Hülya ÖMÜR-ANKARA
Doğalgaz ve petrolde dışa bağımlılığı giderek artan Türkiye‘nin, enerjiye ödediği paranın miktarı her geçen gün yükseliyor. Doğalgaz ve petrol fiyatlarındaki bir dolarlık artışın Türkiye‘ye yıllık maliyeti 160 milyon dolar olarak hesaplanırken, uzmanlar gelecek dönemde enerjide dışa bağımlılığın daha da artacağı uyarısında bulundu.
TEPAV‘ın ‘İran Sorununun Geleceği, Senaryolar, Bölgesel Etkileri ve Türkiye‘ye Öneriler‘ konulu araştırmasında İran ve ABD arasında dozu yükselecek gerginliğin enerjideki sıkıntıyı artıracağı vurgulanırken, doğalgaz ithalatının yüzde 15‘inin bu ülkeden yapıldığına dikkat çekildi. Araştırmada, ABD-İran arasındaki gerginlik düzeyinin artmasıyla, Türkiye‘nin özellikle ulaştırma, turizm, dış ticaret ve enerjide sıkıntı yaşayacağı kaydedilirken, her yıl yaklaşık 75 bin civarında Türk TIR‘ının İran karayollarını kullanarak Orta Asya Cumhuriyetleri‘ne mal taşıdığı belirtildi. Birleşmiş Milletler‘in (BM) alacağı olası bir ekonomik ambargo kararma Türkiye‘nin de uyacağına dikkat çekilirken, Türk taşımacılık sektörünün bü pazarı ve güzergahı kaybedeceğine işaret edildi. Her yıl yaklaşık bir milyon İran‘lı turistin Türkiye‘ye geldiğine dikkat çekilen araştırmada, doğabilecek ekonomik ve siyasi sıkıntılardan dolayı ziyaretçi hareketlerinin de kısıdanacağına işaret edildi.
Doğalgaz ve petrol politik silah
Türkiye ile İran arasında 4.5 milyar dolarlık ticaret hacminin bulunduğunun altı çizilirken, ABD ile İran ilişkilerin gerginleşmesinden ilk olarak enerji sektörünün etkileneceği vurgulandı. Araştırmada, İran‘a uygulanacak ekonomik ambargo ile petrol ve doğalgaz ihracatının durma noktasına gelmesinden dolayı dünya enerji piyasasında önemli daralmaların meydana gelebileceği uyarısında bulunuldu. Ekonomik ambargo karşısında iran‘ın doğalgaz ve petrolü politik bir silah olarak kullanabileceği belirtildi. Araştırmada, petrol fiyatlarındaki artışın Türk ekonomisini olumsuz etkileyeceğine, İran doğalgazının kesilmesiyle ortaya çıkabilecek tedarik sorununa ve ekonomik ambargo ile birlikte artacak petrol kaçakçılığına dikkat çekildi.
Ekonomik sıkına yaratabilir
Türkiye‘nin enerjideki dışa bağımlılığı nedeniyle bu durumdan en fazla etkilenecek ülkelerden biri olduğu belirtilirken, gelecek yıllarda doğalgazda ve petrolde dışa bağımlılığın hızla artacağı, vurgulandı. Dünya piyasalarında görülecek bir dolarlık artışın Türkiye‘ye yıllık maliyetinin 160 milyon dolar olduğunun altı çizilirken, ABD ve İran arasında yaşanacak krizin, petrol ve doğalgaz fiyatlarına yansıyacağı bunun da Türkiye‘de ciddi ekonomik sıkıntılar yaratacağı belirtildi. Araştırmada, Türkiye‘nin doğalgazın yüzde 15‘ini İran‘dan ithal ettiği ifade edildi. Ekonomik ambargo sonrasında Türkiye‘nin iran‘dan yaptığı doğalgaz alımını durdurmak zorunda kalabileceği, bunun da alternatif yollar aranmasını zorunlu kılacağının altı çizildi.
(Dünya 11.12.2006)
Basından
Genel Merkez
