MÜHENDİSLİK DÜNYASI

teknik yenilikler

BİLGİSAYARLA RENKLENDİRME

Hazırlayan : Metin BEYNAM / TEK

Son yıllarda bilgisayarlı resimleme ("Computer graphics") tekniklerinde önemli gelişmeler kayde dilmiş bulunuyor. Bunlardan bir tanesi de görüntü lerin bilgisayar aracılığı ile yapay olarak işlemlen mesi ve renklendirilmesidir. Bu yöntem, uzay araş tırmalarından tıbba kadar varan çeşitli alanlarda yarar sağlıyor.

Yöntemin nasıl çalıştığını anlayabilmek için, Vi king Orbiter 2 uydusunun Merih'ten gönderdiği gö rüntüler üzerindeki uygulanışını inceleyelim. Aynı manzaranın kırmızı, mavi ve yeşil filtreli görünüm lerinden her biri için üçer görüntüsü uydu tarafın dan yeryüzüne gönderiliyor. Bu üç görüntüde bir ta kım belirgin özellikli nokta ya da bölgeler, dayanak olarak seçiliyor. Bunlardan hareketle, sayısal gö rüntülerin belirgin özellik çevresindeki istatistiksel korrelasyonu hesaplanıyor. En yüksek korrelasyon seçiliyor ve bu işlem, her üç filtre için tekrarlanı yor.

Her piksel, 8 bit olarak kodlanıyor. Bu ise 28 = 256 değişik gri tonunun siyahtan beyaza uzanan bir tayf içinde kodlanabflmesini sağlıyor. Her rengin her gö rüntüsü için bir ışık şiddeti sayımı yapılıyor ve res min kenarına kodlanıyor. Her piksel'deki (kırmızı, mavi ve yeşile ait) üç şiddet derecesi, renk üçgeni üzerinde hem bir nokta, hem de bir toplam şiddet tanımlıyor. Renk üçgeninin yer aldığı renk uzayı, üç boyutludur ve bu boyutlardan biri ton farkını, diğeri doymayı, üçüncüsü ise ışık şiddetini temsil etmektedir. Bu üç sayı her piksel için hesaplanıyor ve gene bir istatistiksel sayım ("baş sayanı") yapılı yor. Şiddet dağılımı, basit, doğrusal bir biçimde ge nişletiliyor, ton ve doyma nüfuslarına ise dokunul muyor.

Bütün bu işlemlerin sonunda, elde edilebilecek en iyi ve net gerçek renkli görüntü elde edilmiştir. Me

rih fotoğraflarını görmüş olanların bildikleri gibi bu görüntüler de fazla renk yoktur ve monoton bir kır mızılıktadırlar. Ama ton dağılımı 7 çarpanı ile, doy ma ise 3 çarpanı ile genişletildiğinde sonuç, Merih yüzeyinin insanüstü yeteneklere sahip bir gözle elde edilmiş bir görüntüsüdür. En küçük nüanslar bile bu görüntülemede hemen ortaya çıkar. Sanki monoton karınızı renk, her renge yayılacak biçimde açıklan mıştır. Bu görüntülerin incelenmesi, bilim adamlarına başka türlü farkedflemeyecek özellikleri görme ola nağını tanryor.

Aynı yöntem, başka alanlarda başka şekillerde kul lanılmaktadır, örneğin 256 gri tonuna renk ve şid det tayini başka şekillerde de yapılabilir. Bu, gö rüntüleri işleyen bilgisayar yazımında yapılacak de ğişikliklerle gerçekleştirilir. Böylelikle, örneğin üze rinde durulması gerekmeyen özelliklere ait tonlar giciştirilir ve diyelim ki mavi olarak kodlanırken, Özel önem taşıyan tonlar genişletüebilir ve göze çarpmaları için kırmızı veya san olarak kodlanabi lirler. Bunların sonucu olarak bir fotomikrografta hasta hücreler ya da radyoaktif kodlu hücreler belir lenebileceği gibi, beyin tomografisinde elde edilecek bir görüntüde bir beyin tümörü saptanabilir. Yöntem kızılötesi ya da morötesi alanlarda uygulandığında ise, bir uydunun yollayacağı fotoğraflardan, bir ül kedeki bitki örtüsünün yoğunluğu ve sağlığı, ya da bir denizaltının ardında bıraktığı sıcaklık izinden, nerede olduğu saptanabilmektedir.

