Elektronik, haberleşme ve bilişim
Kontrol, otomasyon ve robotik
Kontrol sistemleri, endüstriyel otomasyon, PLC, SCADA, robotik.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
Stub Yapılı Kuplaj Tabanlı Mikrodalga Sensör ile Motor Yağı Kullanım Ömrü Tespiti
Bu çalışmada, motor yağı kullanım ömrünün mikrodalga frekans bölgesinde tahribatsız ve yüksek hassasiyetle izlenebilmesi amacıyla kuplaj hattı destekli, stub yapılı kompakt bir sensör tasarlanmış ve deneysel olarak doğrulanmıştır. AD 255C taban malzemesi üzerine inşa edilen 120 × 30 mm² boyutlarındaki sensör, çeyrek dalga empedans uyumlamasına göre optimize edilerek elektromanyetik alanın numune ile etkileşimi artırılmıştır. Tasarımın performansı, 0 km ile 21.100 km aralığındaki motor yağı numuneleri kullanılarak S21 iletim parametresi üzerinden analiz edilmiştir. Deneysel sonuçlar, yağın kullanım kilometresi arttıkça dielektrik sabitindeki değişime bağlı olarak rezonans frekansında kayma sergilediğini kanıtlamıştır. Hava ortamında 5.48 GHz olan rezonans frekansı; kullanılmamış motor yağında 5.20 GHz’e, 15.500 km’de 5.18 GHz’e ve 21.100 km’de 5.12 GHz seviyesine gerilemiştir. Toplamda 360 MHz’lik bir frekans kayması elde edilmiştir. Önerilen S21 tabanlı yaklaşım, literatürdeki yansıma temelli sistemlerden farklı bir ölçüm altyapısı sunarak, motor yağı kullanım durumunun belirlenmesine yönelik bakım uygulamaları için pratik bir yaklaşım ortaya koymaktadır.
-
Extracting Sparse Periodic Fault Signatures from Noisy Signals in Rolling Element Bearings
This study develops a hybrid stochastic–robust optimization framework for industrial energy management under photovoltaic generation and electricity price uncertainty. The proposed two-stage model integrates scenario-based scheduling, robust operational adjustments, battery storage dynamics, and carbon emission costs. Its effectiveness is evaluated using a grid-connected industrial microgrid and compared with deterministic, stochastic, and robust optimization approaches. The hybrid model achieves a daily operating cost of $1,173.9, with 86.4% photovoltaic utilization and 751.8 kg of carbon emissions. Sensitivity analyses demonstrate that adjustable risk preferences improve protection against unfavorable operating conditions, while increased battery capacity supports renewable energy integration. These findings indicate that the proposed framework offers a flexible approach to balancing economic efficiency, operational resilience, and environmental performance in industrial energy systems.
-
Machine Learning for Physiological-Data-Based Driver Monitoring Systems: A Comparative Review and Experimental Case Study on Classification and Regression Approaches
Trafik kazaları, küresel çapta büyük kayıplara yol açan ciddi bir sorundur ve temelinde yorgunluk, dikkat kaybı ile uyku hali gibi insani faktörler yatar. Erken dönem ADAS sistemleri dış tehditleri ve araç dinamiklerini izleyerek daha çok reaktif (tepkisel) önlemlere odaklanırken, günümüzde proaktif (önleyici) Sürücü İzleme Sistemlerine (SİS) doğru temel bir paradigma değişimi yaşanmaktadır. Bu modern sistemler, kritik bir durum henüz ortaya çıkmadan riskleri tahmin edip önleyebilmek adına doğrudan sürücünün vücudundan alınan fizyolojik verileri kullanır. Bu çalışma, makine öğrenmesi (MÖ) modellerinin sürücü fizyolojik verilerini analiz etmede nasıl kullanıldığını incelemekte; sınıflandırma ve regresyon yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak ele alan kapsamlı bir literatür derlemesi sunmaktadır. Çalışmada temel fizyolojik ve davranışsal metrikler incelenmiş, çeşitli MÖ modellerinin uygulama alanları ve etkinlikleri analiz edilmiş; ayrıca veri değişkenliği, gerçek zamanlı işleme zorlukları ve sensör kısıtlamaları gibi kritik sorunlar tartışılmıştır. Derleme sonucunda, derin öğrenme yöntemlerinin artan gücü ve bu sistemlerin gerçek dünya koşullarında sağlam, genellenebilir bir şekilde çalışabilmesi için çok modlu sensör füzyonunun taşıdığı stratejik önem açıkça vurgulanmaktadır
