ELEKTRİKTEKİ KAMU ZARARI 7 MİLYAR DOLAR (GÜNBOYU)

HÜKÜMET, ELEKTRİK DAĞITIM ÖZELLEŞTİRMELERİNİ SEÇİM SONRASINA ERTELERKEN, ENERJİ ÖZELLEŞTİRMELERİNDE BUGÜNE KADAR OLUŞAN KAMU ZARARININ 7 MİLYAR 51 MİLYON DOLAR OLDUĞU SAPTANDI. ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI, ENERJİ ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI NEDENİYLE 2019 YILINA KADAR BEKLENEN ZARARIN DA 179 MİLYAR 538 MİLYON DOLARA ULAŞACAĞI TAHMİNİNDE BULUNDU. EMO, 3 DAĞITIM BÖLGESİNİN ÖZELLEŞTİRME İHALESİNİN İPTALİ İSTEMİYLE DAVA AÇARKEN, HÜKÜMET SÜRPRİZ BİR KARARLA BU SATIŞLARI SEÇİM SONUNA ERTELEDİ. "ENERJİNE SAHİP ÇIK, GELECEĞİNİ KARARTMA" BAŞLIKLI KAMPANYA BAŞLATAN EMO, ENERJİ SEKTÖRÜNDE YAPILAN ÖZELLEŞTİRMELERİN KAMUYA MALİYETİNİ HESAPLADI. EMO‘NUN HAZIRLADIĞI "TÜRKİYE KARANLIKTA KALMASIN" ARAŞTIRMASINDA, ENERJİ ÖZELLEŞTİRMELERİNDE BUGÜNE KADAR 7 MİLYAR 51 MİLYON 315 BİN DOLARLIK ZARAR OLUŞTUĞU HESAPLANDI. AKTAŞ‘TA 4 MİLYAR 16 MİLYON 611 BİN DOLAR, YİD-Yİ MİLYAR 252 MİLYON DOLAR, KEPEZ 300 MİLYON 491 BİN DOLAR, ÇEAŞ 276 MİLYON 213 BİN DOLAR, TAHKİM NEDENİYLE DE 206 MİLYON DOLARLIK ZARAR OLUŞTUĞU KAYDEDİLDİ. ENERJİ ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI NEDENİYLE 2019 YILINA KADAR BEKLENEN ZARARIN DA 179 MİLYAR 538 MİLYON DOLARA ULAŞACAĞI GÖRÜŞÜNE YER VERİLDİ. KİTAPÇIKTA BU ZARARIN AYRINTISI ŞÖYLE ORTAYA KONULUYOR: "HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI, ALIM GARANTİLİ SÖZLEŞMELER NE-
DENİYLE KAMUNUN ÜSTLENMEK ZORUNDA KALACAĞI ZARARIN HESABINI YAPMIŞTIR. BUNA GÖRE 2003-2019 YILLAN ARASINDA 43 MİLYAR 519 MİLYON DOLAN YAP-İŞLET MODELİYLE YAPILAN 5 SANTRAL, 23 MİLYAR 469 MİLYON DOLAR YAP-İŞLET-DEVRET MODELİYLE YAPILAN SANTRALLER, 3 MİLYAR 231 MİLYON DOLAR İŞLETME HAKKI DEVİR YÖNTEMİYLE KAMUDAN ÖZELE DEVREDİLEN SANTRALLER, 7 MİLYAR 466 MİLYON DOLAR DA MOBİL SANTRALLER NEDENİYLE OLMAK ÜZERE KAMU, TOPLAM 78 MİLYAR DOLAR ZARAR ÜSTLENECEKTİR. BU ZARARIN BOYUTU BULGARİSTAN VE TÜRKMENİSTAN‘LA YAPILAN ENERJİ SATIN ALMA ANLAŞMALARINDAN KAYNAKLANACAK 1 MİLYAR 553 MİLYON DOLARLIK ZARAR DA EKLENDİĞİNDE 79 MİLYAR DOLARI AŞMAKTADIR."

