'ENERJİ KONUSUNDA ADIM ATMAKTA ÇOK GEÇ KALINDI' (SABAH)

TÜSİAD arz güvenliği konusunda hükümeti uyardı. Sunulan raporda, ‘2007‘den itibaren başta sanayi olmak üzere elektrik temininde sorunlar başlayacak" denildi

HACER GEMİCİ
Türk sanayisine yön veren patronlar ‘2007‘de elektrik sıkıntısı geliyor‘ uyarısında bulundu. 17-19 Kasım 2006 tarihleri arasında Türk Sanayici ve İşadamları Derneği‘nin (TÜSİAD) girişimiyle Sapanca‘da düzenlenen ‘Enerji Piyasalarının Liberalleşmesi‘ konulu Arama Konferansı‘nda TÜSlAD‘ın hazırladığı rapor patronların geleceğe yönelik kaygılarını da ortaya koydu.
TÜSİAD, 2005 yılından itibaren Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) başta olmak üzere çeşitli kurumların enerjideki arz açığı ile ilgili öngörülerine işaret edilerek, "Ne yazık ki Türkiye, enerji politikası alanında atılması gereken adımlar konusunda artık geç kalmış durumdadır. 2007‘den itibaren başta sanayi olmak üzere elektrik enerjisi temininde sorunlar baş gösterecektir" değerlendirmesi ile önümüzdeki yıla yönelik kaygılarını dile getirdi.
KAMUOYU AYDINLATILSIN
Elektrik talebinin karşılanabilmesi için yapılması gereken yatırımların giderek daha maliyetli ve tercih edilmeyen yatırımlar olduğuna dikkat çekilen raporda, bu nedenle daha kısa sürede gerçekleştirilebilecek alternatiflerin öne çıktığı belirtildi.
Raporda, "Enerji politikalarındaki bu gidişatın ortaya çıkmaya başlamış olan olumsuz etkilerinin kamuoyuna iyi anlatılması ve bu konuda siyasi otoritede tutum değişikliği gerekmektedir" değerlendirmesi de dikkat çekti.
İŞTE TÜSİAD‘IN TESPİTLERİ
-  Karşı karşıya bulunduğumuz arz açığının giderilmesi için geçmişte olduğu gibi kısa dönemli çözümlere yönelmek büyük bir maliyet ve risk unsuru oluşturur.
- Serbest piyasanın tesis edilememiş olması, arz güvenliği endişelerini giderecek yatırımların ülkemiz elektrik piyasasına çekilebilmesini olanaksız kılmakta.
-  Özelleştirme İdaresi Başkanlığı 31 Ağustos 2001 itibarıyla 2004 yılının nisan ayından beri programda bulunan Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş (TEDAŞ) özelleştirmesine ilk etapta 3 dağıtım şirketini ihaleye çıkartarak başlattı.
Bununla birlikte, dağıtım tesislerinin özelleştirilmesine ilişkin engellerin bertaraf edilmesi zaman almakta ve Strateji Belgesi‘nde yer alan sıralamaya bağlı olarak üretim varlıklarının özelleştirilmesi sürecine geçilememekte.
‘Hassas bir dengedeyiz‘
- ÖNCELİKLE arz güvenliğine yönelik kapsamlı bir çözüm planının belirlenmesi ve yürürlüğe konmasının gerektiği düşünülmekte. Dışa bağımlılık konusunda ne kadar hassas bir denge içerisinde bulunduğumuzu, arz çeşitlendirmesinin gerek enerji kaynakları, gerekse ithalat yaptığımız ülkelerin payları açısından ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi.
- Enerji piyasasının hukuksal altyapısının yerli ve yabancı yatırımcılara güvenilir bir yatırım ortamı yaratacak şekilde oluşturulması gerekmekte.
-Elektrik piyasası içerisinde kamunun payı korunmuştur. Bir anlamda, kamu sektörü, özel sektörle rekabete girmiştir.
- Nükleer enerji santrali kurulması kararı ülkemiz için gecikmiş, ancak olumlu bir adımdır.
Önce strateji belirlenmeli
¦ Enerji alanında yapılacak mevzuat çalışmaları özel sektör temsilcileri ile beraber yapılmalı.
¦ Türkiye‘nin enerji alanında somut bir stratejisi bulunmalı.
¦ Enerji Bakanlığı, belirli bir enerji stratejisi çerçevesinde, TEİAŞ tarafından hazırlanan arz projeksiyonlarına ilişkin üretim planlama çalışmaları hazırlanmalı.
¦ Başlanmış olan doğalgaz ithalat sözleşmeleri devir ihaleleri geciktirilmeden sonuçlandırılmalı.
¦ Türkiye‘nin liberal ve rekabetçi doğalgaz piyasasına geçmesinin tek yolu BOTAŞ‘ın elindeki al ya da öde şartlarına bağlı ve hazine garantili kontratların özel şirketlere devridir. BOTAŞ‘ın elindeki kontratların özel şirketlere devri hazine yükünü azaltacak, gerçek rekabet yaratacak, tüketiciye avantajlar sağlayacak ve oluşan gaz pazarı Türkiye‘nin doğalgaz terminaline dönmesine araç olacaktır.
¦ Elektrik fıyatları, sektörle direkt ilgili ve gerçek maliyet bazlı bileşenlerden oluşmalıdır.
¦ Dünya enerji piyasalarında teşvik edilen yenilenebilir kaynakların piyasada rekabet edebilir düzeye gelebilmesi için gerekli olan yeşil sertifika gibi piyasa bazlı teşvik hükümleri ülkemizde de uygulamaya konulmalıdır.
(sabah 27.11.2006)