GELECEK 'KAPIŞ KAPIŞ' GİDİYOR (CUMHURİYET)

Enerji kaynakları, yargı kararlarına aykırı bir biçimde ve bazıları ihalesiz özel sektöre devrediliyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Güler, kamu kaynaklarının özel sektöre açılmasını övünerek "Bunlar kapış kapış gidiyor" diye açıkladı. Kömür ve maden sahaları, su kaynakları, barajlar bakanlık ve bağlı kuruluşları tarafından özel sektöre devrediliyor.

MURAT KIŞLALI
ANKARA - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, kamunun enerji kaynaklarını, bazıları Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarına aykırı, bazıları ihalesiz olmak üzere özel sektöre devrediyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, kamu enerji kaynaklarının özel sektöre açılmasını övünerek "Bunlar kapış kapış gidiyor" diye anlatırken kamuya ait kaynaklar özel sektöre rant yaratıyor.
Güler‘in, hafta sonunda Maden Tetkik Arama (MTA) Genel Müdürlüğü‘nde düzenlediği kahvaltılı basın toplantısında anlattığı; kömür ve maden sahaları, su kaynakları ile hidroelektrik santrallarının (HES)
özel sektöre devri şöyle gerçekleşti:

Kömür sahaları: Güler, "Özel sektöre, ‘Yerin altındaki kömürü çıkart, santralını kur ve bunun karşılığında bize bir miktar elektrik ver‘ dedik" diye konuştu. Bugüne kadar Türkiye Kömür İşletmeleri‘ne (TKİ) ait 498 milyon tonluk rezerve sahip 6 linyit (düşük kalorili kömür) sahasında 1410 Megavatlık (MW) elektrik üretme gücü olacak santrallar kurulması için ihaleye çıkıldı. 200 milyon ton rezerv ile 900 MW‘lık santral kurulacak iki ayrı sahada da ihaleye çıkılması
düşünülüyor. Hepsi üretime geçtiğinde özel sektör yılda tahmini 900 milyon YTL‘lik elektrik geliri elde edecek.

Maden sahaları: TKİ, 98 maden sahasının kiralama yoluyla Özel sektör tarafından işletilmesine karar verdi. Bakanlık Maden işleri Genel Müdürlüğü 3 bin 344 maden sahası için arama ihalesine çıktı. MTA‘nın tüm çalışmaları özel sektöre açılırken aramaların yüzde 90‘ını, sondajın yüzde 70‘ini MTA‘nın yapacağı, üretimin ise yüzde 95‘inin özel sektöre kalacağı bir "ortaklık" yöntemi tespit edildi.
Su Kaynakları ve HES‘ler: Güler, DSİ ihaleleriyle ilgili olarak da "Akarsuyu özel sektöre veriyoruz, üzerine türbini kuruyor. Buradan elektrik elde ediyor. Bunlar kapış kapış gidiyor" açıklamasını yaptı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, "Çoklu HES başvuruları" adı altında 27 ihale yaptı. Danıştay, Anayasa Mahkemesi‘nin "Özelleştirmeler, özelleştirme usul ve esaslarının yer aldığı yasalar yoluyla yapılır" kararına aykırı oldukları için yönetmeliklere dayandınlan bu ihalelerin yürütmelerini durdurdu. Bu sefer de DSİ aynı ihaleleri "Kaynak katkı payı teklif verme toplantısı" ismiyle yapmaya başladı. DSİ toplam 53 ihale yaptı. Ocak sonuna kadar 19 tane ihalenin daha tarihi açıklandı. DSİ‘nin gerçekleştireceği 800‘den fazla ihale sonucunda, özel sektör buradan 45 yılda yaklaşık 250 milyar dolarlık gelir sağlayacak.

İhalesiz verilen işler: Samsun-Ceyhan petrol boru hattı işi Çalık Grubu‘na ihalesiz verildi. Hasan-keyf‘in önemli kısmını sular altında bırakacak ve sivil toplum örgütleri tarafından ısrarla iptal edilmesi istenen Ilısu HES‘i yabancı bir konsorsiyuma ihalesiz verildi. Bazı su kullanım ve HES devirleri de ihalesiz yapıldı.

(Cumhuriyet 19.12.2006)