Ferit B. PARLAK-TRABLUS
Libya ile ticaretteki yaklaşık 2 milyar dolarlık açığı kapatmanın yollarını aramak ve 150 milyon dolarlık müteahhitlik hizmetleri alacaklarına çözüm bulmak amacıyla 150 kişilik işadamı heyetiyle Libya‘da bulunan Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen‘e, Libya‘nın duayen politikacısı olan ve halen İskan Bakanlığı görevini yürüten Ebu Dorda‘dan işbirliği çağrısı geldi. Dorda, ülkesinde 420 bin konut açığı bulunduğunu belirterek, hem konutları hem de bu konutların alt ve üst yapışıma yönelik çalışmaları Türkiye ile birlikte yapmayı amaçladıklarını söyledi. Konunun detayları için Libya heyeti martın ilk haftasında Türkiye‘ye gelecek.
Libya‘nın başkenti Trablus‘ta Maliye ve Ekonomi bakanları ile görüştükten sonra Libya İskan Bakanı Dorda‘yı da ziyaret eden Devlet Bakanı Tüzmen, Türk müteahhitlerin 14.4 milyar dolan Libya‘da olmak üzere alt ve üst yapıda dünya genelinde 85 milyar dolarlık iş yaptığını belirterek, şunları söyledi: "Sizler, önümüzdeki dönem Libya‘nın alt ve üst yapısınım inşa edeceksiniz. Biz, anahtar teslimi havaalanı yapıyoruz. Tiflis, Batum, Sudan, Katar havaalanlarını, 400 milyon dolar maliyetli Kahire‘nin üçüncü terminalini, Rusya‘daki akıllı binaları, akıllı otelleri biz yapıyoruz. Orta Asya‘da hangi ülkeye giderseniz bizim otellerimizde kalırsınız. Katar‘ın akıllı kütüphanesi, 2 milyar dolarlık Umman projesi de bizim. Ama biz istiyoruz ki, lafla değil, işle kendimizi gösterelim. Sayın Bakan, sizden destek bekliyoruz."
Bakan Dorda, Ankara Temsilcimiz Ferit B. Parlak‘a milyarlarca dolarlık ihaleler için Türkiye‘ye öncelik tanınacağını söyledi.
Libya‘da iş yapan çok sayıda Türk müteahhitlik firması bulunduğunu, hatta bir bölümünün de bu ülkede kurulduğunu vurgulayan Dorda da şu an için 420 bin konut ihtiyacı olduğunu belirterek şunları söyledi: "Altyapıyı ve üstyapı başta olmak üzere, birlikte çalışabileceğimiz çok proje var. Konut ve alt-üst yapı projeleri için İtalya, Almanya, Brezilya, Güney Afrika, İspanya ilgi ülkelerden de teklifler geldi. Ama biz önce Türk kardeşlerimizin kapısını çalmak istiyoruz. Teknik yabana dil bilen mühendisler 15 Şubat‘a kadar bizimle temasa geçsinler. Aynca birinci yardımcım başkanlığındaki bir heyeti martta Türkiye‘ye göndereceğim. Onlar ne söylerse, ben söylemiş gibi kabul edin. Arkadaşlarım boş gelmeyecekler, turistik gezi yapmayacaklar, çok sayıda firmayla görüşecekler. Orada alınacak karar, benim için tartışılmaz uygulanır. Zaman kaybetmemek için ihaleye çıkmak yerine fiyat almayı tercih edeceğiz. Önce ham fiyatları alacağız, maliyet artı çalışanların ücreti. Yeterliliği tartışılmayan şirketlerle anlaşabiliriz. O vilayetin alt yapısını ve konutlarının tamamını yapabilecek firmalarla çalışacağız. Büyük vilayederde paylaşım söz konusu olabilir."
İşadamları temaslardan umutlu
- Libya‘da Türk Müteahhitler Birliği ve BTK International İnc Başkanı Badas Turan: Libya‘da paranın olduğunu, altyapısının çökmüş ve gayri sıhhi durumda olduğunu biliyorduk. Görüşmeler umut verici. Fırsatı devletin de yardımıyla malzeme üreticimizden işçimize, mühendisimizden müteahhidimize kadar değerlendirmemiz gerekiyor.
