TÜRKİYE'DE BİLGİSAYAR EĞİTİMİ

Yid.Doç.Dr. Mustafa AYTAÇ Ul. Ün. İkt. ve İd. Bil. Fak. Ekonometri Bl.

1. GİRİŞ insanlık, XX. yüzyılda bilgilerin artması ile, nüfus patla masında olduğu gibi, bir bilgi patlaması ile de karşı karşı yadır. Büyük miktardaki bilgilerin depolanmasında ve kullanılmasında var olan sistemler yetersiz kalmaya baş lamış, bu nedenle yeni arayışlar yoğunlaştırılmış ve yeni yöntemler özellikle bilgiyarlardan yararlanılarak ortaya çıkmıştır. Artık dünyadaki bilginin kitap denilen gereç lerle saklandığı devirden çıkmak üzereyiz.

Bilgisayar alanında 1960 yılı sonrası çok büyük gelişme ler olmuş ve buna bağlı olarak etkin bir bilgisayar kullanı mı, ülkelerin gelişme ve kalkınma çabaları için önemli bir etken durumuna gelmiştir. Etkin bir bilgisayar kulla nımının ön koşulu da yetişmiş insan gücünün varlığıdır. Bu da doğal olarak, bilgisayar bilimleri alanında her düzeydeki yetişmiş insan gücünün eğitimi ve bununla ilgili gereksinmeleri ve sorunları ön plana çıkarmıştır.

2. NEDEN BİLGİSAYAR EĞİTİMİ?

Bilgisayar alanında eğitim denince, genellikle vurgulanan, sistem programcısı, programcı, terminal operatörü ve del gi operatörlerini eğitmek ve yetiştirmektir.

Toplum bilgisayar etkileşiminin ilk adımlarından biri olan eğitim, bilgisayar uygulamaları ile birçok yeni bo yutlar kazanmış ve bilgisayar eğitimi konusu bilgisayar larla ilgili tüm toplantılarda ençok üzerinde durulan konulardan birisi olmuştur.

Toplum hayatımızda diğer bütün makine uygulamaları nın insan kaslarına yaptığı yardım veya kazandırdığı güç gibi bilgisayarlar da bireylerin akıl gücünü etkilemişler ve ona inanılmaz bir güç katmışlardır. Hatta bilgisayarlara insan düşünce gücünün bir uzantısı olarak da bakılabi Hr(1).

Yaşadığımız yüzyılın üçüncü çeyreğinde insanların yal nızca okur yazar olmaları önemini yitirmeğe başlamış ve yeni bir kavram ulusların gelişmişliğini simgeler ol muştur: Ülkedeki bigisayar sayısı ve bilgisayar okur ya zarlığı.

Kişi bilgisayarı tanıyıp, onun ne tür işleri yapabileceğini biliyor ve onu kendi alanında etkin bir şekilde de kulla nabiliyorsa, onun bir bilgisayar okur yazarı olduğu söyle

nebilir. Günümüzde gelişmiş ülkelerde yaşayan insanların bilgisayar okur yazarı olmadan yaşaması her geçen gün daha da zorlaşmaktadır.

Bilgisayar bilimleri eğitiminin en önemli özelliklerinden birisi de sürekli değişme ve evrim içinde bulunmasıdır. Bu nedenle, bilgisayar eğitimi gören öğrencilerin teknik değişme ve yenilenmelere diğer sahalarda gerekenden çok daha fazla hazırlıklı olmaları beklenecektir.

Ülkemizde de bilgisayar kullanımı gelişmiş toplumlara göre daha yavaş olmakla birlikte giderek artmaktadır. Hemen her kuruluş, denetim altında tutmak zorunda olduğu büyük bilgi yığınlarının işlenmesinde bilgisayara gereksinim duymaktadır.

Birçok alanda olduğu gibi, ülkemizin bilgisayar alanında da büyük bir insan gücü potansiyeli vardır. Ancak, top lam potansiyel içinde bilgisayar bilgi ve deneyiminin uygun bileşiminin sağlanması tartışma konusudur.

