BURHAN HOCAMIZ

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MECMUASI

Yıl: 2 Sayı: 19 20

Temmuz Ağustos 1958

Tevazu, temiz kalblilik, herkese iyilik et mek gibi insanlığın ne kadar iyi ve üstün va sıfları varsa, bunların hepsini birden nefsin de cem etmiş olarak tanıyabildiğim pek az insanlardan birisi de Burhan Hocamız idi. O'nu tamamüe anlayabilmek için, o zaman lar Yüksek Mühendis Mektebi demlen Teknik Üniversitenin 6 sene süren tahsil devresinin kâfi gelmediğini, seneler geçtikçe daha iyi anlamaktayım. Hayatta, profesörlük olmasa bile, bir çok büyük mevkileri işgal eden kü çük insanları tanıdıkça ve bunlarla Hocay\ mukayese etme fırsatını elde ettikçe, O'nun her geçen gün biraz daha yükseldiğini his etmenin engin zevkini tatmak, galiba Hoca yı anlayanların en büyük mükâfatı olmakta dır.

Dünyada pek âz fâni, kendini tanıyanla rın nazar ve kalblerinde; karşılaşılan hâdi seler, vakialar ve bmbir çeşit gaileler tesirile, gün geçtikçe kıymetini yükseltecek, kendisi ne karşı duyulan hürmet, muhabbet ve hay ranlık hislerini derinleştirecek tesir ve kıy mete, zan etmem ki Burhan Hoca kadar sa hip olabilsin.

Kemal TAN Y. Müh. San. Vek.

(1886 1953)

Biz talebeleri O'ndan neler öğrendiğimizi düşündüğümüz zaman, münferit olarak belki hiçbir şeyi hatırlayamıyoruz. Çünkü müba «rek Hocamız hepimize müşfik bir baba, mu nis bir arkadaş ve hayatta daima kendisine dayanabileceğimiz sağ'am bir mesnet ola rak kendine has samimi etvarile bizlere:

«Evlatlarım ben Pariste elektrik mühen disliği tahsilimi yaparken ceryanı mütenavip, o zamanki kıtaplann sonunda bir iki sahife lik apandis halinde idi. Olsebepten mütena vip ceryan hakkında sizlere verecek pek bil gim yoktur. Amma bunları da size en iyi öğ retecek hocaları lâboratuvarları ve her türlü kitap ve risa!elerı temin ederim...» diye baş ladığı samimi ve mütevazi konuşmalarında, Ceryanı mütenavibin 4 tel ile ceryanı müte

madinin ise iki tel ile naklinin mümkün bu lunduğunu, Ceryanı mütenavip ile kudret naklinde relf ve kapasite gibi bıntir türlü dertlerin bulunmasına mukabil ceryanı mü temadide bunların bulunmadığını velhasıl Hocanın Cpryanı mütemadi dediği sürel akı mın lehinde olan taraflarını tebarüz ettire rek alternatif akımdan bu kadarcık olsun hıncını almak cihetine gitmeyi de ihmal et mezdi.

S> rel akımın çok iyi bildiği k&nunlan ite bize bütün alternatif akım hâdiselerini, bilhassa yi ksek riyaziyenin elektriğe tatbi kinde pek tabiî bir hâdise imiş hattâ yazı ya zı^ormuş gibi hareket ederek en muğlak denklemleri çözmesi ve sürel akım makinele ri ile, kendisinin çok sevdiği bir deyimle.

E M. M. — 19 20

mezür elektrik hakkında bizlere verdiği hiç te azımsanmıyacak bilgiler bir tarafa bıra kılırsa, bunlardan çok daha mühim ve belki de hiçbir Üniversitede oğretılemiyen ve Bur han Hocamızın şahsı ile kaim bulunan bir çok şeyler öğretmiştir.

O, bizlere insan olmayı, nefse itimadı, fazileti, memleket sevgisini, mütevazı ve fe ragatkâr olmayı ve fakat asla köleliği kabul etmemeyi, mükemmel bir mürebbi, emsalsiz bir pedagog olarak öğretmesini bilmiştir. Her birimiz kabiliyetimiz nisbetinde insanlığın bu iyi hasletlerinden neler elde edebilmiş isek bunun büyük payını Hocamıza borçlu yuz.

O'ndan hiç korkmaz her derdiğimizi ko layca açabilirdik. Kendisini müşfik bir baba gibi sever, sayar, itaat ederdik. Cüssesi ile münasebeti bulunmayan hassas ve rakık kal binin kırılmasından en çok korkardık. Bir çok hocalanm için his ettiğim halde, bütün Mühendis Mektebi hayatımda, yalnız bir bayram günü Burhan Hocamın Boğaz için deki evine giderek onun mübarek ellerinden öpmeye cesaret edebildim dersem, O'nun biz lere ne kadar yakın bulunduğunu daha mü şahhas ifade etmiş olurum.

