• SÜRELİ YAYINLAR

Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar •Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar

BİLİMSEL YAYINLAR ve DERGİLER

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), kurulduğu günden bu yana mesleki alanlarımızdaki gelişmeler ve teknolojik yenilikleri yakından takip etmiş, üyelerini ve kamuoyunu bilgilendirmiş, hatta birçok konuda da öncülük görevini üstlenmiştir. Bugün hayatımızın her alanında olan bilgisayarlara “bilgisayar” isminin verilmesinin de aralarında olduğu bu çalışmalardan bazıları aşağıdadır.

EMO Elektrik Mühendisliği Dergisi Bilişim Özel Sayısı

Bilgisayar ile ülkemiz yeni yeni tanışıyordu, o zamanlar “computer” deniyordu. EMO’nun bilişim alanındaki bu özel sayısı konuya dair ilk kapsamlı yayın olması yanında, özellikle Aydın Köksal’ın bitmez tükenmez gayreti ile terimlerin Türkçeleştirilmesi çalışmasına da yer verilmesi nedeniyle fark yaratan ve geleceğe damga vuran bir sayı oldu. EMO, ülkemiz bilim dilinin Türkçeleştirilmesine yönelik çabaya daima destek verdi. Bu destek günümüze kadar artarak devam etti.

İçindekiler:

Bilişim Özel Sayısını Sunarken, Aydın Köksal

Bilgisayarların Yurdumuzda Bugüne Kadar Kullanışı Üzerine Bir Görüş

Günümüzde Bilgi Akış Teknolojileri, Önol Örs

Bilimsel Yönetim ve Bilgi Akış Teknolojisi, Önol Örs; Zafer Kurdakul

Yönetimde Bilgisayar Kullanımına İlişkin Kimi Sorunlar, Aydın Köksal

Bilgi Bankasına Gidecek Bilgilerin Ön Analizi, Zafer Kurdakul

Türkiye’de Bilgisayar Kuruluşları, Önol Örs; Zafer Kurdakul

Bilgi İşlem Donanımları Kiralama ve Satınalma Kararları, Aydın Köksal

Türkiye’de Bilgisayar Yapımına Başlanmalıdır, Aydın Köksal

Gösterici Uçlar İle Hasta Bilgileri Toplama Sistemleri, Tülin Tekman

Türkçe Bilişim Sözleri, Aydın Köksal

Türkiye Bilişim Derneği ve “Bilgisayar” Teriminin Kullanılması

EMO 1970’li yıllarda hızla gelişen bilgisayar teknolojisini üyelerine ve kamuoyuna duyurmak için çeşitli yayınlar çıkartmanın yanı sıra, bazı kentlerde panel ve konferanslar da düzenledi. Konuyla ilgili olarak EMO’nun Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı’nda Elektrik Mühendisi ve EMO eski yöneticilerinden Abdülkadir Kahraman imzasıyla yayımlanan yazıya göre, henüz sektörde bir standart olmadığı için farklı terminolojiler kullanıyor ve birinin “Computer” dediğine, öbürü “Bilgisayar” bir diğeri “Elektronik Beyin” olarak adlandırıyordu.

EMO içinde örgütlenmiş bilgisayar mühendislerinin sayısı artarken, çeşitli meslek dallarından bu teknoloji ile ilgilenenlerin bir dernek çatısı altında toplanması düşüncesi de giderek güçleniyordu. Bu faaliyetlerin EMO yönetiminin çalışma programına da girmesinin ardından öncelikle bilgisayar terimlerinin Türkçeleştirilmesi girişimleri başladı:

“Konu ile ilgilenen teknik insanları bilgilendirme faaliyetlerinden sonra bu çalışmanın sonuçlandırılması için bir panel düzenlendi, farklı görüşleri savunan konuşmacılar panele davet edildiler. Panel süresince konuşmalar, tartışmalar yapıldıktan sonra panelin sonunda bir oylama yapıldı. Bu cihazın adı ne olmalıydı? Bilgisayar mı, Computer mi, Elektronik Beyin mi? Yapılan oylama sonucu Bilgisayar terimi oyların büyük çoğunluğunu aldı ve bu nedenle biz bu cihaza bugün Bilgisayar diyoruz.”