Türkiye'de çağdaş ülkeler düzeyine ulaşmak ve bilgisayar okur yazarlık oranını artırmak için gerek öğretim ku rumlarında, gerekse öğretim kurumları dışında bilgisayar eğitimine büyük önem vermeye başlamıştır. Bunun sonu cu olarak öğretim kurumlarında bilgisayar eğitimine büyük ağırlık verildiği gibi, özel kuruluşlarda son yıllar da M.E.G. ve Spor Bakanlığı'nın desteği ile yoğun bir şekilde bilgisayar eğitimine eğilmişlerdir.

3. BİLGİSAYAR EĞİTİMİNİN FİZİKİ KOŞULLARI

Bilgisayar derslerinin yeterince ilgi çekmesi ve öğrencile rin de bilgisayarı etkin bir şekilde kullanabilmesi için bil gisayar başında yeterli uygulama olanağı yaratılmalıdır. Uygulama olanağı verilmeden yapılan bilgisayar dersleri, hem daha zor olmakta hem de öğrenciye çok fazla bir şey kazandırmamakta ve birkaç sene sonra tüm bilgiler unutulmaya mahkum olmaktadır. Bu nedenle, orta ve yüksek öğretim kurumlarında verilen bilgisayar derslerin de karşılaşılan en büyük sorum, öğrencilerin teorik ders lerinin yoğun olması nedeni ile bilgisayar başında yeterli uygulama olanağı bulamamış olmalarıdır.

Günümüzde gerek artan bellek kapasitesi, gerekse yapmış olduğu fonksiyonlar nedeni ile mikrobilgisayarlar artık büyük boy bilgisayarların yerlerini almağa başlamıştır. Bu özelliklerine fiyat olarak ucuzluğu da eklend iğinde, BİM yanında bağımlı ve/v«ya bağımsız mikrobilgi.sayar lardan oluşmuş bir labaratuvarın kurulması gündeme gelmiştir.

Öğrencilerin bilgisayar kullanma sorununu çözmek ama cı ile ODTÜ, Ege ve İstanbul Üniversiteleri gibi yüksek öğretim kurumları BİM'e ek olarak mikrobilgisayarlar yerleştirerek, bu sayede öğrencilerine bilgisayar uygula ma olanağı kazandırmışlardır. Uludağ Üniversiteleri gibi yüksek öğretim kurumlan BİM'e ek olarak mikrobilgisa yarlar yerleştirerek, bu sayede öğrencilerine bilgisayar uygulama olanağı kazandırmışlardır. Uludağ Üniversitesi de öğrencilerine mikrobilgisayarlar ile uygulama yaptır mak ve diğer birimlerce de kullanmak amacı ile başlan gıç olarak 1986 Ağustos ayında 10 tane mikrobilgisayar alımını gerçekleştirmiştir.

Yapılan araştırmalara göre öğrencilere kuramsal ders saa tinin % 40 50'si kadar bilgisayar uygulama olanağı veril diğinde bu dersler büyük ölçüde amacına ulaşmış olacak tır.

4. TÜRKİYE'DE BİLGİSAYAR EĞİTİMİ

Ülkemizde bilgisayar eğitimine son yıllarda büyük önem verilmeye başlanmıştır. Bilgisayar ve bilgisayar eğitimine karşı ilgiyi doğal olarak iletişim araçları da artırmakta dır. Türkiye'de bugün bilgisayarları ve bilgisayar eğitimi ni konu alarak yayın yapan süreli aylık dergilerdeki artış da bunu kanıtlamaktadır.

Türkiye'deki bilgisayar eğitimi bakış açılarına göre deği şik şekilde sınıflandırılabilir. Üniversite ve Üniversite dışı bilgisayar eğitimi olarak sınıflandırılabildiği gibi, daha ayrıntılı olarak orta öğretim kurumlarında verilen bilgisa yar eğitimi, yüksek okul ve üniversitelerde verilen bilgi sayar eğitimi, bilgisayar firmalarının vermiş olduğu bilgi sayar eğitimi, meslek kuruluşlarının ve Üniversitelerin düzenlemiş olduğu kısa süreli bilgisayar eğitimi ve özel kuruluşların düzenlemiş olduğu bilgisayar eğitimi olmak üzere beşe de ayrılabilir.

Biz, bildirimizde ikinci yönteme göre sınıflandırılan bilgi sayar eğitimini rakamlarla ele alıp, bunların olumlu ve olumsuz yönlerine değinmeğe çalışacağız.