-
Giriş Gecikmeli Robot Manipülatörlerinin Görev Uzayında Denetimi: Kendi Kendini Uyarlayan Bulanık Mantık Tabanlı Bir Yaklaşım
Bu çalışmada, denetim girişi bilinen ve sabit bir gecikmeye uğrayan 𝑛𝑛-bağlantılı robot manipülatörler için, doğrudan görev uzayında çalışan kendi kendini uyarlayan bulanık mantık tabanlı bir denetleyici geliştirilmektedir. Manipülatör dinamiklerinin bilinmediği varsayılmaktadır. Tüm belirsizlik, çıkış ağırlıkları ile üyelik fonksiyonlarının merkez ve genişlikleri projeksiyon operatörlü e-modifikasyon yasalarıyla çevrimiçi güncellenen bir bulanık ağ tarafından yaklaştırılmaktadır. Gecikme bilindiğinden, telafi terimi gerçek geçmiş denetim değerlerinin üstel ağırlıklı integraliyle kurulmaktadır. Böylece gecikmeli giriş, hata dinamiklerinden gecikme uyumsuzluğu terimi doğurmadan çıkarılmaktadır. İzleme hatasının yarı-global düzgün nihai sınırlı (SGUUB) olduğu, Lyapunov–Krasovskii terimleriyle genişletilmiş bileşik bir fonksiyonel ile kanıtlanmaktadır. Ayrıca kazanç seçimi için açık bir rehber, yapıcı bir doğrusal olmayan sönümleme alternatifi ve 10–175 ms gecikme aralığını kapsayan sayısal bir çalışma sunulmaktadır. Sıfır ağırlıkla ve hiçbir dinamik model bilgisi kullanılmadan başlayan bulanık sistem, ideal ileri beslemeyi çevrimiçi kurmakta ve 10 mm’lik başlangıç hatası 0.31–2.43 mm bandına inmektedir. Gecikme telafi teriminin 50 ms, bulanık mantık tabanlı ileri beslemenin ise 100 ms ve üzerindeki gecikmelerde kararlılık için gerekli olduğu gösterilmektedir.
-
LLM-as-a-Judge for Multilingual Question Answering Evaluation: An Experimental Study on an English–Turkish Bilingual SQuAD Dataset
Bu çalışma, büyük dil modellerinin İngilizce ve Türkçe sorucevap değerlendirmesinde otomatik değerlendirici olarak kullanılabilirliğini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Bu kapsamda, beş farklı büyük dil modelinin kısmi insan anotasyonu ve kural tabanlı vekil skorlardan oluşan karma referans puanlama yapısıyla uyumu, sınıflandırma başarımı, diller arası tutarlılığı ve prompt duyarlılığı analiz edilmiştir. Paralel İngilizce–Türkçe SQuAD veri kümesinden seçilen 100 örnek için doğru, kısmen doğru ve yanlış olmak üzere üç farklı aday yanıt oluşturulmuş, bu yanıtlar basit ve rubrik tabanlı iki prompt stratejisiyle değerlendirilmiştir. Model çıktıları Spearman sıra korelasyonu, doğruluk, makro-F1, Cohen’in kappa katsayısı ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, tüm modellerin karma referans puanlarıyla yüksek düzeyde sıra korelasyonu gösterdiğini ortaya koymuştur. GPT-4o-mini İngilizcede en yüksek korelasyonu üretirken, Türkçe değerlendirmede Claude Sonnet 4.6 ve GPT-5.4-mini en yüksek korelasyonu paylaşmış;birleşik İngilizce–Türkçe sonuçlarda ise Claude Sonnet 4.6 en yüksek korelasyonu göstermiştir. Claude Sonnet 4.6, sınıflandırma başarımı ve prompt kararlılığı açısından en dengeli model olarak öne çıkmıştır. Sonuçlar, LLM-as-aJudge yaklaşımının Türkçe soru-cevap değerlendirmesi için umut verici olduğunu ancak model seçimi, dil etkisi, prompt tasarımı ve puan kalibrasyonunun birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir.
