Bu yaz düzenlenen törenle petrol sevkıyatının başladığı Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı tek başına yetersiz.
Türkiye‘nin etkisini azaltabileceği risklerin başında petrol fiyat şoku ya da enerji arzında yaşanacak sıkıntılar geliyor. Türkiye enerjide net ithalatçı olmasına karşın coğrafi konumu nedeniyle önemli bir geçiş yolu olma potansiyelini de bünyesinde barındırıyor. Yılbaşında Avrupa‘nın en büyük doğalgaz tedarikçisi olan Rusya‘nın Ukrayna ile yaşadığı fiyat uzlaşmazlığı yüzünden doğalgaz akışını kesmesi, enerji güvenliği açısından AB‘nin nasıl pamuk ipliğine bağlı olduğunu ortaya koymuştu. AB. arz kaynaklarında çeşitliliğe gitmenin yanısıra ortak bir enerji politikası da belirlemek istiyor. Bu amaçla hazırlanan belgede, yenilenebilir enerji kaynaklarının ve enerji etkinliğinin desteklenerek sürdürülebilirliğin sağlanması, iç piyasada rekabetin artırılması ve enerji arzının güvenliğinin güçlendirilmesine yönelik adımlar öngörülüyor. Belgede doğrudan Türkiye‘ye yer verilmemiş olmasına karşın, Türkiye‘nin enerji kaynaklarıyla ilgili konularda önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor.
Petrol şoku tehlikesi var
DEF raporunda bu kaygılar ve planlar da göz önüne alındı. İncelemede Avrupa‘nın enerji arzında kesinti yaşanması riskine, hidrokarbon fiyatlarında artışlara ve başlıca enerji tedarik kaynaklarında uzun süreli zayıflama olasılığına karşı kırılganlığının arttığına dikkat çekildi. Avrupa‘nın bir yandan enerji güvenliğinin anahtarı olarak görülen küresel enerji piyasalarını desteklerken diğer yandan da arz kaynaklarını çeşitlendirmek, Türkiye‘nin enerji geçiş merkezi olma potansiyelini tam olarak kullanmasına yardımcı olmak ve ortak ticaret, taşımacılık ve çevre kurallarına sahip bir düzenleyici bölge oluşturmak istediği bildirildi.
Türkiye‘nin, Hazar petrollerini taşıyan Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının açılması ve Irak‘taki güvenlik durumunun iyileştirilmesiyle birlikte petrol alanında; planlanan Nabucco ve Mavi Akım 2 projelerinin gerçekleşmesiyle birlikte doğalgaz alanında önemli bir geçiş ülkesi olma potansiyelinin olduğu da ifade edildi. Bu projeler arasında özellikle AB‘nin doğalgaz arz kaynaklarını Mısır, İran ve Hazar Bölgesi gibi alanlarla çeşitlendirmesi açısından kilit konumda görülen Nabucco projesi AB liderlerinin güçlü desteğini alıyor. 4.6 milyar euroya mal olması beklenen Nabucco‘nun 2011 de faaliyete geçmesi öngörülüyor.
(Referans Ek 23.11.2006)