4.1. ORTA ÖĞRETİM KURUMLARININ VERMİŞ OLDUĞU B'.İLGİSAYAR EĞİTİMİ

Bilgi işlemin ne olduğunu,, bilgi işlemle nelerin yapılabi leceğini, bilgi işlemin nasıl gerçekleştirileceğini öğretme nin en yararlı, en verimli olacağı zaman orta öğretim dönemidir. Bu eğitim gene;, taze kafalarda bilgi işleme yeni bir bakış açısı sağlaya.cak, öğrenciler bundan sonra çeşitli konularda alacakları eğitimleri sırasında bilgi işle mi kullanabileceklerdir.

Bu dönemde bilgi işlem sistemleriyle ilgili genel bilgiler verilip çeşitli uygulamalar gösterilebilir ve kuramsal uygulamalı olarak bir programlama dili öğretilebilir. Bu

rada temel amaç, insana bilgisayarla iletişiminin öğretil mesidir. Bunu öğrendikten sonra orta öğretim öğrenci sinin önünde kişisel yetenek ve eğilimlerine de bağlı ola rak yeni bir yol açılmıştır (2).

Bunları sağlamak amacı ile M.E.G. ve Spor Bakanlığı 2 Temmuz 1985 tarihinde bir ihale yapmış ve çeşitli orta öğretim kurumlarına verilmek üzere üç değişik mar kadan 1100 adet mikrobilgisayar almıştır. Bakanlık alı nan bilgisayarları her bir okula 11 tane vermek ve onar kişilik bilgisayar laboratuvarları kurmak amacı ile 100 okula dağıtmıştır. Okulların seçiminde, okulların özellik leri, öğretmen sayısı, fiziki olanakları ve orta öğretim sistemi içindeki sayısal oranları gözönünde tutulmuştur. Bu bilgisayarların okullara göre dağılımı şöyledir (3) :

Lise Türü

Liseler

Kız ve Erkek Teknik Liseleri

Anadolu Liseleri

Ticaret Liseleri

İmam Hatip Liseleri

Fen Liseleri

Otelcilik ve Turizm Mesl. Liseleri

Bu okullarımızda bilgisayar dersi verecek öğretmenler Matematik, Fizik, Elektrik ve Elektronik branşlarında her okuldan ikişer kişi olmak üzere seçilmişler ve Anka ra'da bir, İstanbul'da iki merkezde 34 günlük bir eğitime tabi tutulmuşlardır. Bu kurslara Ankara'da 64 ve İstan bul'da 134 kişi katılmıştır.

1985 86 öğretim yılında orta öğretim kurumlarında bir kurs olarak verilen bilgisayar dersinin 1986 87 öğretim yılında ders olarak verilmesi planlamaya alınmıştır.

Verilecek derslerin genel amaçları şöyle açıklanmıştır:

a) Mikrobilgisayarların çalışma esaslarını tanıtmak, b) Mikrobilgisayarların günlük hayattaki kullanıldığı yerleri tanıtmak, c) Basic dilinde temel programlar yapmak, d) Bilgisayar ağını etkili olarak çalıştırmak.

Bu eğitim programına değişik şekilde eleştiriler gelmek tedir. Bilgisayar eğitimi konusunda önde gelen ülkeler den olan İngiltere'de uygulanan bilgisayar eğitim prog ramlarında artık BASIC dilinden vazgeçildiği, yaratıcılığı güçlendirerek daha modern yöntemlere yönelindiği hal de Türkiye'de BASIC ile başlanmasının olumsuz etki yapacağı ileri sürülmektedir (4).

Ayrıca değişik amaçlara göre kurulan liselerde tek tip bilgisayar eğitiminin beklenildiği kadar yararlı olmaya cağı da açıktır. Bunun yerine A.B.D.de olduğu gibi, okulların özelliklerine göre bilgisayar eğitim programla rının düzenlenmesinin daha yararlı olacağı açıktır (5).

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 337 206

Bu eleştirilere rağmen orta öğretimde yaygınlaştırılacak bilgisayar kullanım eğitimi daha üst düzeydeki eğitim kurumlarına konu üzerinde temel kavramları tanımış öğrenciler göndereceğinden, bu kurumların ders prog ramlarında daha aynntılı bilgiler içerebilmelerine ve daha çok bilgiyi öğretebilmelerine yardımcı olacaktır.