EN BÜYÜK SANTRAL

Brezilya • Paraguay ortak sınırında, Parana ırmağı üzerinde kurulmakta olan İtaipu hidroelektrik sant ralı, dünyanın en büyük santralı olacaktır. Santral, 1989 yılında tamamlanacak ve iki ülkeyi de besle yecek, tam olarak üretime geçtiğinde 12.6 GW'lık

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ • 317

(1 Gigawatt 1 milyar watt) elektrik enerjisi ürete cektir. Santralde dünyanın en güçlü hidrolik jenera törleri ve türbinleri, dünyanın en yoğun 500 KV lık S F 6 gaz izolasyonu kesicileri ve 100 km uzun luğunda 765 KV'lık iletim hatları kurulmaktadır. Olayın boyutları o denli büyüktür ki, neredeyse her alanda bugüne dek uygulanmamış yeniliklerin geti rilmesi zorunlu olmuştur.

MİKRON ve MİKRON ALTI DEVRELER

Son yıllarda giderek artan sayıda elektronik devre, giderek ufalan alanlara sığdtnlmıştir. Bu sürecin teorik sınırı 0,25 mikrometredir (Bir metrenin mil yonda biri) Amerikan Savunma Bakanlığı, askeri amaçlı elektronik devrelerde birinciliği kaptırmamak için 1980 yılmda VHSIC (Very High Speed Integra

ted Circuit: Çok Yüksek Hızlı Entegre Devre) Prog ramını başlatmıştı. 6 yıl süreli programa 400 milyon dolar bağlanmış ve böylelikle program, uzay araştır malarından sonra federal hükümetin en önemli prog ramı olmuştur. Programın amacı, 0,5 mikrometrelik 250 bin geçit barındıran ve saniyede birkaç milyon dan birkaç milyara kadar işlem yapabilen işlemciler geliştirmekti.

1 Aralık 1983 itibariyle 6 müteahhit firmadan üçünün (TRNV, IBM ve Hughes) yongaları hazırdı. Bunlardan TRW, yongasını Mart'ta bitirmişti ve 1 mikronluk (mikrometrelik) tranzistör tranzistör mantığı kulla nılarak, 0,5 x 0,5 mm1 lik bir alana 13500 devre sığ darıbnıştı. Yonganın saat hızı 25 megahertz'dir. (1 mehagertz = 1 milyon çevrim/saniye ve bu hız, bütün VHSIC uygulamalarında standarttır.)

Nt Cd PİLLER

Derleyen: H. Baran AKARSU

Piller birincil ve ikincil olmak üzere iki grupta incele nirler. Birincil piller sadece 1 kez kullanılabilirler, bu kullanım sırasında elektrik üreten kimyasal maddeler tamamiyle kullanıldığından tekrar kullanılamazlar, (Karbon Çinko, kuru hücre, akalik vs.) ikincil pil ler ise doldurulup tekrar tekrar kullanılma özelliğine sahiptirler. Ni Cd ler ikincil piller sınıfında yer alırlar. Bunlar sızdırmaz, (sealed) havalandırılmış (tented) olmak üzere iki sınıfta üretilirler. Bu iki türün çalışan ları oldukça farklıdır. Sızdırmaz hücreler olağan ça lışma sırasında oluşan gazın atmosfere karışmasını önleyici yapıya sahiptirler, havalandırılmış hücreler de ise bu gazın atmosfere karışması olağan çalışma nın bir parçasıdır.

Gerçekte sızdırmaz hücrelerde de bir havalandırma iş leyimi vardır, ancak bu tümüyle güvenlik işleyimidir. Bu işleyim, yanlış kullanım ya da savsaklama sonucu iç basıncın artmasıyla pilde oluşacak zararı önlemeye yarar. Hücrede 150 300 psig'lik bir basınç oluştuğun da havalandırma işleyimi çalışarak bu basmç giderilir. Havalandırılmış hücrelerdeki havalandırma işleyimi ise çok farklı olarak 2 10 psiglik bir basınçta atmos fere açılarak çalışır. Havalandırılmış hücrelerdeki ha

valandirma işleyimine sızdırmaz hücrelerdeki güven lik havalandırma işleyimi gibi bakmak oldukça yan lış olur. Havalandırılmış hücrelerdeki havalandırma işleyimi hücrenin çalışmasını paylaşan bir işleyimden oluşur. Havalandırılmış hücreler olağan çalışmaları sı rasında gazın kaçmasına izin verdiklerinden, oldukça fazla sayıda yükünçözük (elektrofitic) kapsarlar ve bu yükünçözükler gerektikçe su ile beslenmelidirler. Havalandırılmış hücrelerin içlerinde su olduğundan uygun konumda yerleştirilmelidirler. Bunlar genellik le motor ateşlemelerinde ve x ışınları ile çalışan alet lerde kullanılır.