-
Zeytin Ağaçlarının Otomatik Tespiti, Dijital Kimliklendirilmesi ve Akıllı Takibi
İzmir Belevi'deki zeytin arazilerinde dron ve uydu görüntüleriyle YOLOv8 tabanlı model kullanılarak zeytin ağaçlarının otomatik tespiti, konumlandırılması ve QR kodlarla dijital kimliklendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışma, üretimden tüketime izlenebilirlik zincirinin kurulmasına yönelik bir pilot uygulama sunmaktadır.
-
HashDrone: Otonom İHA Sürü Ağları için Hafif Blokzincir Tabanlı Veri Bütünlüğü Doğrulama Mimarisi
Çalışma, otonom İHA sürü ağlarında sensör verilerinin bütünlüğünü sağlamak için SHA-256 tabanlı hafif bir blokzincir mimarisi olan HashDrone'u önermekte, merkezi mimarilerin güvenlik açıklarına karşı kaynak açısından verimli ve dağıtık bir doğrulama yöntemi sunmaktadır. Benzetim sonuçları, önerilen yöntemin veri manipülasyonuna karşı yüksek duyarlılıkla ve düşük gecikmeyle çalıştığını göstermektedir.
-
Elektrik İletim ve Dağıtım Hatlarındaki İzolatör Tespiti ve Sınıflandırılması / Detection and Classification of Insulators in Electrical Transmission and Distribution Lines
Çalışma, elektrik iletim ve dağıtım hatlarındaki izolatör hasarlarının (kırık, atlama vb.) tespiti için YOLO (v5, v10, v11) ve Faster R-CNN (R50-FPN, R50-C4, R101-FPN, X101) tabanlı derin öğrenme modellerini mAP, hassasiyet ve F1-skoru gibi metriklerle karşılaştırmaktadır. Sonuçlara göre YOLOv5-X en yüksek mAP ve hızlı yakınsama ile gerçek zamanlı uygulamalarda öne çıkarken, R50-C4 düşük yanlış negatif oranıyla hassasiyet gerektiren görevlerde avantaj sağlamaktadır.
-
Entegre Şarj Fonksiyonlu Çok Fazlı Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Tasarımı ve Optimizasyonu/Design and Optimization of a Multi-Phase Permanent Magnet Synchronous Motor with Integrated Charging Funct
Çalışmada hafif elektrikli araçlar için entegre şarj özelliğine sahip 6 fazlı sürekli mıknatıslı senkron motor (PMSM) tasarımı analitik ön boyutlandırma ve sonlu elemanlar analizleriyle geliştirilmiş, farklı rotor topolojileri WLTC sürüş çevriminde çok amaçlı optimizasyona tabi tutulmuştur. Double-V gömülü mıknatıslı yapının moment dalgalılığını önemli ölçüde azalttığı ve yüksek verim sağladığı gösterilmiştir.
-
Aktif Süspansiyon Sistemleri Kontrolünde Ters Optimal Kontrol Yaklaşımı / Inverse Optimal Control Approach for Active Suspension System Control
Çalışmada aktif süspansiyon sistemleri için ters optimal kontrol (TOK) tabanlı yeni bir kontrolör tasarımı önerilmekte ve çeyrek araç modeli üzerinde DKR ile karşılaştırılarak yüzde aşım, yerleşme zamanı ve hata performans ölçütleri açısından üstünlüğü gösterilmektedir.