- Şa-Ra Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Sadi Türk: Sektörümüz için umut dolu gelişmeler var. Değerlendirmeye çalışacağız.
- Libya‘daki Türk Müteahhitler Birliği Yönetim Kurulu üyesi Orhan Eken: Projelerin başlatılacağı yönünde sinyaller vardı. Uzunca bir dönemdir bekliyorduk. Türk heyetinin başlangıca şahitlik etmesi umut verici. Hazırlıklarımızı tamamladık, teknik görüşmelerin sonucunu bekleyeceğiz.
- STFA Libya Sorumlusu Bülent Metin Üstüner: İnşaat işlerimiz devam ederken enerji ve petrol sektörüne yönelik yatırımlara da başiadık. Libya‘nın petrol geliri var ama birçok alanda bakir bir ülke. Bu gelirleri altyapı ve üst yapı projelerinde kullanmak istiyor. Örneğin 2 bin 300 km kıyı şeridine sahip ama deniz inşaatçılığı konusunda çok çok gerideler. Değerlendirmeye çalışacağız.
- Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Erdal Eren: Bu girişim inşallah sadece konutla sınırlı kalmaz. Sektör için büyük bir fırsat olur. Keşke orda olsaydım.
- Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası Başkanı Şükrü Koçoğlu: 5 milyar dolarlık bir iş var. Çok büyük bir kapasite, büyük bir fırsat.
- Türkiye Müteahhitler Birliği Genel Sekreteri Haluk Büyükbaş: Teknik görüşmelerden sonra detaylar ortaya çıkacaktır. Sadece müteahhitlik sektörünü değil, fayans, çimento, tesisat gibi inşaat yan sanayinin temsilcileriyle de görüşmek istiyorlar.
İnşaat için gerekli malzemeyi de Libya‘da beraber üretmek istediklerini belirten Dorda, çimento, briket, fayans ve sıhhi tesisat gibi ürünlerin başlangıçta Türkiye‘den getirilebileceğini, ancak 2-3 yıl içinde Libya‘da ortaklaşa yapılacak yatırımlardan sonra Libya‘da üretime geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye ile Libya arasındaki ticari ilişkilerde üçüncü ülke bankalarının aradan çıkarabileceklerini belirten Dorda, "Maliye Bakanı arkadaşımla bu hususu bizzat ben görüşeceğim. Ayrıca Merkez Bankalarımız aracılığıyla bu sorunu çözebilir, araa komisyonunu da ödememiş oluruz" derken, Bakan Tüzmen üçüncü ülke bankalarının aradan çekilmesine taraftar olduğunu ancak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası‘nın özerk olması gerektiğini; Hazine‘nin ise IMF ile yapılan anlaşmalar nedeniyle garantör olamayacağım söyledi.
Müteahhitlerin 150 milyon dolan bulan alacaklan sorununun da çözülmesi gerektiğini vurgulayan Tüzmen, daha sonra heyette bulunan işadamları ile Dorda‘nın bir süre görüşmesini sağladı. İşadam-ları da yalnızca 2007 bütçesinde 6 milyar dolar civarında bir kaynak ayrılan bu projelere talip olduklarını yinelediler.
Doğalgazda işbirliği heyet nisanda geliyor
Tüzmen daha sonra, Elektrik, Su ve Gaz Bakanı Ümran İbrahim Abukrah‘ı da ziyaret etti. Abukrah, Türk şirketleriyle görüşmelerde bulunacak bir heyeti nisan ayında Türkiye‘ye göndermeye karar verdiklerini söyledi.
İş Konseyi kuruldu
Öte yandan iki ülke arasında Türkiye-Libya Ortak İş Konseyi kurulmasına ilişkin anlaşma da imzalandı. Anlaşmaya, Türkiye adına TOBB Başkan Vekili Faik Yavuz, Libya adına da Libya Ticaret Odalan Birliği Başkanı Muhammed Kanun miza koydu.
(Dünya 01.02.2007)
Basından
Genel Merkez
