ENERJİ BAKANLIĞI KURULUŞU NASIL OLMALIDIR

Ener/7 Bakanlığı Kuruluşu Nasıl Olmalıdır

Geçen sayımızda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgili bazı düşüncelerimizi belirtmiş ve konu ile ilgili diğer düşüncelerimizden de söz edileceğine işaret etmiştik. Bu kez Bakanlığın ku ruluşu üzerindeki düşüncelerimizi açıklıyacağız. Ancak, konuya girmeden önce bir noktanın daha berraklaşmasını faydalı görmekteyiz. Acaba yeni Bakanlık, 1959 tarihli 7347 sayılı kanunun Sana yi Bakanlığına bıraktığı, şehir içi taşıtların tesis ve işletmelerine ilişkin işleri mevzuat hükümleri çerçevesinde denetliyecek ve yürütecek midir? Hazırlanan kuruluş kanunu tasarısı Odamıza gön derilmemiş olduğundan bu konuda ne gibi hü kümleri olduğunu da bilmemekteyiz. Tamamiyle Ulaştırma Bakanlığı görevleri kapsamına giren bu konu ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nın ilgilenmemesini temenni ederiz.

Görüşümüze göre; Enerji Bakanlığının görev leri şunlar olmalıdır:

A — Memleketin elektrik, yakıtlar, petrol ve gerektiğinde atom enerjisi işlerini toplum yararı na ve ihtiyaçlara uygun bir şekilde düzenlemek ve yürütmek ve bu işlerle ilgili müesseseler.ara sında gereken işbirliğini sağlayacak tedbirleri al mak,

B — Bu kanun gereğince kendisine bağlı Dev let İşletme ve Tesisleri ile İktisadî Devlet Teşek küllerinin çalışmalarını düzenlemek, teftiş ve de netlemek,

C — Özel teşebbüsün enerji alanındaki çalış malarını kolaylaştırmaya ve desteklemeye deği nen incelemeleri yapmak, bunu gerçekleştirecek her türlü teknik yardım ve kredi imkânlarını hazırlamak, bununla görevli müesseseleri kurmak veya kuruluşlarını kolaylaştırmak.

D — Genel olarak enerji işlerine yönelen Dev let veya Özel Sektör yatırımlarını ihtiyaç ve im kânlara göre ayarlamak ve bunun için öncelik esaslarını tesbit etmek ve uygulamak,

E — Enerji üretimi için verilecek imtiyaz, ruhsat ve müsaadelere ait anlaşma ve şartname tiplerini ihtiyaçlara uygun bir şekilde ve yürür lükteki mevzuat çerçevesinde hazırlamak ve bun ların uygulanmasını denetlemek, •

F — Kamu hizmeti görmek amacıyla, özel ve tüzel kişiler tarafından vücuda getirilen veyahut

Elektrik Mühendisliği 91

Devlet, il ve belediyelerce doğrudan doğruya ya pılan enerji tesis ve işletmelerinin fennî, iktisa dî ve idarî esas ve tüzüklere, memleketin ve te sis yerinin ihtiyaç ve yararına uygun olarak yapıl malarını ve işletilmelerini denetlemek,

G — Devlete ve illere ait arazi, yollar ve su lardan yararlanmak veya bunları işgal suretiyle meydana getirilecek enerji tesislerine ait plân ve projeleri tasdik ve bunların inşalarını denetle mek,

H — Karma ekonominin ulusal çıkarlarımıza en iyi bir şekilde uygulanması amacı ile Türki ye'nin enerji politikasını ve bu politika çerçeve sinde tarife esaslarını tesbit etmek ve uygulan masını denetlemek,

I — Genel Şebekelere bağlı iç ve dış tesisleri yapacakların ve işleteceklerin mevzuat hükümle ri çerçevesinde yeterliklerini tayin ve iş yapabil meleri için kendilerine gerekli belgeleri vermek.

Bakanlığın bu görevleri yerine getirmesi ama ciyle kuruluşunun tasarladığımız şemaya göre ter tiplenmesini kâfi görmekteyiz.

Şemada öngörülen yüksek Enerji Şurasının Devlet Dairelerinin, üretici ve tüketicilerin bu iş lerde yeterli temsilcileri ile enerji konusundaki bilgileriyle tanınmış uzman danışmanlardan ku rulmasını ve yılda en az bir kere toplanmasını faydalı görmekteyiz.