Türkiye Bilişim Derneği’nin (TBD) kuruluşu da bu dönemde oldu. EMO yönetimi zor şartlar altında olsa da TBD’nin kamu kurumu yararına çalışan bir dernek olarak kurulması sürecinde tüm olanaklarını kullanarak, üyelerini de bu doğrultuda çalışmak üzere harekete geçirdi. Dernek yapılanmasında Aydın Köksal, Güney Gönenç, Necdet Bulut, Nazif Tepedelenlioğlu ve Yurdakul Ceyhun’un da aralarında olduğu birçok EMO üyesi yer aldı.

TÜBİTAK ile Ortak Dergi: Elektrik

EMO, ülkemizde; üniversiteler, sanayi ve diğer araştırma kurumlarında yürütülen bilimsel ve/veya teknolojik çalışmaların paylaşılacağı bir ortam yaratılmasına yönelik çalışmaları kapsamında, 1991 yılında TÜBİTAK ile ortak bir dergi yayımlama kararı aldı. Bilimsel, teknolojik araştırmalar ve toplumsal haber içerikli olması planlanan dergi “Elektrik” adı altında İngilizce olarak 1993 yılında yayımlanmaya başlandı. İlgi ile karşılanan dergi TÜBİTAK tarafından halen yayımlanmaya devam ediyor. EMO, Elektrik Dergisi’nin 3. Sayısından itibaren yayım hazırlık çalışmalarından çekildi.

EMO Bilimsel Dergi

EMO 2011 yılında yayın dili Türkçe olan bir Bilimsel Dergi çıkartmaya başladı. Derginin Baş Editörlüğünü Prof. Dr. A. Hamit Serbest üstlenirken, Prof. Dr. Bahri Ercan, Prof. Dr. Murat Eyüboğlu, Prof. Dr. H. Altay Güvenir ile Prof. Dr. Hakan Kuntman Yayın Kurulu editörleri olarak yer aldılar.

Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar •Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar

EMO Bilimsel Dergi, özgün bilimsel araştırmalar ile ilginç uygulama çalışmalarına yer veren ve bu niteliği ile hem araştırmacılara hem de uygulamadaki mühendislere seslenmeyi amaçlayan hakemli bir dergidir. Dergide, “Elektronik Mühendisliği, Bilgisayar Mühendisliği, Elektrik Mühendisliği, Kontrol Mühendisliği ve Biyomedikal Mühendisliği” alanlarında en az ulusal düzeyde bilimsel makaleler yer almaktadır. Dergi ile bilimsel ve/veya teknolojik özgünlük içeren makalelerin Türkçe yayımlanarak akademik çalışmaların sanayiye ve sanayide yapılan çalışmaların da akademik ortama taşınması hedeflenmektedir. Derginin Türkçe olarak yayımlanması Türkçenin “bilim ve teknoloji dili” olarak gelişmesine de katkı sağlamaktadır.

EMO yılda 2 kez çıkartılan derginin yayım politikası ve bilimsel içeriğinin belirlenme yetkisini bütünüyle Yayın Kurulu ve Danışma Kurulu’na bırakmıştır. Danışma Kurulu üyelerinin de akademisyenler, sanayiciler ve Ar-Ge çalışanları arasından, alanlarındaki uzmanlıkları özellikle dikkate alınarak oluşturulmasına özen gösterilmiştir.

EMO Bilimsel Dergi, 2015 yılının Ağustos ayından itibaren DergiPark üzerinden yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK ULAKBİM tarafından yürütülen Dergi Park Projesi ile ulusal akademik dergilerin kalitesini ve uluslararası etkisini artırmak amacıyla elektronik ortamda bir dergi yönetim sistemi kurulmuş olup, dergi barındırma hizmeti verilmektedir. DergiPark, dergilerin ulusal ve uluslararası dizinlere girebilmesi için standart bir altyapı hizmeti sunmaktadır.