Pillerin dolma ve boşalma düzeyleri "C" ile belirtilir, örneğin bir pilin C'si 500 MiHamper saat olsun, bu pille 500 MA ile akım basarak 1 saatle doldurabiliriz. Eğer bu pili 12 C düzeyinde doldurmak istersek 5 saat süreyle doldurmamız gerekecektir. Ni Cd piller gerek dolma boşalma döngüsü gerekse kullanım süre sinin uzunluğu bakımından oldukça dayanıklı piller dir. Bunları alçak düzeyde doldurmaya yarayan işle yim oldukça ucuz ve basit bir doldurmak istersek 5 saat süreyle doldurmaya yarayan işleyim oldukça ucuz ve basit bir doğrultucudan oluşur.

Basit doldurucu ile 0, IC düzeyinde 14 16 saat kadar bir sürede piB doldurabiliriz. Tam dalga doğrultucu sundan oluşan daha pahalı ve karmaşık bir sistemde 3 5 saat gibi daha kısa zamanlarda pili doldurmamız olanaklıdır. Ni Cd yüksek sıcaklklarda pek verimli olmayan ve önerilmeyen bir pildir. Böyle durumlarda bunların boşalma süreleri dikkate alınmayacak kadar kısadır. 65 C'a kadar dayamklı Nİ Cd piller bulunmak tadır ki buda oldukça yüksek ve yeterli sıcaklıktır.

40 C'a kadar olan düşük sıcaklklarda Ni Cd lerden oldukça iyi edim alınabiliyor.

Ni Cd pillerin tek hücreli pillerden önemli bir farkı da tek hücreli pillerin isteğe göre sonuna kadar kullanı labilmesidir. Sızdırmaz hücrelerden alman pilleri bu biçimde kullanmak oldukça yanlış ve sakıncalıda . Hücreler arasındaki sığa farkından dolayı bir hücre diğerlerinden daha önce sıfır gerilim düzeyine düşe bilir ki bu da düşük sığalı hücrenin ters doldurulması na yol açar. Ters doldurulmuş hücrede basınç oluşur. Bu durumda yazımızın başında değindiğimiz güvenlik vanası açılır ve bunun birkaç kez tekrarlanması pilin edimini oldukça düşürür. Elimizdeki pü N hücreden oluşuyorsa bu pilin gerilimi, bir hücrenin gerilimi ile ( N l ) in çarpımına düştüğü zaman, batarya tekrar doldurulmalar. Çok hücreli piller birkaç değişik ge rilim düzeyinde çalışabilirler. Bu tür kullanım öneril mez. Bu kullanımda birkaç gerilim düzeyine birden hizmet eden piller daha çabuk sıfır gerilim düzeyine düşecekler ve yukarıda sözünü ettiğimiz ters doldur ma durumu ortaya çıkacaktır. Pili doldurma duru munda doldurma akımını piHn en büyük dolma sığa sını aşmayacak biçimde seçilmesine kesinlikle dik kat edilmelidir. Bu en büyük dolma sığası 0.1C dü zeyindedir, özel hızlı doldurma durumunda bu dü zey 0,25 C 0,3C'ya kadar çıkmaktadr. Eğer en bü yük dolma aşılırsa, gaz basıncı artacak ve güvenlik vanası açılacaktır.

Buna yol açan akım hemen kesilmezse vana sürekli açfc kalacak bu da hücrenin kurumasına, kullanılmaz duruma gelmesine yolaçacaktır.

Sızdırmaz hücre pilleri aşırı dolma (over charged) ge rilim düzeyine ayarlanan bir değişmez gerilim kay nağından beslenmemelidirler. Havalandırılmış hücre pillerinde bu herhangi bir sakıncaya yolaçmaz: Sız drmaz hücre pillerini koşut bağlayıp doldurmak sakıncalıdır. Bu ancak her pile dizi bir akım sınırla yıcı direnç bağlanmasıyla gerçekleştirilebilir. Bu

akım sınırlayıcı dirençler aşırı dolma akımım sınır larlar ki bu durumda pile herhangi bir zarar verilme si söz konusu değildir.

