazif Zorlu, İptal kararının ardından "bekle-gör" politikası izlediklerini açıkladı.
Zorlu Grubu‘nun enerjide varolmaya devam edeceğini belirten Zorlu, "Yurtiçinde ve yurtdışında enerji yatırımlarımız sürüyor. Türkiye enerjide nereye gidiyor diye sorarsanız şu an hiçbir yere gitmiyor, yerinde sayıyor. Böyle bir ortamda çerçeveyi çizemiyorsunuz. Türkiye‘de doğalgaz fiyatları ne üreticiyi ne tüketiciyi memnun ediyor. Hangi camiye gidelim diye oradan oraya dolanıyoruz" dedi.
Tüketim artacak yeni yatırımlara ihtiyaç var
Türkiye‘nin elektrik üretiminde kurulu gücü 40 bin MW düzeyinde. Elektrik enerjisi brüt tüketimi 2004 yılında yüzde 6,3 artış ile 150 milyar kWh, 2005 yılında ise yüzde 7.2 artış ile 160,8 milyar kWh olarak gerçekleşti. Net tüketim ise 2005 yılında 129.5 milyar kWH oldu. Türkiye Elektrik Enerjisi 10 Yıllık Üretim Kapasite Projeksiyonlarıa göre 2006-2015 döneminde elektrik enerjisi talebinde yıllık ortalama artışın birinci senaryoya göre yüzde 8,4, ikinci senaryoya göre ise yüzde 6,3 oranında artacağı belirtiliyor. Senaryo ide gelecek 10 yıllık dönemde üretim tesisleri ve talebin 2010‘da 236.7 milyar kWh, 2015 yılında 354.3 milyar kWh‘a ulaşması bekleniyor. Bu şartlar dikkate alındığında 2011 yılında ise enerji talebi karşılanamayacak. Talebin karşılanabilmesi için 8 bin 478 MW‘ı rüzgar ve hidrolik, 17 bin 820 MW‘ı termik olmak üzere toplam 26 bin 298 MW yeni kapasiteye ihtiyaç duyuluyor. Bu ihtiyacın da yılda 5 milyar doladık yatırım ile karşılanabileceği belirtiliyor.
Zorlu Holding Başkanı Ahmet Nazif Zorlu, Türkiye‘nin enerji politikasındaki belirsizliklerden dolayı kesin bir strateji çizmekte zorlandıklarını söyledi.
HOLDİNGLERİN YATIRIM PLANLARI
ZORLU: Zorlu enerji grubu yabancılardan ortaklık İçin teklifler alıyor. Afşin Elbistan ihalesi ile ilgileniyor. Yurtdışında 2 milyar dolara yakın enerji projesi var. Sadece Rusya‘da 1 milyar dolarlık yatırım yaptı.
KOÇ: Tüpraş‘ı alarak enerji alanında kendini gösterdi. Tüpraş, Opet‘in yüzde 40 oranındaki hissesini 380 milyon dolar karşılığında Aygaz‘dan satın aldı.
SABANCI: Enerjide farklı alanlarda 4500-4700 megavatt kapasite yaratmayı planlayan grup, bu kapasitenin yüzde 27‘sini yenilenebilir enerji üzerine kuracak. Sabancı, yabancı bir ortakla nükleer santral yatırımı yapmayı planlıyor.
AKKÖK: Gaz, hidroelektrik ve rüzgarda faaliyet gösteren Akkök Grubu, 541 MW‘lık doğalgaz ve 300 MW‘lık hidroelektrik santraline sahip bulunuyor. Yılda 1 milyar meterküp gaz üreten grubun projeleri arasında rüzgar tribünü kurmak var.
ÇALIK: Elektrik, petrol, gaz ve telekominikasyon alanında faaliyet gösteren Çalık holding, 2010 yılına kadar yaklayık 8 milyar dolarlık yatırım planlanıyor. Grup, doğalgaz ve elektrik hizmetleri ile ilgileniyor.
ENKA: Enerji sektöründe 2.2 milyar dolar yatırımı bulunan Enka, 2010‘a kadar 2.2 milyar dolarlık yatırım daha yapacak. Dağıtım ihaleleri için hazırlık yapan Enka‘nın kurulu kapasitesi 3 bin 854 MW.
DOĞAN: Doğan Grubu dağıtım, gaz üretimi ve ticareti ile rafineride faaliyet göstermeyi amaçlıyor. Petrol Ofisi‘nin kararı doğrultusunda, Ceyhan‘da kurulması öngörülen 10 milyon ton üretim kapasiteli rafineri için EPDK‘dan izin bekleniyor.
DOĞUŞ: Enerji dağıtım ve üretim özelleştirmelerinde yer almak istiyor. Anadolu ve Doğan Holding‘in de arasında olduğu 4‘lü konsorsiyumda yer alan Doğuş, Türkiye‘deki büyük enerji projelerine talip.
DEMİRER: Çeşme ve Bozcaada‘da rüzgar santrallarine sahip olan Demirer Holding, MARE ve DARES rüzgar santralı projeleri olmak üzere muhtelif bölgelerde rüzgar enerjisi üretimi ile İlgili yatırımlarını sürdürüyor.
(Referans 27.02.2007)