Şura Bakanlığa yardımcı bir organ olarak ça lışmalı ve başlıca görevleri:

— Enerji kaynaklarının en uygun suretle kul lanılmasını gözetmek,

— Makul bir enerji üretim politikasının savu nucusu olmak,

— Yatırım programlarını koordine etmek,

— Her kullanma alanına en uygun olan ener ji şekillerinin gelişmelerini desteklemek,

— İsrafı önleyici tedbirleri tesbit etmek olmalıdır.

Yüksek danışma kurulu Bakanlığın daimi or ganlarından biri olup, genellikle çıkacak anlaş mazlıkların çözümünde Bakana yardımcı olacak ve çözüm şekilleri hakkında Bakana tekliflerde bulunacaktır.

Bakanlığa bağlı Mevzuat Dairesi Başkanlığı, Bakanlık Görevleri ile ilgili ve Dairelerince ha zırlanmış Kanun, tüzük, yönetmelik ve şartname leri kanunî, idarî ve fennî bakımlardan incele mek veya bunları doğrudan doğruya hazırlamak la görevli bulunacaktır. Bundan başka, diğer Ba kanlıklarca hazırlanmış ve Enerji Bakanlığına gönderilmiş kanun ve tüzük tasarılaııhakkında Bakanlığın ilgili dairelerinin de görüşlerini al mak suretiyle düşüncelerini Bakana bildirmek de bu dairenin görevleri arasındadır. Bu daire uy gulanmakta olan tüzük ve yönetmeliklerin uygu lama şekillerini gözetliyecek ve yapılmasına lü zum göreceği değişiklikler hakkında da Bakanlığa tekliflerde bulunacaktır. „

Tarifeler Dairesi Bakanlıkça kabul olunacak Enerji Politikasına uygun tarife esaslarını tespit ve uygulanmasını denetlemekle görevli buluna caktır.

Elektrik Dairesine bağlı müdürlüklerden Plân ve Koordinasyon Müdürlüğü, Kanun gereğince Bakanlığa bağlı Devlet Elektrik İşletme ve tesis

leri ile kurulması düşünülen Türkiye Elektrik Ku rumunun çalışmalarında ilgili daireler arasında koordinasyonu sağlıyacak, yıllık iş programlan ve yyatırım .plânları ile" ilgili olarak da gerekken , di içinde ve gerekse Devlet Plânlama Teşkilâtı ve Maliye Bakanlıkları arasında işbirliğini sağlı yacak ve bunların uygulanmasına yardımcı ola caktır.

Bakanlık görevlerinden (F) ve (G) kısmında

yazılı olanlarının Elektrik Enerjisi ile ilgili' bu

lunanlarından Proje ve Tesis İsleri Elektrik Dâi "

resinin bu adla ''adlandırılan Müdürlüğü, İşletme

Kontrol işleri de İşletme ve Kontrol Müdürlüğü'

tarafından yapılacaktır.

:l

L~"

'

' ' ı SI ' \ i U

Yeterlik Belgesi"''Müdürlüğü'"de" Genel" Elekt rik Şebekelerine bağlı iç ve dış tesisleri yapa cakların ve işleteceklerin mevzuat. hüküMler çer çevesinde yeterliklerini tayin ve iş yapabilmele ri için sınavlarını icra, gösterecekleri kabiliyet ve hünerlerine uygun yeterlik belgelerini vermekle görevli bulunacaktır.

I •»%•:.?"'I —

P t A N VE KCOROU4A3YON

PROJE VE TESİS I

&LETME KONTROL I'YETERLİK

MUAMELAT

Enerji ve:Tat>U KaynaKlar Bakanlığı kuruluş şeması

SAYIN OKURLARIMIZA

.r?'

Bu sayımızdan itibaren dergimizde «okuyucuya hizmet kartı» adını verdiğimiz bir kart bulacaksınız. Bu kart, dergimize reklâm veren'fir malarla üyelerimiz arasında çabuk ve kolay bilgi alışverişini sağlamak amacıyle ihdas edilmiştir. Reklâm veren firmalarla dergimizin daimi ve yakın teması vardır. Bu bakımdan, Dergimizde reklâmım gördüğünüz herhangibir firmanın mamulleri, ithal ettiği malzeme ve cihazlar, çalış maları gibi hususlarda bilgi almak veya broşür, izahname, fiyat listesi temin etmek istiyorsanız dergimize ekli olarak verdiğimiz okuyucuya hiz met kartını doldurarak Odamıza postalayınız. Odamızın aracıhğicjsize fir malardan çabuk ve yakın ilgi sağlayacaktır.

Elektrik Mühendisliği W