4.2. YÜKSEKOKUL VE ÜNİVERSİTELERDE VERİLEN BİLGİSAYAR EĞİTİMİ

Daha önce sözünü ettiğimiz beş tür bilgisayar eğitimi içinde temel ağırlık gelişmiş ülkelerde Y üksekokul ve Üniversitelerde verilen eğitim içindedir. Bunun böyle olmasının nedeni ise bu kurumlarda verilen eğitimin sürekli olmasıdır. Bu konudaki önemi kavrayan Üniver sitelerimiz de 1967 yılından başlayarak ilk ODTÜ bil gisayar eğitimini başlatmışlardır. 1980 sonrası ise hemen hemen bütün Üniversitelerde BİM kurulmuştur. Bu mer kezler eğitim olanağı yaratmaya paralel olarak; Üniversi telerdeki bilgilerin yaratılmasına, kullanılmasına ve iletil mesine de yardımcı olmaktadırlar.

Üniversitelerimizde bilgisayar eğitimi üç değişik şekilde verilmektedir.

4.2.1. Fakültelere Bir Veya Birden Fazla Bilgisayar Dersleri Seçmeli veya Zorunlu Konularak öğrencilerin Bu Konuda Bilgi Sahibi Olmalarına Yönelik Dersler

Bu şekilde verilen bilgisayar eğitimindeki başarı, kuşku suz, öğrencinin derse karşı duyduğu ilgi ve bilgisayar laboratuarlarından yararlanma derecesi ile doğru oran tılıdır.

4.2.2. İki Yıllık ön Lisans Bilgisayar Yüksekokulları

Bu okulların açılmasındaki amaç, öğrencilere bilgisayar kavram ve dillerinin öğretilmesi ile ara kademe bilgisayar elemanının yetiştirilmesidir.

özellikle Y .Ö.K. çıktıktan sonra yaygınlaşan bu eğitim türü, halen 9 Üniversitemizde varolan 10 tane yüksek okulda uygulanmakta olup, bunların yarısı 1986 87 yılında öğretime başlayacaktır. Bu okullara alınacak top lam 320 öğrencinin Üniversitelere göre dağılımı şöyledir:

1986 8 7 öğretim Y ılınnda Alacağı öğrenci Sayısı

* Ankara Üniversitesi

* Bilkent Üniversitesi

Dokuz Eylül Üniversitesi

* Fırat Üniversitesi

İstanbul Üniversitesi

** Uludağ Üniversitesi

* 1986 87 yılında öğretime başlayacaklardır. ** Uludağ Üniversitesinde herbirinde 25 öğrenci olan iki tane yüksekokul kurulmuş olup, bunlar da 1986 87 yılında öğretime başlayacaklardır. Diğer üniversiteler deki yüksekokulların adları Bilgisayar Programcılığı oldu ğu halde, Uludağ Üniversitesindeki iki yüksekokulun adları Bilgisayar Donanımı ve Bilgisayarlı Muhasebe ve Vergi Uygulamasıdır.

Kaynak: 1986 87 ÖSY M öğrenci Y erleştirme Kılavuzu, s. 1 8 32.

4.2.3. Dört Yıllık Bilgisayar Mühendislik Fakülteleri ile Bilgisayar Eğitimi

Bu eğitim programının amacı bilgisayar programlama dil leri ile birlikte, bilgisayar donanımını bilen nitelikli ele manların yetiştirilmesidir.

Şunu da vurgulamak gerekir ki, son yıllarda Türkiye'de ÖSY M sınavlarında en yüksek puanla öğrenci alan fakül teler bilgisayar eğitimi veren mühendislik fakülteleridir.

Türkiye'de Bilgisayar Mühendisliği eğitimi veren 7 fakül temizin 1986 87 öğretim yılındaki toplam öğrenci kapa sitesi 335'dir. Bu fakültelerin bağlı oldukları Üniversite ile kontenjanları şöyledir:

1986 • 86 öğretim Y ılındaki Kontenjanı

111 Bilkent Üniversitesi

Hacettepe Üniversitesi

İ.T. Üniversitesi

O.D.T. Üniversitesi

* 1986 87 Y ılında Öğretime başlayacaktır. Kaynak: 1986 87 ÖSY M öğrenci Y erleştirme Kılavu zu, s. 1 8 32.

