Ferit B. PARLAK-TRABLUS
Hamide HANGÜL- İSTANBUL
SOMO, petrol alımını sürdürecek
Krizin çözülmesi amacıyla dün Habur Sınır Kapısı‘nda SOMO Kuzey Bölgesi Genel Müdürü Muhammed Zabari ve diğer Irak yetkilileri ile Türk yetkilileri biraraya geldi. Toplantıdan sonra açıklama yapan SOMO Kuzey Bölgesi Genel Müdürü Muhammed Zabari, Türkiye‘den 2007 yılında da alıma devam edeceklerini açıkladı. 2006‘da yapılan ve halen süren anlaşma doğrultusunda 20 bin tankerin teslimat yapması gerektiğini ve 28 Şubat tarihine kadar sürenin uzatıldığını bildiren Zabari, 20 bin tankerin petrol sevkiyatını tamamlamasının ardından, Irak‘ın petrol ihtiyaçları geçmişte olduğu gibi bölgeler tarafından belirlenerek SOMO‘ya iletileceğini söyledi. SOMO‘da gelen ihtiyaç doğrultusunda Irak Hükümeti adına, Türkiye ile anlaşma yapacak. Böylece 2007 yılı için daha önce olduğu gibi Irak için petrol ve petrol ürünleri ihtiyaçları yine geçmişte olduğu gibi devam edecek.
Irak ile petrol ürünleri taşımacılığında yaşanan "muhatap krizi" dün çözüldü. Irak milli petrol şirketi SOMO, "Eski hükümlere aynen uyulacağı, eski hükümlerle petrol ürünleri taşımacılığına devam edileceğine" dair, Dış Ticaret Müsteşarlığına resmi yazı gönderdi. Dört gün süren krizin çözülmesinin ardından SOMO, 2007 yılında da Türkiye‘den petrol alımına devam edecek.
Krizin çözülmesi hem petrol ihracatının sürekliliğini sağlarken hem de Irak‘ta biriken 1 milyar dolarlık alacakla riske atılmamış oldu. Çözümün ardından petrol sevkiyatı yapan yaklaşık 34 firmanın da sözleşmelerini yenilemesi bekleniyor.
Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen de, Libya gezisi sırasında konuyla ilgili gazetecilere bilgi verirken, Irak Petrol Bakanlığı‘na vekalet eden Enerji Bakanı Dr. Kerim Vahid‘in Irak Hükümeti adma kendisini aradığını belirterek, "Bana eski anlaşmaların aynen devam ettiğini ve bununla ilgili resmi yazıyı gönderdiklerini söyledi" dedi. Tüzmen, petrol ürünleri sevkiyatının artık bugünden (dünden) itibaren başlayacağını belirtti.
1 milyar dolarlık borç
Bu arada 2005 yılından bu yana petrol sevkiyatı nedeni ile Irak‘ta 1 milyar dolarlık borç biriktiğini vurgulayan Türk Irak İş Konseyi Başkanı Ercüment Aksoy, yine Irak Hükümeti‘nin 2006 yılı başından beri borç ödemeye çalıştığını söyledi. Irak‘ın ödemeleri belli bir düzen içerisinde yaptığını belirten Aksoy, "En son 100 milyon dolarlık bir taksit ödemesi oldu. Şu anda bir problem yok diye konuştu.
2005 yılında Irak‘a petrol ihracının 2.5 milyar dolar olduğunu, 2006‘da ise 500 milyon dolarlık ihraç gerçekleştirildiğini belirten Aksoy, "2007 henüz belli değil; hedefler hep şaşıyor. Krizin aşılması ile birlikte yeni kontratlar imzalanır kanısındayım. Zaten kontratları devam eden firmalarımız da var. 10‘a yakın firmanın kontratının devam ettiği tahmin ediliyor. Bu yıl Irak‘a pettol sevkiyatında, geçen yılı yakalarız" dedi.
Taşımalar yüzde 235 düştü
Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkanı Çetin Nuhoğlu ise, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 2005 yılında Türkiye‘den Irak‘a yönelik 262 bin 326 adet tanker taşıması gerçekleşirken, 2006 yılında bu rakam yüzde 235 azalarak 79 bin 356 adete gerilediğini belirtti.
Irak‘a yönelik akaryakıt taşımalarında ciddi bir azalma söz konusu olduğunu belirten Nuhoğlu, "Bu azalmanın sebebi Irak hükümetinin alternatif akaryakıt alımı arayışlarına başlaması ve ihtiyaçlarının bir kısmını da kendisinin karşılar hale gelmesidir. Son günlerde 2007 yılındaki bu tür mal aktarımlarının nereye ve nasıl yapılacağına ilişkin belirsizlikler gündeme gelmiştir" diye konuştu.
(Dünya 01.02.2007)