-
Nanoşebekede Yapay Zeka Tabanlı Enerji Yönetim Sistemi Tasarımı / Artificial Intelligence-Based Energy Management System Design in Nanogrid
Makale, nanoşebekelerde yapay zeka tabanlı bir enerji yönetim sisteminin tasarımını ve MATLAB/Simulink ortamında simülasyonunu sunmakta, yapay sinir ağı tabanlı yük tahmini ile enerji akış optimizasyonunu tek bir karar mekanizmasında birleştirerek klasik yöntemlerle karşılaştırmaktadır.
-
Field Implementation and Operational Impacts of High-Strength Smart Panels in Electric Distribution Networks
Elektrik dağıtım şebekelerinde izinsiz müdahale ve kayıt dışı enerji kullanımını azaltmak için geliştirilen, kompozit gövde ve poliürea kaplamayla güçlendirilmiş, sensör ve kilit sistemleriyle donatılmış yüksek mukavemetli akıllı panoların (YMAP) tasarımı ve saha uygulaması ele alınmaktadır. Pilot bölgede SCADA ile entegre edilen prototip panoların sabotajları caydırma ve enerji sürekliliğini artırmadaki etkinliği değerlendirilmiştir.
-
Kritik Altyapıların Savunmasında Yeni Nesil Yöntemler: Siber Saldırıların Tespitinde 31 Yapay Zekâ Uygulamaları
Bu derleme makale, kritik altyapıların yönetiminde kullanılan SCADA sistemlerinin yapısını, güvenlik zafiyetlerini ve maruz kaldığı siber saldırı türlerini incelemekte, bu saldırıların yapay zekâ ve makine öğrenmesi yöntemleriyle tespit edilmesine ilişkin literatürü karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Bulgular, makine öğrenmesi algoritmalarının siber saldırı tespitinde daha yaygın kullanıldığını ve geliştirilecek yapay zekâ tabanlı sistemlerin SCADA güvenliğini güçlendirebileceğini ortaya koymaktadır.
-
Farklı Topoloji̇ler Altında Robotik Kablosuz Sensör Ağlarında Sınırlı Kapasiteli Bataryalı Bir İHA Aracılığıyla Verimlilik ve Enerji Farkında Veri Toplama
Makale, sınırlı batarya kapasiteli bir İHA aracılığıyla robotik kablosuz sensör ağlarında küme başı robotlardan veri toplamayı ele alarak, farklı topolojiler altında enerji verimliliğini artıran En Yakın Komşu tabanlı yeni bir algoritma önermektedir. Önerilen yöntem, genetik algoritma tabanlı yaklaşımlara kıyasla toplam ortak maliyeti azaltırken çok daha hızlı çalışmaktadır.
-
Yüksek Hızlı AC Sürücülerde Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri ile Topoloji ve Anahtar Seçimi Uygulanması-Semiconductor Switch Selection in the High Speed Drives Using Multi-Criteria Decision Making M
Yüksek hızlı bir AC motor sürücüsü için topoloji ve yarı iletken anahtar seçiminde güç kaybı, anahtarlama hızı, hacim ve fiyat ölçütleri kullanılarak TOPSIS ve AHP çok ölçütlü karar verme yöntemleri uygulanmış; her iki yöntemde de iki seviyeli SiC-MOSFET tabanlı sürücünün üç seviyeli IGBT tabanlı T-NPC'ye göre daha uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
-
SCADA Sistemlerinde Dijital Dönüşüm: Endüstri 4.0 Çağında / WinCC Unified Digital Transformation In SCADA Systems: WinCC Unified In The Era of Industry 4.0
Çalışma, Siemens'in WinCC Unified SCADA platformunu web tabanlı mimari, IT/OT entegrasyonu ve siber güvenlik açısından incelemekte, Ignition, AVEVA, GE Digital iFIX gibi diğer SCADA sistemleriyle karşılaştırmaktadır. Bulgular, WinCC Unified'ın IEC 62443 uyumlu güvenlik özellikleri ve esnek yapısıyla rakiplerine üstünlük sağladığını, ancak uygulama maliyetleri gibi sınırlamalarının da bulunduğunu göstermektedir.