Ni Cd piller istenilen dolma durumunda uzun süre saklanabilirler. Burada dikkat edilmesi gereken önem li bir olgu, sızdırmaz hücre pillerin mutlaka açfc dev re durumunda saklanması gereğidir.

Ni Cd pillerin genel kullanımında dikkat edilmesi ge reken bir kaç nokta vardır. Örneğin bunları ateşe atmak ya da üzerlerine delikler ve yaralar açmak pat lamaya ya da kimi toksit maddelerin ortaya çıkma sına yolaçar. Diğer bir nokta bunların kısa devre edilmesinin sakıncasıdır. Bu yanmaya yolaçabilir. Havalandırmalı hücreler havalandırma olmadan dol durulmamalıdırlar. Havalandırılmış hücrelerin yükün çözümleri et yakıcıdır. Deriye veya göze değmemesi ne dikkat edilmeli herhangi bir değme durumunda hemen su ile 15 dakika kadar yıkanmalıdır. Sızdır maz hücrelerde güvenlik vanası olmasına karşın bek lenmeyen etkenler yüzünden bu vanaya güven boşa çıkabilir.

Havalandırılmış hücrelerde havalandırma işleyimi yo luyla ortaya çıkan gaz kuvvetli bir patlayıcıdır. Bu yüzden havalandırılmış hücrelerin yakınlarında bu patlamayı sağlayacak maddeleri bulundurmamak gerekir. Ni Cd'larm boşaltma / doldurma işlemleri sonrasında izlenmesi gereken sağlıklı yol şöyledir:

1. Ni Cd'ları doldurma sırasında tümüyle doldu runuz.

2. Doldurma aygıtından pilleri çıkarıp dizgenize bağlayınız ve pilin gücü düşük düzeye gelene kadar kullanıp pilleri dizgenizden çıkarınız. 3. Pilleri tekrar ve tümüyle doldurunuz.

Bu sırayı izleyerek pillerden en büyük edimi alabilir siniz. Çoğu kişi bu sırayı izlemeyip iki uç nokta ara sında kullanım yaparlar. Bu uç noktalar pilin sonu na kadar kullanımı ve pillerin doldurma aygıtından çıkarılmadan kullanılmasıdır. Bu iki uç nokta da pillerin ömrü açısından oldukça sakıncalıdır.

Bir başka sakınca da pili birkaç ay boyunca aynı boşalma durumunda kullanmaktır. Bu durum or taya "bellek" dediğimiz doğal bir kavram çıkarı yor. Bu kavram geçici bir sığaç kaybıdır. Bunu bir örnekle irdelersek daha iyi anlayabiliriz. Bir hesap makinasnu sürekli olarak doldurma aletine bağlı bı raktığımızı ve hergün sadece 5 dakika için bunu dol

durma aletinden ayırıp kullandığımızı düşünelim. Bu durumda ortaya Ni Cd 'laruı bellek kavramı çı kıyor. Uzun bir süre sonra Ni Cd hergünkü kullanan sığasını "anımsamaya" başlar ve bundan fazlasını veremez. Bu durumu önleyebilmek için pile sarsım (shock) uygulamak gereklidir. Bütün yazdıklarımız dan sonra eğer NiCd'dan 500 dolma/boşalma dön güsü süresince faydalanmak istiyorsak onu tam dol

durmalıyız, sonuna kadar kullanmamalıyız ve tekrar kullanmadan önce tam olarak doldurmalryız.

KAYNAKLAR:

General Electric: Ni Cd Battary Service information from Havvlett pacherd. Berec Catalogue Şaft sin tere d Plate Sealed Cells.

tez özetleri

RADYO KAYNAKLARININ YERLERİNİN EDİLGEN YÖNTEMLERLE SAPTANMASI

Metin Serdar, ÇANGA Yüksek Lisans Tezi, Elek. Elekt, Müh. Böl. Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Mete Severcan Eylül, 1984; 92 sayfa

Sabit, darbe tip, nokta ışıma kaynaklarının koordi natlarının belirlenmesi için tomografic bir çözümle me sunulmuştur.

Kaynak yerinin belirlenmesi sorunu, bir uçak üzerine konulmuş bir almaç anteni ile toplanan ve izdüşümler olarak nitelendirilen verilerden görüntü oluşturulması biçiminde modeUenmiştir.