Ayrıca O.D.T.Ü., Ege ve Boğaziçi Üniversiteleri, öğren cilerine bilgisayar mühendisliği alanında yüksek lisans eğitim olanağı da sağlamışlardır.

İki ve dört yıllık bilgisayar eğitimi veren okulların 1986 87 öğretim yılında alacağı toplam öğrenci sayısı 655'dir. Bu rakam A.Ö.F. hariç 1986 87 öğretim yılında Üni versite ve yüksekokullara giren öğrencilerin yaklaşık binde yedisidir ki, bu ülkemiz için çok azdır. Buna bağlı olarak da, varolan açık özel öğretim kurumları ve firma ların vermiş olduğu eğitim ile kapatılmaya çalışılmakta dır. Ayrıca başka bir konuda eğitim görmüş Üniversite

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 337

mezunları da bilgisayar alanına yönelmektedir. Yapılan bir araştırmaya göre, ülkemizde çalışan bilişim persone linin % 34.7'sinin yüksek öğretim yapmamış olduğu diğerlerinin çoğunun da bilişim ile doğrudan ilişkili olmayan Üniversite bölümlerinden mezun oldukları göz lenmiştir (6).

Üniversitelerimizde verilen bilgisayar eğitimi incelendi ğinde aşağıdaki eleştiriler ortaya çıkmaktadır :

a) Çoğu kez geliştirilen bir teknolojinin ülkelerine sunul masında Üniversiteler önderlik etmişlerdir. Fakat ülke mizde bilgisayar alanında Üniversitelerimiz bunun farkı na geç varmış olmakla birlikte giderek bu hizmeti verme de hızlanmışlardır.

Bilgisayar eğitimi veren 17 yüksekokul ve fakülteden altı sının 1986 87 yılında öğretime başlaması bunun bir kanıtıdır.

b) Bilgisayar öğrencilerine daha çok temel mühendislik veya kuramsal içeriği çok geniş konular anlatılması nedeniyle dört yıllık bilgisayar eğitiminde, öğrencilere uygulama eğitiminin yeterince verilememesi ortaya çık maktadır. Yöneticiler bunu gidermek amacı ile uygulama eğitimini yaz stajlarına aktarmaktadır. Bunların başarı oranı ise şüphesiz öğrenci ve staj veren kurumun anlayı şına bağlıdır.

c) Bilgisayar alanında eğitim veren yüksek öğretim kuru luşlarındaki programlar adları gibi ki bilgisayar eğitimi veren fakülte adları Uç türlüdür; bunlar, Bilgisayar Bilim leri, Bilgisayar Mühendisliği ve Bilgisayar Bilimleri Mü hendisliğidir birbirlerinden ayrı yönlerde gelişmekte olup, mesleki hayata atılan kişiler ve onlan istihdam eden kuruluşlar bakımından bazı sorunlar yaratma eği limindedir. Ancak bu ayrılıklar alanın dinamik gelişme niteliğinin doğal sonucu olarak benimsenmelidir (7).

4 3 . BİLGİSAYAR FİRMALARININ VERMİŞ OLDUĞU EĞİTİM

Bilgisayar firmalarının vermiş olduğu eğitimin temel amacı, kendi ürünlerini pazarlamak, yeni kullanıcılar sağ lamak veya verdikleri sistemin çalıştırılabilmesi için bil gisayar alan firmanın elemanlarını eğitmektir.

Değişik marka bilgisayarı pazarlayan bilgisayar kuruluş ları gerek bilgisayarlarını alan kişi ve kuruluşlara, gerekse bu konuya ilgi duyanlara kendi uzmanları ile bilgisayar eğitimi vermekte ve bunu üç şekilde gerçekleştirmekte dir.

43.1. Hizmet İçi Eğitim

Gerek kamu kuruluşları, gerekse bilgisayar pazarlayan firmalar, bilişim alanındaki son yenilikleri kendi perso

nellerine aktarmak amacı ile yurtiçi ve yurtdışı hizmet içi eğitimine yönelmekte ve önemle üzerinde durmakta dırlar.

4.3.2. İstek Üzerine Bilgisayar Eğitimi Vermek

Bilgisayar pazarladıkları kurumların isteği üzerine deği şik zamanlarda kısa süreli kurslar düzenlemektedirler.