-
Yapay Zeka ve Havacılık Endüstrisindeki Gelişmeler
Havacılık endüstrisinde yapay zekâ uygulamalarını hava trafik yönetimi, güvenlik, bakım-onarım ve otonom hava araçları başlıkları altında inceleyen bir literatür derlemesi sunulmaktadır.
-
İnsansız Hava Aracı (İHA) Trafik Yönetiminde Uzaktan Tanımlama Sistemleri: Remote ID’nin Rolü ve Geleceği
Yazı, İHA'ların hava sahasında güvenli ve düzenli şekilde yönetilmesini sağlayan Remote ID (Uzaktan Tanımlama) teknolojisinin çalışma prensiplerini, dünyadaki ve Türkiye'deki (İHATTYS) düzenlemeleri ile gelecekteki teknik ve hukuki zorlukları ele almaktadır.
-
Boole Cebiri ve Anahtarlı Devrelere Tatbiki
1962 yılında EMM dergisinde yayımlanan bu tarihi makale, Boole cebrinin temel aksiyomlarını ve anahtarlı devrelere uygulanışını örneklerle anlatarak, minimum sayıda anahtar kullanarak mantık devrelerinin nasıl basitleştirilebileceğini göstermektedir.
-
Yükselten Tip DA/DA Dönüştürücü Kontrolünün Farklı Kontrol Yöntemleriyle Batarya Kaynağı için İncelenmesi Investigation of Boost Converter Control for Battery Source with Different Control Methods
Bataryadan beslenen bir yükselten DA/DA dönüştürücünün DGM, kayan kip kontrol (SMC) ve PI kontrolcü yöntemleriyle kontrol edilerek farklı şarj durumlarındaki performanslarının MATLAB/Simulink ortamında karşılaştırıldığı bir araştırma makalesidir.
-
Metamalzeme Tabanlı Hassas Mikrodalga Sensör ile Zeytinyağındaki Tağşiş Tespiti Adulteration Detection in Olive Oil by Sensitive Metamaterial-Based Microwave Sensor
Çalışmada, saf zeytinyağı içindeki mısır yağı katkısını tespit etmek amacıyla metamalzeme tabanlı yüksek hassasiyetli bir mikrodalga sensör tasarlanmış ve dielektrik parametre değişimlerine duyarlılığı literatürdeki benzer sensörlerle karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Önerilen sensör 5.055 GHz rezonans frekansında yüksek kalite faktörü, hassasiyet ve başarım ölçüsü değerleriyle üstün performans sergilemiştir.
-
ALS Hastaları İçin Dalgacık Dönüşümü ve Rastgele Orman Sınıflandırıcı Kullanılan EEG Tabanlı Haberleşme Sistemi EEG-Based Communication System for ALS Patients Using Wavelet Transform and Random Fores
Çalışmada, ALS hastalarının tek kanallı EEG cihazı ile alınan göz kırpma sinyallerinin spektrogram yöntemiyle ayrıştırılıp Dalgacık Dönüşümü ile öznitelik çıkarımı yapıldığı ve Rastgele Orman algoritmasıyla sınıflandırıldığı bir haberleşme sistemi tasarlanmıştır. Elde edilen tek/çift göz kırpma dizileri, önceden belirlenmiş kelime veya cümlelere karşılık gelerek sesli çıkışa dönüştürülmektedir.
-
Elektrik Güç Kalitesi Bozulmalarının Uzun Kısa-Süreli Bellek Tabanlı Sinir Ağları ile Sınıflandırılması Classification of Electrical Power Quality Disturbances using Long Short-Term Memory Based Neura
Bu makalede, elektrik güç kalitesi bozulmalarının (harmonik, gerilim düşümü, çentik gibi) uzun kısa-süreli bellek (LSTM) tabanlı sinir ağları kullanılarak ön işleme yapılmadan sınıflandırılması incelenmiş, farklı gürültü seviyelerinde %80-97 arasında test başarısı elde edilmiştir.
