İSTATİSTİK BAHİSLER

ÎSTİArSTİK BAH.SlERİ :

Memleketin Elektrik Durumuna Bölgeler itibariyle Bir Bakış

Y. Müh, Necdet ÜÇOLTJK

Bu yazıda son yıllar ^ÇM. memleketin J lektrik istihlâki üe elektrik üretim (İstihsal) tesislerinin bölgeler itibariyle mukayeaeh bir etüdü yapılmak istenmiştir

İstihlâk değenlerinin temini güçlükler gös terdiği zaman net istihlâk ile şebeke ve enerji taşıma kayıplarını birlikte içine alan net üre tim değerleri İstihlâk yerine kullanılabilir. Bil hassa yıllara göre mukayeseli etüdlerde bu ika me, yeter derecede sağlam sonuçlara varmak tadır. Yalnız besleme sistemlerindeki değişiklik ler yüzünden enerji taşıma kayıplarının nispî olarak büyük farklar gösterdiği yıllarda hiç olmazsa bu kayıplar gözönünde tutularak bazı revizyonlar yapmak gerekir.

Aşağıdaki açıklamalarda birer birer belir tildiği gibi pik, (puvant), güç ve üretim değer lerinde bir uygunluk Bağlıyabilmek için santral ılarımızın bugünkü kayıt sistemlerine de uygun olarak hep brüt değerler kullanılmıştır. Bura da "brüt" kelimesi milletlerarası ilgili yayın larda olduğu gibi santral çıkısı yerine genera tör çıkışı kayıtlarının alındığı anlamını taşı maktadır.

Açıklamalar :

1 — Değerler, 2819 sayılı kuruluş kanunu gereğince memleket elektrik santrallarının mun

tazam istatistiklerini tutmakla görevlendirilmiş olan Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Direktör lüğünden temin edilmiştir. Bu hususta her tür lü kolaylığı göstermekte olan İdarenin İstatis tik Rasyonalizasyon Kolu Direktörlüğüne, der gimiz adına teşekkür etmeyi bir borç biliriz.

2 Değerlerde hata ü»t sınırı takriben % 0,5 elir.

3 Memleketin vilâyetler itibariyle bölge lere bölünüşü için kullanılan sisteme göre böl geler ve bölgeleri teşkil eden vilâyetlerin isim len aşağıda gösterilmiatir.

4 —• Üretim : Generatör çıkışlarından ttl çülen brüt üretim değeridir.

5 — Güç : Her santral için ya generatör etiket güçleri toplamıdır veya bu kapasitelerin, gruplarının en küçük kurulu güçlü elemanları tarafından tahdit edildikten sonra kalan kısım larının toplamıdır.

6 — Pik : Her yılın Aralık ayının üçüncü Çarşamba gününe ait yarım saatte bir tutulmuş santral kayıtlarına dayanılarak hesaplanan ve generatör çıkışlarından ölçülen piklerdir.

7 — Güç — Pik farkı % si : Gücün pike nazaran fazlalığını, pike bölmek suretiyle elde edilmiştir.

I — KUZEYBATI

: Afyon, Ankara, Bilecik, Bursa, Bolu, Çankırı, Edirne, Es kişehir, İstanbul, Kastamonu, Kırklareli, Kocaeli, Kütahya, Sakarya, Tekirdağ, Uşak, Zonguldak

II — BATI m — GÜNEYBATI

IV — ÇUKUROVA

: Aydın, Balıkesir, Çanakkale, Denizli, İzmir, Manisa, Muğla : Antalya, Burdur, İsparta, Konya

: Adana, Gaziantep, Hatay, İçel, Maraş

V — ORTA

: Amasya, Çorum, Kayseri, Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Sivas, Tokat, Yozgat

VI — DO&U K. DENİZ : Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Sinop.

Trabzon

VH DOĞU — GÜNBYDOGU

Ağn, Erzurum, Kars Adıyaman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Hak kâri, Malatya, Mardin, Muş, Siirt, Tunceli, Urfa, Van

MEMLEKET BÖLGELERİ İTİBARıYLE üretim (Bin kw), Pik (kw), Yük faktörü <%> (1)

1955 Artuj

I KUZEYBATI

1.005.428

Yük taktörü

60,6 (5310)

1.115.396

10,8 1.250.717

12,1

60,6 (5307)

58,9 (5171)

156.017

35,9

33.884

52,6 (4604)

ur GÜNEYBATI

Üretim Pik Yük faktöiü

27.435

10,1

52,2 (4570)

188.450

20,8

51,4 (4507)

33.850

7.052

17,5

54,8 (4800)

212.641

12,8

52,9 (4644)

36.780

6.740

4,4

62,1 (5457)

IV ÇUKUROVA Üretim Pik Yük faktörü

58.134

20,2

50,8 (4449)

72.396

24,5

53,2 (4663)

95.081

31,3

24.189

55,8

44,8 (3931)

V ORTA Üietim Pik Yük faktörü

75.402 13.246

65,0 (5692)

83.186

10,3

65,9 15776)

93.610

12,5

63,3 (5559)

VI DOÖU KARADENİZ

31.938

8,3

6,670

Yük faktöi ü

54,7 (4788)

33.229

4,1

46.7 (4089)

37.845

50,3 (4417)

DOÖU ANADOLU

5.180

65,4

34,3 (3006)

5.685

ö,r,

35,8 (3134)

7.893

38,8

2.203

21,4

40,8 (3583)

GÜNEY DOÖU

22,3

42.908

52,2 (4576)

47.087

104333

52,0 (4557)

63.865

35,6

58,6 (5149)

1.402.442

58,4 (5131)

16,8

1.579.280

12,6

1.798.432

358.622

16,0

58,3 (5107)

57,1 (5015)

(1). Yük faktörlerinin % değerlerinin yanında parantez içinde yıllık saat <te&'ileri verilmiştir.

MEMLEKET BÖLGELERİ İTİBARİYLE

Güç, Pik Güç Pık Farki (kw olarak)

10M

Arta»

Artış

Artı*

I KUZEY BATI

309.541

120,197

> % aı

63,5

54.433

P*, Güç Pik

33.884 20.549

» % al

60,6

i n OÜNEY BATI

17.416

11.413

» % ai 109,9

IV ÇUKUROVA

27.420

Güç :Pik

14.354

» % ai 190,9

V ORTA

37.520

13.246

24.274

» % ai 183,3

V I DOĞU KARADENİZ

14.083

8.670

Güç ]Pik

7.413

» % ai 111,1

vn DOÖU

2.922

1.199

> % si

69,6

VIII

OÜNEY DOÖU

14.832

24.208

» % «i 158,2

487.543

214.231

> % «1

78,4

3,0 4.1 47,6 35,8 25,8 14,5 7,7 18,7 8,3

356.952

15,3

146.788

69,8

80.310

47,5

38.497

92,1

24.270 7.052

17.218 244,2

39,4 17,5

30.104

9,8

14.578

93,9

45.456

21,2

31.054

215,6

16.596

17,8

8.469

104,2

3.232

10,6

5,3

1.418

78,2

24.786

2,4

10.333

14.453

139,9

581.706

19,3

272.475

88,1

569.235

59,5

327.349

135,3

81.067

0,9

35.276

77,0

24.524 6.740 17.784

263,9

1,0 — 4,4

65.482 24.189 41.293

170,7

117,5 55,8

46.452

2,2

29.612

175,8

16.704

0,7

8.135

94,9

11.028 2.203 8.825

400,6

241,2 21,4

43.131

74,0

30.727

247,7

857.623 358.622 499.001

139,1

47,4 19,0

E. M. M. •