ANKARA(ANKA)-Elektrik Mühendisleri Odasi (EMO) Yönetim Kurulu Baskani Kemal Ulusaler, dagitim özellestirme sürecindeki belirsizliklere ve erteleme taleplerine dikkat çekerek, ihalenin ertelenebilecegi görüsünü bildirdi. Ulasaler, Türkiye‘nin karanlikta kalma tehdidiyle karsi karsiya oldugu uyarisinda bulundu.
3 dagitim bölgesinin özellestirilmesi ihalesinin yürütmesinin durdurulmasi ve iptali istemiyle dava açan Elektrik Mühendisleri Odasi, ‘Enerjine Sahip Çik, Gelecegini Karartma‘ baslikli kampanya baslatti. EMO Yönetim Kurulu Baskani Kemal Ulusaler, kampanyanin tanitimi amaciyla düzenledigi basin toplantisinda, ‘Türkiye, elektrik alanindaki özellestirme uygulamalari nedeniyle karanlikta kalma tehdidiyle karsi karsiyadir‘ dedi. Ulusaler, Enerji Bakanligi‘nin düsük talep tahmin senaryosuna göre yillik yüzde 6.3 talep artisi için 2 bin 520 megavatlik santral yapilmasi gerektigini söyledi. Ancak Ulusaler, EPDK‘nin Eylül 2006 itibariyle 6 bin 586 megavatlik yeni tesis için lisans verdigini, EPDK‘nin bugüne kadar verdigi lisanslardan da yalnizca 1600 megavatlik bölümünün isletmeye açildigi yönündeki açiklamalari animsatti. Ulasaler, buna göre, yilda Türkiye‘nin kurulu gücünün yalnizca yüzde 1‘i düzeyinde santralin faaliyete geçebildigine dikkat çekti.
Kemal Ulusaler, özel sektörün bu yilin ilk yarisi itibariyle elektrik üretimindeki payinin yüzde 52.6 düzeyine geldigini belirtirken, bu yapinin TETAS‘in elektrik satis fiyatlarini önce yüzde 23, ardindan 2007 yilindan geçerli olmak üzere yüzde 8 düzeyinde arttirmasina neden oldugunu anlatti. Yap-islet santrallerinin 6.67 cente, yap-islet-devret santrallerinin 8.26 cente, isletme hakki devredilen santrallerin de 6.18 cente elektrik satin alinirken, kamu santrallerinin ortalama üretim maliyetinin 4.4 cent düzeyinde olduguna dikkat çeken Ulusaler, özel sektörden pahali elektrik aliminin bedelini kamunun ve halkin ödedigini söyledi.
Ulusaler, elektrik sisteminde, üretici, iletim, toptan satici, dagitici, perakendeci olmak üzere öngörülen 5‘li saadet zinciriyle her birinin yüzde 10‘ar kar payi eklemesi durumunda 100 birime üretilen elektrigin fiyatinin 253 birime yükselecegini, buna vergi, fon ve paylarin da eklenmesiyle 300 birime kadar çikacagini belirtti. Ayni elektrik hizmetini tek elden kamunun yapmasi durumunda ise, yüzde 10‘luk kar payi eklense bile tüketiciye 145.2 birimle satilacagini söyleyen Ulusaler, Görüldügü gibi 100 birimlik üretim maliyeti olan elektrik, araya girecek çesitli özel sektör kuruluslariyla yaklasik 2.5 katina tüketiciye satilacaktir‘ dedi.
Kayip-kaçak orani düsük ve karli 3 bölgenin öncelikle satisini elestiren Kemal Ulusaler, TEDAS‘in 2005 yili sonunda 162 milyon 183 bin YTL olan vergi sonrasi karindan 195 milyon 870 bin YTL olan 3 bölgenin vergi sonrasi kari düsüldügünde kamunun 33 milyon 688 bin YTL zarara geçecegini bildirdi.
Dagitim özellestirmesinde öngörülen tarife yapisiyla da 40 kalemlik faturanin, yatirimlar ve isletme hakki devir bedelleriyle halka yansitilacagini söyleyen Ulusaler, kamunun her zaman özel sektörden daha ucuz yatirim finansmani bulabileceginin de altini çizdi.
Kemal Ulusaler, 3 dagitim bölgesi ihalesinde verilen ön yeterlilikleri de elestirirken, ön yeterlilik alan firmalardan biri olan Prisma Enerji‘nin Kaliforniya krizi ve finansal oyunlariyla taninan batik Enron sirketini devralmis bir sirket oldugunu, bu sirketi de Ashmore Energy International Limited olarak Cayman Adalari‘nda bir sirketin satin almis oldugunu açikladi. Ihaleye Avrupa‘nin 7 büyük tekellerinden olan büyük çok uluslu sirketlerin katilmakta olduguna dikkat çeken Ulusaler, dagitim özellestirmelerine yönelik tekellesme kaygilarini da iletti.
Kemal Ulusaler, EMO‘nun ‘Enerjine Sahip Çik, Gelecegini Karartma‘ kampanyasi kapsaminda www.enerjinesahipcik.org adresinde bir web sitesi olusturduklarini da söyledi. (ANKA)
(HABERX.COM, 26.12.2006)