-
Süt Tağşiş Tespitinde Mikrodalga Sensör Yöntemi Microwave Sensor Method in Milk Adulteration Detection
Çalışmada, yağlı sütteki yağsız süt tağşişini tespit etmek için yüksek kalite faktörüne ve hassasiyete sahip yansıma tabanlı bir mikrodalga sensör tasarlanmış ve CST Studio Suite ile simüle edilmiştir. Önerilen sensör 5.127 GHz rezonans frekansında literatürdeki benzer sensörlerden daha yüksek performans göstermiştir.
-
Geleceğin Harekât Ortamında Otonom Sürü SİHA Konseptlerinin Stratejik Önemi ve Kullanım Taktiklerinin Örnek Bir Senaryo Üzerinden İncelenmesi
Makale, otonom sürü Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA) kavramının gelişimini, teknolojik ve stratejik önemini ele alarak örnek bir harekât senaryosu üzerinden kullanım taktiklerini incelemektedir.
-
Deniz Taşımacılığı İzlemek için Sualtı Kablosuz Sensör Ağlarında Otonom Sualtı Aracı ile Dayanıklı ve Enerji Farkında Yol Planlama
Makale, deniz trafiğini izlemek amacıyla kullanılan sualtı kablosuz sensör ağlarında otonom sualtı araçlarının enerji açısından verimli yol planlaması problemini ele almakta; en yakın komşu algoritmasının genetik algoritma ve Grey Wolf optimizasyonuna göre daha hızlı ve etkili çözümler sunduğunu göstermektedir.
-
Yapay Zekâ Tabanlı Hava Kalitesi İyileştirme Stratejilerinin Değerlendirilmesi
Makale, yapay zekâ ve makine öğrenimi modellerinin (RF, SVM, ANN, CNN, RNN, GAN) hava kalitesi izleme, tahmin ve iyileştirme stratejilerinde nasıl kullanıldığını literatür taraması üzerinden değerlendirmektedir. Kentsel, endüstriyel ve tarımsal alanlardaki uygulamalar ile hibrit yapay zekâ modellerinin potansiyeli tartışılmaktadır.
-
Rezistivite Cihazı Tasarımı ve Mobil Platformlarda İki Boyutlu Rezistivite Haritalarının Oluşturulması
Toprağa yerleştirilen sekiz elektrotla özdirenç ölçümü yapan bir elektronik cihaz prototipi tasarlanmış ve ölçülen değerlerden Android platformda iki boyutlu rezistivite haritaları oluşturan bir yazılım geliştirilmiştir.
-
DA Mikro Şebeke Sisteminin Tasarımı ve Yönetimi
Bu çalışmada, PV dizisi, batarya depolama sistemi ve AC/DA yüklerinden oluşan şebeke bağlantılı bir DA mikro şebekesi MATLAB/Simulink ortamında modellenip simüle edilmiştir. P&O algoritmasıyla maksimum güç noktası takibi yapılarak yük paylaşımının PV üretimi ve akü enerjisine bağlı olarak nasıl gerçekleştiği incelenmiştir.
-
Raylı Sistemlerde Peron Ayırıcı Kapı Sistemi İçin Yapay Sinir Ağı Tabanlı Hata Teşhis Yaklaşımı
Metro istasyonlarında kullanılan Peron Ayırıcı Kapı Sistemi'nde (PAKS) oluşabilecek mekanik arızaların, kapı motorunun akım-gerilim sinyallerinden çıkarılan öz nitelikler ve yapay sinir ağı modelleri kullanılarak teşhis edilmesi ve sınıflandırılması araştırılmaktadır. Dört farklı YSA yapısı karşılaştırılarak en iyi performansı gösteren mimari belirlenmiştir.