Kendine has yumuşak ve birazda gevrek sesiyle, yine kendisine has bir tabiri olan «Ûğlum ı...» diye söze başlar ve meselâ elek trik mühendisliğini «bu meslek ne oldurur ve nede oldurur.» diye verdiği nasihatlarile biz leri hayatta çok ilen şeyleri beklememeğe ve karşılaşacağımız hayatın, kendisince malum olan, binbır cilvelerinden bedbinliğe düşme memize elinden geldiği kadar gayret ederdi.

Hayvanlardan en çok sevdiği at olduğun dan adeta elektrik ölçüsünün kilovat yerine beygir olmadığına esef ederdi Bütün misal lerini de ne yapar ne eder at üzerine verirdi. Meselâ türbinle atın münasebetini düşünmek kolay olmamakla beraber Hoca bir çok cahil ustaların türbin regülator1 erini gevmedikle rini, ıllada el ile idare etmek merakında bu lunduklarını ve bu suretle fenni reglaj yeri

ne kendi gönüllerine göre reglaj yapmayı tercih ederek türbin regülatörünü tahrik eden kayışı attıklarını ve binnetıce türbinia ambalmanına sebep olduklarını söyler \e bunun «tıpkı atın yularını başına atmaktan ye onun önüne geleni tekmeleyerek koşma ya başlamasından farkı yoktur,» diye izah ederdi. Elektriğin hayvanların ölümüne daha kolay sebep olduğunu söylerken, daha aşağı gerilimde ölen hayvanları söylemez «meselâ at 30 volt da ölür.» dediğini Hocayı tanıyan bir çok arkadaşlarımız bilirler.

Kendisi devrinin biricik elektrik mühen disi bulunması ve DoLmabahçe sarayına bile bir hayli hâdiseli olarak daimî ceryanla ilk defa elektrik verme işini bile bizzat yapmış olması itibarıle, o devirdeki her elektrik ka za, arıza ve hâdiselerine, ya ehlivukuf, mü dakkik veya mütehassıs sıfatlarıle vakıf ol muş bulunması, ona'bitmez tükenmez hoş ve nahoş elektrik hâdiselerinin misallerini ka zandırmıştı. Bunları yerleri geldikçe tatlı, tat7ı anlatır ve ibret almamızı temine çalı şırdı.

Teknik Üniversite Burhan Hocanın ölü mü ile, memleketimizin elektrik tarihini ve insanlık idealinin emsalsiz mütevazi ve müş fik sımasını gaybetmekle telâfisi imkânsız bir üzüntü duyduğu gibi, O'nun biz' talebeleri kalblenrnizden birer parçanın koparılarak toprağa verilmesi gibi bir boşluğu daima acı acı his edeceğiz.

r Tanndan rahmet dilediğimiz ve O'nun eifstun insanlık vasıflarım, ruhlarımızı aydın tutıcuk bir meş'ale p.ıhı daima yad ederek ruhunu şad etmek islediğimiz, Burhan Ho camızı bir kerre daha hatırlamak ve anmak için kaleme elman şu bir kaç satır yazının, O'nun pek az da olsa anlatılmasına kifayet etmıyeceğım biliyorum. Ancak bu aczimi, Hocayı sevfnlerin tevazıüanna sığınarak iti raf ederken, hepimizle beraber olan merhu mun ruhu şad olması için O'na lâyık insan lar olmağa çalışmamızı teklif ediyorum.

TÜRK ELEKTRİKÇİLİĞİNİN KURUCUSU:

Ord. Prof. Burhaneddin Sezerar

İstanbul Teknik Üniversitenin «Elektrikçi Burhan hocası» rahmetli Ord. Prof. Bürha neddın Sezerar 1886 yılında istanbul'da dün yaya gelmiştir. Terekki mektebinden aliyyül derecesinde ve Galatasaray Sultanisinden üçüncü dereceden şahadetname almıştır.

Yüksek tahsilini Fransa'da yapmıştır. En tegral ve diferansiyel hesap Mekanik ile Ge nel Fizik sertifikalarını kazanmakla 1911 se nesinde Paris Üniversitesinden lisansiye un vanını almağa muvaffak olmuştur. Ayrıca, meşhur Prof. P. Janet'nin Müdürü bulundu

E. M. M — 19 20