TAHKİM KORKUTTU

TÜRKİYE‘NİN BUGÜNE KADAR 155 MİLYON DOLARLIK TAHKİM FATURASI ÖDEDİĞİ KAYDEDİLEN ARAŞTIRMADA, MİLYARLARCA DOLARLIK TAHKİM DAVALARININ DA DEVAM ETTİĞİ KAYDEDİLDİ. ÇEAŞ‘IN ORTAĞI ÇIKAN LİBENANCO ŞİRKETİNİN TÜRKİYE‘YE KARŞI AÇMIŞ OLDUĞU TAHKİM DAVASINDA TALEP ETTİĞİ TUTANN DA 10.1 MİLYAR DOLAR OLDUĞU ANIMSATILDI.

NE KADARLIK YATIRIM YAPILABİLİRDİ?

KİTAPÇIKTA, ELEKTRİK ALANINDA ÖZELLEŞTİRMELER NEDENİYLE OLUŞAN KAMU ZARAN ÜE NE KADARLIK YATIRIM YAPILABİLECEĞİ HESABINA DA YER VERİLİYOR. 300 MEGAVATLIK BİR HİDROELEKTRİK SANTRAL ÜNİTESİNİN VAT BAŞINA ORTALAMA 1250 DOLARLIK MALİYET ÜZERİNDEN TOPLAM 375 MİLYON DOLARA MAL OLACAĞI BELİRTİLEREK, "YAKLAŞIK 190 MİLYAR DOLARLIK ENERJİDEKİ ÖZELLEŞTİRME ZARANYLA 506 ADET 300 MEGAVATLIK HİDROELEKTRİK SANTRALİ YAPILABİLECEĞİ" HESABINA YER VERİLİYOR. KİTAPÇIKTA, "YANİ 63 TANE 8 ÜNİTELİ ATATÜRK BARAJI YAPILABİLİRDİ. BÖYLE BÜYÜK BİR KAPASİTE İLE YILDA 448 MİLYAR KİLOVATSAATLİK ELEKTRİK ÜRETİMİ MÜMKÜNDÜR. BU MİKTAR, TÜRKİYE‘NİN 2020 YILI İÇİN İHTİYACI OLAN ELEKTRİK TALEBİNİ KARŞILAYABİLECEK BİR GÜÇ DEMEKTİR" DENİLİYOR. DÜNYA ENERJİ KONSEYİ VE ENERJİ BAKANLIĞI VERİLERİNE GÖRE, 1995 YILINDA YÜZDE 10 OLAN ÖZEL SEKTÖRÜN ELEKTRİK KURULU GÜCÜNDEKİ PAYI, 2000‘DE YÜZDE 22‘YE, 2002‘DE YÜZDE 34‘E, 2004‘TE YÜZDE 41‘E VE 2005‘TE DE YÜZDE 42‘YE ÇIKTI. EMO‘NUN BELİRLEMELERİNE GÖRE, KAMU SANTRALLERİNİN ELEKTRİK KURULU GÜCÜNDEKİ AĞIRLIĞI DA 1995‘TE YÜZDE 90‘DAN 2005 YILINDA YÜZDE 58‘E GERİLEDİ. KİTAPÇIKTA, ELEKTRİK ÜRETİMİNDE ÖZEL SEKTÖRÜN BUGÜN HAKİM DURUMA GELDİĞİ BELİRTİLİRKEN, "ELEKTRİK ÜRETİMİNİN 1995 YILINDA YALNIZCA YÜZDE 9‘UNU SAĞLAYAN ÖZEL SEKTÖR, 2000 YILINDA YÜZDE 25‘İNİ, 2002 YILINDA YÜZDE 40‘INI, 2004 VE 2005 YILLANNDA YÜZDE 55‘İNİ GERÇEKLEŞTİRMEKTEDİR. KAMUNUN ELEKTRİK ÜRETİMİNDEKİ PAYI İSE YÜZDE 91‘DEN YÜZDE 45‘E GERİLEMİŞTİR" DENİLDİ.

(GÜNBOYU 12.01.2007)