Bilgisayarlı tomografiden alınan katlanma geriiz düşürme yöntemi görüntü oluşturulması için kulla nılmıştır. Hesaplama için daha halı bir yöntem öne rilmiştir. Ayrıca, alman bir darbe kümesinden geliş yönü bilgisinin elde edilmesi için özgün olduğu dü şünülen bir yöntem geliştirilmiştir.

Veri toplama işlemi benzetimlenmiş ve önerilen gö rüntü oluşturma yöntemleri bu verilere uygulanmıştır. Tatminkâr görüntüler elde edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Edilgen yöntemlerle kaynak yeri saptanması, Bilgisayarlı tomografi.

TRANSFORMATÖR DEVRELERİNİN DENGESİZ DURUMLARDA ANALİZİ

DİCLE, Y.Ahmet Yüksek Lisans Tezi, Elektrik ve Elektronik Müh. Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Nevzat özay Eylül 1984,89 sayfe

Bu çalışmada üç fazlı trafoların gösterimi için yeni bir model geHştirflmiştir. Bu model önceki araştır macılar tarafından geliştirilmiş olan modellerle kar şılaştırılmış ve simetrik olmayan hatalı ve hatasız transformatör devreleri ile dengesiz hatasız transfor matör devreleri çözümlerinde başarıyla kullanılabi leceği görülmüştür. Ayrıca bu metodun klasik si metrik bileşenler metoduna sağladığı avantajlar da belirtilmiştir. Geliştirilen model Aliağa enerji üretim ve dağıtım sistemi tek faz toprak, faz faz, faz faz toprak ve üç faz ksa devre analizinde ve M.K.E Kvfckale Dağıtım Sistemindeki ark ocaklarında mey dana gelen istenmeyen harmoniklerin filitre edilmesi için gerekli kapashörlerin seçiminde başarıyla kulla nılmıştır.

Anahtar sözcükler: Transformatör devreleri, hata, simetrik bileşenler, faz kordinatlarda gösterim.

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ • 317 36

eğitim

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakttltesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü 17 Şubat 1981 günü EGE Üniversitesi Makina Fa kültesi'ne bağlı olarak "Elektronik ve Elektrik Mü hendisliği Bölümü" adı ile kurulan Bölüm, 2547 Sa yılı Yasadan sonra Dokuz Eylül Üniversitesi Mühen dislik Fakühesi'ne bağlı "Elektronik ve Haberleşme Bölümü" admı almış, daha sonra bölümün ismi "Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü" ola rak değiştirilmiştir.

1981 1982 yılmda 8 öğrenci ile yüksek lisans öğre tim programına başlanmış olup, 1982 1983'de de ÖSYM kanalı ik alınan 52 öğrenci ile lisans öğreti mine başlanmıştır. Bugün yüksek lisans öğretimi de vam ederken ilk giren lisans öğrencileri de 3. sınfta okumaktadırlar. Bugüne kadar 7 öğrenci yüksek li sans programını tamamlayıp, "Yüksek Mühendis" unvanını almışlardır. Lisans düzeyinde ise, 1985 1986 öğretim yılı sonunda, yaklaşık 20 öğrenci Elektrik ve Elektronik Mühendisliği programını tamamlayıp mezun olacaklardır. Bölümdeki öğretim elemanla rının sayeı ilerleyen yıllara göre artmaktadr. Lisans düzeyinde 1. sınıftaki tüm dersler fakültemiz temel bilimler öğretim üyeleri ile diğer bölümlerin öğretim üyeleri tarafından verilmektedir. 2. yıl ve 3. yıl ders leri ise bölüm öğretim üyeleri tarafından verilmek tedir.

Bölümde 2. sınıf Devreler Teorisi Laboratuvarı bu lunmakta ve bu olanaktan 3. sınıf elektronik öğren cileri de yararlanmaktadır. Mevcut 10 masanın her birinde Osiloskop, işlek üreteci, Güç Kaynağı bulun makta ve öğrencilerin hepsi ayni deneyi aynı anda yapabiknektedir.Lisans düzeyi için ikinci bir labora tuvar olarak Elektrik Makinalan ik Kontrol için ku rulmakta olan bir laboratuvar bulunmaktadır ve birkaç gösteri takımından oluşmaktadır.