4.33. Süreli Kurslar Düzenleyerek

Bilgisayar firmaları, ayrıca süreli bir programla bilgisayar satın alan kurumlara veya istekli kişilere bilgisayar eğiti mi de vermektedirler.

Bilgisayar dergisinin yaptığı bir araştırmada sormuş olduğu "Eğitim, bilgisayar programcılığı, bilgisayar ope ratörlüğü, bilgi giriş operatörlüğü alanlarında (bilgisayar pazarlayan şirketlerin müşteri eğitimi dışında) ücretli eğitim ve sistem pazarlayan kuruluşların kullanıcılara verdiği belli sistemlere yönelik kursları veriyor musu nuz?" sorusuna Türkiye'de bilgisayar pazarlayan ilk 150 firmadan 34'ü, bir başka deyişle % 23'ü, evet demişler dir. Bu rakam, bilgisayar firmalarında eğitimin önemli bir rolü olduğunu vurgulamaktadır (8).

4.4. MESLEK KURULUŞLARI VE ÜNİVERSİTELERİN DÜZENLEDİĞİ KISA SÜRELİ EĞİTİM

Aynı meslekten oluşmuş cemiyet ve odalar; bilgisayar eğitiminin toplum hayatındaki önemini kavramışlar ve değişik aralıklarla kısa süreli kurslar düzenlemeye başla mışlardır. Bilgisayar alanında, şimdiye kadar Elektrik Mühendisleri Odası, istanbul başta olmak üzere Ankara ve Bursa'da ikişer aylık sürekli bilgisayar kursları düzen lemektedir.

Ayrıca Üniversitelerimizin BİM'de belirli aralıklarla bilgi sayar programlama dilleri veya bilgisayar operatörlüğü konusunda eğitim vermektedirler. Uludağ, Boğaziçi, Marmara ve İstanbul Üniversiteleri kişilere bu türde eği tim olanağı sağlamaktadırlar.

4.S. ÖZEL KURULUŞLARIN VERMİŞ OLDUĞU EĞİTİM

Türkiye'de bilgisayar eğitiminin gittikçe önem kazan ması ve Üniversite ve Yüksekokulların varolan talebi kar şılayamaması üzerine, çeşitli özel kuruluşlar bu konuda hizmet vermeye başlamışlardır. Bunların sayısı ülke çapında her geçen gün artmaktadır. Bugün Türkiye'de kurs veren 66 özel eğitim kurumunun illere göre dağılımı şöyledir:

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ — 337 208

İl Adı

Adana

Ankara

Balıkesir

Bursa

Eskişehir

Gaziantep

içel

İstanbul

izmir

Kayseri

Kocaeli

Konya

Manisa

Samsun

TOPLAM

Kaynak: M.E.G. ve Spor Bakanlığı özel öğretim Ku rumları Daire Başkanlığı özel Kurumlar Arşivi. Rakamlar 1 Ağustos 1986 tarihine kadar olan lardır.

Bir aydan bir seneye kadar süren bu kurslardan Türkiye' de M.E.G. ve Spor Bakanlığı'na göre, yaklaşık olarak her yıl 3 0 4 0 bin arası kişi eğitim görmektedir.

özel eğitim kurumlan aracılığı ile alınan eğitim etkisi, söz konusu kursların konularının derinliğine ne dereceye kadar girdiklerine, bu eğitimi alan kişilerin genel eğitim düzeyleri okul çağlarından ne kadar uzaklaşmış olduk larına, uygulama olanaklarına ve kursları verenlere bağlı dır.

Bu kurslardan çıkanlar genellikle önce sistem operatörü olarak işe başlamakta, giderek uygulama veya sistem programcılığı yapabilmekte ve hatta giderek örgütte söz sahibi olabilmektedir.

Günümüzde bilgisayar alanında yeterli eleman buluna maması ve bu tür özel kursların çok kısa sürede yoğun bir eğitimle bilgisayar eğitimi sağlaması bu kurslara ilgiyi gittikçe artırmaktadır.

