Safile USUL
İç ihtiyacın arttığı gerekçesiyle Kurban Bayramı esnasında vanaları kapatan İran‘ın bu kararının ardında siyasi bir neden olup olamayacağını sorguladığımızda, Enerji Bakanlığı‘nın buna pek ihtimal vermediğini gördük. Bakanlık kaynakları, bunun akla gelen bir ihtimal olduğunu ancak, bu yönde elde hiçbir bilgi ve gösterge olmadığını ifade ettiler bize.
Ancak, böyle bir durum olmasa dahi. Enerji Bakanlığı İran‘dan gelen doğalgazdan memnun değil ve Mısır ile Azerbaycan'dan doğalgaz alımının başlamasıyla birlikte, 1997'de Refahyol hükümeti döneminde, dönemin Enerji Bakanı Recai Kutan tarafından imzalanan İran doğalgaz anlaşmasını iptal etmeyi planlıyor.
Türkiye İran‘dan sene dc 10 milyar metreküp doğalgaz alıyor. Mısır ve Azerbaycan‘dan gelmesi planlanan doğalgaz miktarı ise, Mısır‘dan 8 milyar metreküp, Azerbaycan‘dan 6.6 milyar metreküp olmak üzere senelik toplam 14.6 milyar metreküp. Azerbaycan‘dan doğalgaz akışının en geç Temmuz 2007'den itibaren başlaması planlanırken, Mısır ise inşa çalışmalarını ancak iki sene içerisinde bitirebilecek. Bu nedenle de Enerji Bakanlığı kaynaklarına göre, alternatifler oluşana kadar İran'dan doğalgaz alımına devam edilecek. Aynı kaynaklar iptal niyetini şu gerekçelere dayandırıyor:
-İran‘dan gelen doğalgaz çok kalitesiz ve Doğu Beyazıt‘daki filtrelerin her ay birkaç kez bozulmasına sebep oluyor.
- İran, gazı belli bir düzeyde değil, inişli çıkışlı bir grafikle yolluyor, üstelik gaz yollamadığı günlerin faturasını da Türkiye‘den tahsil ediyor. Gaz yollanmayan günler için senelik çok cüzi bir ödeme ayarı yapılıyor ama bu ayar, gerçek zararı karşılamaktan çok uzak kalıyor.
- İran ihtiyacın çok olduğu kış aylarında az gaz yollarken, İhtiyaç olmayan yaz aylarında fazla gaz yolluyor. İhtiyaç fazlası gaz değerlendirilmek için, elektrik üretimi alanına yönlendiriliyor ve bu elektrik üretiminin maliyetini artırıyor.
- İran‘ın boru hatları yetersiz ve Türkiye‘ye düzenli bir akışı sağlayabilecek özelliklerden yoksun.
Öte yandan, Enerji Bakanlığı‘nın uluslararası tahkimde İran‘a karşı açtığı davanın 2007 yaz aylarında sonuçlanması bekleniyor. Ancak, tahkim karan ne olursa olsun, eğer İran boru hatlarını iyileştirmezse, doğalgaz kalitesi düzelmezse ve akışta sabit bir düzey tutturulamazsa, Türkiye Mısır ve Azerbaycan alternatifleri hayata geçtikten sonra, İran‘la doğalgaz anlaşmasını iptal etmeye hazırlanıyor.
Bu ülkenin vanaları kapatmaya devam etmesi sanayicinin faturasını kabartacak
(Dünya) 05.01.2007