Ayrıca araştırma geliştirme işlerinde geniş bir alana yayılmak yerine bölge gereksinmelerini düşünerek endüstriyel elektronik, güç elektroniği gibi konulara ağırlık verilmiştir. Bütün bu çalışmalarda mikroiş lemcflerin kullanılması yolu seçilmiştir. Bu nedenle bir adet INTEL MDS 226 mikroişlemci geliştirme sis temi ve bir adet ROCKWELL AJM 65 mikroişlemci

geliştirme sistemi sağlanmıştır. Ayrıca yerli mikro bilgisayar USLU ile iki adet Z80 li mikrobilgisayar da alınmıştır. Bu yöndeki çalışmalar sonunda da bir adet M6809 mikroişlemci kullanan yeni bir mikro bilgisayar bölümümüzde geliştirilmiştir. Bölümümüzde aktif olarak yürütülen üç doktora çalışması,

İki robot kolunun uyumlu çalıştırılması E amfi çalışan endüksiyon aygıt geliştirilmesi D sınıfı yükselteç konularındadır.

DPT projesi desteği ile başlatılan bir proje çerçevesin de bir ölçü ve ayar (calibration) merkezi kurulmaya başlanmış olmakla beraber mali olanaksızlıklar nede niyle merkez tamamlanamamıştır. Bununla beraber mevcut aygıtlarla hizmet verilmeye çalışılmaktadır.

Bölümümüz eğitim ve araştırma yöntemleri aşağıdaki şekilde açıklanabilir:

Lisans düzeyinde temel bilimler ve temel mühendis lik bilimlerine ağırlık vermek; ancak 4. yılda öğrenci lerin yaşamda sürekli yapmak zorunda kalacakları işe yani' 'temel bilgilere dayanarak yeni şeyleri öğrenme ye ve uygulamalarını öğrenebilmeye'' alıştırmak ama cıyla bir veya iki dalga uygulamalı dersler vermek. Da ha doğrusu lisans düzeyinde çok uygulamalı bilgi ye rine temel mühendislik bilgileri verilmektedir.

Yüksek lisans düzeyinde de Doğrusal Sistemler, Güç Elektroniği, Mikroişlemciler gibi minimum 8 ders ve rilmektedir. Tez çalışmaları, elektronik regülatör, mikroişlemci denetimli asenkron motor hız kontrolü, mikroişlemci denetimli DC motor hız kontrolü, tris tör sönme zamanı ölçme aygıtı geliştirilmesi, cam el yaf (fiber optic) üzerinden endüstriyel telemetre gibi deneysel çalışmalar ve tristörün bilgisayarda simulas yonu, SPICE programının mevcut merkezi bilgisayar da çalıştırılarak öğrencilerin kullanımına hazırlan ması gibi yazılan uygulamalarıdır.

Bölümümüzün öğretim kadrosu:

Prof. Dr. Hakkı Ş. ORANÇ Doç. Dr. Coşkun İŞÇİ Yar. Doç. Dr. Mehmet GERÇEKER

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 317

Yar.Doç. Dr. Tamer DUMANLI Öğr. Gör Yük. Müh. Erginer UNGAN öğr. Gör . Yük. Müh. Haldun KARACA öğr. Gör . Yük. Müh. Şinasi YÜKSEL (Ataması ya püıyor) Arş. Gör. Yük. Müh. Mustafa GÜNDÜZALP Arş .Gör. Yük. Müh. Aydın ÇİLTAŞ Arş. Gör Yük. Müh. Can OLTAY Arş. Gör Yük. Müh. Hasan ÜREY Arş. Gör Müh. HamitÖZTÜRK Arş. Gör Müh. Suavi GÜNEY

Arş. Gör. Müh. Oğuz GÜRDAL Arş. Gör. Müh. Sabri GÖRDÜREN Uzman Müh. Mahir KUT AY'dan oluşmaktadır.

Ayrıca, Dr. Necmettin Özden, Yük. Müh. Ümit Tur han, Yük. Müh. Feyyaz Zambakoğhi saat başına üc retli olarak Bölümümüze bağlı bazı dersler vermekte dirler.

Bölümümüz'e ait öğretim planı da aşağıda sunulmak tadır.