S. SONUÇ

2 0 0 0 yılına yaklaşırken ister gelişmiş isterse gelişmekte olan ülkeler olsun, bilgisayarla tanışmamış kişilerin top lum hayatına uyum sağlamayacağı ortaya çıkmıştır. Her şeyi bilgisayar işletimi ve denetimine bağlamış gelişmiş ülkelerde, bilgisayar okur yazan olmadan yaşamak bugün gerçekten çok zordur. Şu ya da bu şekilde insan lar bu harika aletlerle günün her saatinde karşı karşıya gelmektedirler.

Gelişmelere açık olan Türkiye de, bu teknolojinin gerisinde kalmamak için yoğun bir şekilde bilgisayardan

yararlanmaya başlamıştır. 1960'larda başlayan bu ilgi bugün doruk noktada bulunmaktadır.

Devlet ve orta öğretim ve Üniversite gençliğini bilgisa yar okur yazarı olmaya sürekli teşvik etmekte ve elinden geldiğince desteklemektedir. Bunun sonucu olarak lise düzeyinde bilgisayar dersleri seçmeli ders olarak konmuş ve 1985 yılından itibaren 1100 tane bilgisayar liselere dağıtılmak üzere ihale edilmiştir. Ayrıca 1 9 9 0 yılına kadar 5 0 0 0 tane daha mikrobilgisayar alınması planlan mıştır.

Üniversitelerimizin çoğunda BİM vardır. Bu merkezler gerek eğitim gerekse Üniversitenin birtakım işlerini (bordro, öğrenci işleri, not, öğrenci kayıt vb.) yürütmek tedir. Fakat son yıllarda artan öğrenci kapasitesi ile bu merkezler öğrencilerin uygulama yapmasına pek fazla olanak sağlayamaz duruma düşmüşlerdir. Bunu dikkate alan bazı Üniversiteler, maliyeti az olan çok kullanışlı mikrobilgisayarlardan yararlanma yolunu seçmişlerdir.

Bütün ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de, artık büyük bilgisayarların yerine mikrobilgisayarlar tercih edilir olmuştur. Bu ise, öğrencilere mezun olduklarında daha kolay iş bulma olanağı yaratacağı gibi ülke içinde yetiş miş eleman bakımından bir kazanç olacaktır.

Bilgisayarların daha etkin kullanılabilmesi ve nitelikli eleman yetiştirilebilmesi için ülkemizde bilgisayar ile ilgili kuruluşların desteğiyle ve uygulayıcı kuruluşların da katılması ile bilgisayar alanında Üniversite düzeyinde eğitim ve bunun orta öğretime yaygınlaştırılması ve neyin ne zaman nasıl ve ne ölçüde öğretilmesinde ortak noktaların oluşturulmasına katkıda bulunacak bir dizi çalışmanın başlatılmasında yarar vardır.

YARARLANILAN KAYNAKLAR (1) Bülent Taş Ziya Aktaş; Bilgisayar İnsan Etkileşimi, TBD ' I nçi Ulusal Bilişim Kongresi, 1976, Ankara, s. 4 22.

(2) Göksel Yaşar; Üniversite Dışı Bilgisayar Eğitimi, I nci Bilgi sayar Kongresi, Ankara, s. 113 115.

(3) Bu bilgiler M.E.G. ve Spor Bakanlığı BİM Daire Başkanlığı' nın kayıtlarından çıkarılmıştır.

(4) Bilgisayar Dergisi, Ocak 1986, s. 6. (5) Don D. Bushnell and Dvvight W Ailen, The Computer in

American Education, "Computer Programing Courses in Secondary Schools by Sylvia Charp", John Wiley and Sons, NewYork, 1967, s. 137 156. (6) Ali İbiş; Bilişimde Personel Eğitimi, Bilgisayar Bilimlerinde Ulusal Planlama ve Gelişim Politikaları Sempozyumu, 1982, Trabzon, s. 49. (7) Bülent Epir; Bilişim Türkiye 1983 Yıllığı, s. 17, 1983, s. 32 33. (8) Türkiye'de Bilgisayar Alanında Hangi Kuruluş Ne Hizmet Veriyor? Bilgisayar Dergisi, Temmuz 1985, Sayı 51, s. 22 26. M.E.G. ve Spor Bakanlığı özel öğretim Kurumlan Daire Başkanlığı Kaynakları. 1986 87 ÖSYM öğrenci Yerleştirme Kılavuzu.