EMO Bilimsel Dergi ayrıca içerik ve biçim açısından gereken kriterleri yerine getirerek, 2017 ve 2018 yılında yayımlanmış olan tüm sayılarıyla beraber ULAKBİM TR Dizin’de yer almaya başlamıştır. TÜBİTAK ULAKBİM tarafından Türkiye’de yayımlanan bilimsel dergilerin uluslararası standartlara uygun hale getirilmesi ve bu dergilerdeki içeriğe erişimin sağlanması amacıyla geliştirilen TR Dizin, fen bilimleri ve sosyal bilimler alanlarında makaleler içeren bir veri tabanıdır. TR Dizin, Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) ile Üniversitelerarası Kurul’ un (ÜAK) atama ve yükseltmelerde kabul ettiği bir dizin olma niteliğiyle öne çıkmaktadır. Türkiye’de üretilen akademik bilgiye erişimi kolaylaştıran TR Dizin, dergilerin görünürlüğünün artırılması ve seçkin uluslararası dizinlerde yer alınması yolunda da önemli bir basamak olarak görülmektedir.

27. sayıya ulaşan EMO Bilimsel Dergi’de bugüne kadar toplam 154 makale yayımlanmıştır. EMO Bilimsel Dergi, DergiPark sitesinde 87 bin 152 kere görüntülenmiş ve 364 bin 817 makale indirimi gerçekleştirilmiştir (28 Kasım 2024 tarihi itibarıyla).

Çürümüşlüğün her yanımızı sardığı günümüzde Bilimsel/Akademik alanda da sahte makaleler, intihal yayınlar, düzmece dergiler ortalığı kaplamıştır. Dünyaca kendilerine saygın denilen çok sayıda dergi de bu tuzaklara düşmüş ve yayınladıkları makaleleri geri çekmişlerdir. EMO Bilimsel Dergi’de böyle bir durum yaşamamış ve yayımlanan hiçbir makale geri çekilmemiştir.

EMO Bilimsel Dergi’ye ulaşan makale sayısında son dönemde artış yaşanmaktadır. Bunun üzerine yılda 2

sayı olarak çıkartılan Bilimsel Dergi’nin 3 sayıya çıkartılması kararı alınmış olup, yoğun talebin Üniversiteler Arası Kurul’un 8 Mart 2024 tarihli “Doçentlik başvurularında Türkçe makale yayın şartı aranması” kararından kaynaklandığı belirtilmektedir. Başvuruların artması iş yoğunluğu getirse de EMO Bilimsel Dergimiz bilimsel/ akademik düzeyini düşürmeden bu işi hakkıyla yapacak yetkinliğe erişmiştir. Emeği geçenlere teşekkür ederiz.

EMO Enerji Dergisi

EMO, elektriğin ucuz, sürekli ve kaliteli olarak sunulması gereken bir kamu hizmeti olma özelliğinin yok sayıldığı, piyasalaştırmanın ana amaç haline getirildiği bir düzlemde kamu yararını temel alan, farklı bir yol arayışını da yansıtabilecek yeni bir dergi gereksiniminden yola çıkarak, EMO Enerji Dergisi’ni yayımlamaya karar vermiştir. EMO Enerji’nin elektrik hizmeti başat olmak üzere, enerjinin tüm diğer alanlarını da içerecek bir dergi olması amaçlanmıştır. 2007 yılının şubat ayında yayım hayatına başlayan EMO Enerji Dergisi için Kemal Ulusaler, Cengiz Göltaş, Cem Kükey, Olgun Sakarya, Mahir Ulutaş, Hayati Küçük, Oğuz Türkyılmaz, Nilgün Ercan, Nejat Tamzok, Gültekin Türkoğlu ve Necdet Pamir’in yer aldığı bir Yayın Kurulu oluşturulmuştur. İlk sayıda “Enerjide Kriz Çanları” başlığını kapağa taşıyan dergide araştırma-inceleme, haber, analiz, değerlendirme, söyleşiler, Hukuk, Ar-Ge, Çalışma Dünyasından, Dünyadan Haberler, Enerji İstatistikleri, Enerji Güncesi, Enerji Çizgisi sayfalarıyla zengin bir içerik oluşturulmuştur. İlk sayısı 10 bin, ikinci sayısı 7 bin 500 ve üçüncü sayısı 8 bin 500 adet bastırılan ve ücretsiz olarak dağıtılan EMO Enerji Dergisi, ilk sayıdan itibaren www.emo.org. tr adresinden de elektronik ortamda kamuoyuna açık olarak yayımlanmıştır. Ülkenin genel seçimlere gittiği bir dönemde ikinci sayısı çıkarılan EMO Enerji Dergisi, siyasal partilerin prog-

Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar •Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar • Süreli Yayınlar

ramlarındaki enerji alanına yönelik öngörü ve saptamalarını ele alarak günceli yakalamıştır. Dosya konusu olarak Petrol Kanunu ve bu kanunda yapılmak istenen değişiklikler, Türkiye’nin petrol sektörü açısından konumu incelenmiştir. Dosya kapsamında enerji politikalarının masaya yatırıldığı çeşitli toplantı ve kongrelerdeki ilgili oturumlar da haber olarak okuyuculara sunulurken, PETKİM, BOTAŞ ve TPAO’nun konumu ve bu kurumlarla ilgili güncel gelişmeler de gözler önüne serilmiştir.

Enerji verimliliği ve nükleer enerji konusu da derginin ikinci sayısında kapsamlı olarak ele alınan iki başlığı oluşturmuştur.

İklim değişikliği ve küresel ısınma tartışmalarının yoğunlaşması nedeniyle derginin üçüncü sayısında dosya konusu olarak “İklim Değişikliği ve Enerji” seçilmiştir. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli III. Çalışma Grubu’nun “İklim Değişikliğinin Azaltılması” raporu, Fidel Castro’nun konuya ilişkin değerlendirmeleri ve Avrupa Sendikalar Konfederasyonu’nun “İklim Değişikliği ve İstihdam” raporu çeviri yoluyla dergimiz aracılığıyla Türkçe’ye kazandırılmıştır. Yine dosya kapsamında çeşitli yazı, rapor, basın açıklamaları ve panel haberleriyle iklim değişikliği konusundaki güncel gelişmeler de yansıtılmıştır.

3 sayı yayımlanan EMO Enerji Dergisi sonrası Cumhuriyet Gazetesi ile yapılan anlaşma gereği Cumhuriyet Enerji yayın hayatına başlamıştır.

Cumhuriyet Enerji Dergisi

Odamızın 40. Dönem çalışmaları içerisinde EMO ile Cumhuriyet Gazetesi’nin işbirliği ile aylık bir enerji dergisi çıkarılması kararlaştırılmıştır. Cumhuriyet Enerji adıyla yayımlanacak dergiye ilişkin protokol, EMO Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Ulusaler ile Cumhuriyet Gazetesi Ankara Temsilcisi ve Yayın Kurulu Üyesi Mustafa Balbay tarafından 3 Ocak 2008 tarihinde imzalanmıştır. Protokol doğrultusunda her ayın son salı günü olmak üzere ayda bir yayımlanacak olan dergi, 24 sayfa olarak planlanmıştır. Ortak künye ile yayımlanan derginin logosu ve genel çerçevesine ilişkin hazırlıkların ardından ilk sayı, 29 Ocak 2008 tarihinde okurlarla buluşmuştur.

Alana yönelik sektör dergilerinden farklı olarak kamu yararını gözeten ve çıkar lobilerinden uzak bir anlayışla hazırlanan, enerji alanına bütüncül bir bakışı taşıyan EMO Enerji Dergisi’nin yayın çizgisinin Cumhuriyet Enerji’ye taşınması, daha geniş bir kitleye ulaşılması amaçlanmıştır. Ancak EMO Enerji Dergisi’nin, 3 aylık periyotta çıkarılamasa da 6 aylık ya da yıllık olarak yine yayın hayatını sürdürmesi öngörülmüştür.

Cumhuriyet Enerji Dergisi’nin ilk sayısında ocak ayında yapılan Enerji Verimliliği Haftası etkinlikleri kapsamında enerjinin tasarruflu ve verimli kullanımına ilişkin yasal düzenlemeler dahil yapılabilecek olan önerilere değinilen yazılar yer almıştır.

32 sayı yayımlanan dergi, yayın hayatına Aralık 2012 tarihinde son vermiştir. Artan ekonomik zorluklar bu yayın çalışmasına da engel olmuştur. Cumhuriyet Enerji dergisinin tüm sayılarına https://www.emo.org.tr/yayinlar/dergi_listele.php?dergi=13 adresinden ulaşılabilir.