ELEKTRİK VE ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRETİM PLANI

BİRİNCİ Y ARIY IL önşart

MAT 101 FİZ 103 KİM 105 MAK 107 END 109 Y D 100 Aİ 100

Matematik 1 Fizik 1 Kimya Teknik Resim 1 Genel Ekonomi Y abancı Dil Atatürk İlkeleri ve inkılâp Tarihi Beden Eğitimi veya Güzel Sanatlar Türk Dili

Ders Uygulama Saati

4+2 4+2 4+2 2+2 2+0 6+0

1+0

önsart

Elektrik Miih.Giriş (Seminer)

25 + 8 = 33 1 +0

MAT 102 FİZ 104 MAK 106 END 110 MAK 252 Y D 100 Al 100

İKİNCİ Y ARIY IL

Ders + Uygulama

Saati

Matematik II

Fizik II Statik

2+2 2+2

Bilgisayar Prog. Malzeme

2+2 2+1

Y abancı Dil

6+0

İnkılâp Tarihi

Güzel Sanatlar Türk Dili

2 1 + 9 = 30

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ • 317 38

ÜÇÜNCÜ Y ARIY IL

MAT 101 102 MAT 102 FİZ 104 MAT 102 FİZ 104 MAK 106 MAT 102

MAT 201 ELK 221 ELK 223 MAK 251

Y D 200 Aİ 200

Matematik III

Devreler Teorisi 1

4+3

Elektromagnetik Teori 3 + 1

Dinamik Mukaveme 3 + 2

Y abancı Dil Atatürk İlkeleri ve inkılâp Tarihi Beden Eğitimi veya Güzel Sanatlar Türk Dili

MAT 201 MAT 201 ELK 221 ELK 223 END 110 ELK 221

MAT 202 MAT 202 ELK 221 ELK 224

ELK 226 Y D 200 Aİ 200

2 1 + 8 = 29

DÖRDÜNCÜ Y ARIY IL

Matematik IV Kompleks Analiz Devreler Teorisi II Elektromagnetik Teori II Bilgisayar Esasları Y abancı Dil Atatürk ilkeleri ve inkılâp Tarihi Beden Eğitimi veya Güzel Sanatlar Türk Dili

2+2 2+ 1 4=3

3+ 1 3+1 4+0

21 + 8 = 29

BEŞİNCİ Y ARIY IL

ELK 222 ELK 224

ELK 222 ELK 222 224

ELK 321 ELK 323

ELK 325 ELK 329

Y D 300 Aİ 300

Devre Analizi Elektromagnetik Teori III Elektronik 1 Elektrik Makinaları

Y abancı Dil Atatürk ilkeleri ve İnkılâp Tarihi Beden Eğitimi veya Güzel Sanatlar Türk Dili

3+1

3+1 4+4 3+4

1 +0 1 +0 1 +0 1 +0

ELK 321

ELK 325 MAT 201 ELK 329 ELK 321

ELK 322

ELK 326 ELK 328 ELK 330 ELK 332 Y D 300 Aİ 300

20 + 10 = 30

Y EDİNCİ Y ARIY IL

ELK 326

ELK 326 ELK 323 _

ELK 423

ELK 425 ELK 427 ELK 429

Dersin Adı Mantık Devreleri

3+3

Ders Kodu ELK 422

Telekomünikasyon 1 3 + 3

Anten v e Propogasyon 3 + 3

Hukukun Temel

Kavramları

inkılâp Tarihi

Güzel Sanatlar

Türk Dili

18+ 12 = 30

M

ELK 424

ELK 425 ELK 426

_

Y D 400

25.7.1984 gün ve 7/1 sayılı Fakü/te Kurulu Kararı ile kesinleşmiş öğretim plânı. (x) 6. yarıyıl dahil tüm dersler.

\LTINCI Y ARIY IL

Dersin Adı Devre Sentezi

+

Elektronik II Olasılığın Temelleri Elektrik Makina. II Otomatik Kontrol Y abancı Dil Atatürk İlkeleri ve inkılâp Tarihi Beden Eğitimi veya Güzel Sanatlar Türk Dili

4+4 2+1 3+3 3+1 4+0

1+0 1 +0

21 +10 = 31

SEKİZİNCİ Y ARIY IL

Dersin Adı '

Tesis Organizasyonu

ve Enstrümantasyon 2 + 2

Bitirme ödevi

0+8

Telekomünikasyon 1 3 + 4

Y abancı Dil Atatürk ilkeleri ve inkılâp Tarihi Beden Eğitimi veya Güzel Sanatlar Türk Dili

1 +0 1+0

13 + 17 = 30