NKP MÜCADELEYİ YÜKSELTİYOR

Nükleer Karşıtı Platform Eşgüdüm Toplantısı Yapıldı…

NKP MÜCADELEYİ

YÜKSELTİYOR

Nükleer Karşıtı Platform (NKP), AKP Hükümeti’nin “Mersin ve Sinop’ta Rusya ve Güney Kore ile ikili anlaşmalar yoluyla ihalesiz olarak nükleer santral kurulmasına” yönelik girişimleri nedeniyle yeniden eylemlilik sürecini başlattı.

NKP ilk olarak 13 Nisan 2010 tarihinde yaptığı Yürütme Kurulu toplantısı sonucunda, Çernobil Nükleer Santral Felaketi’nin 24. yılında nükleer santral kurma girişimlerine karşı çeşitli etkinlikler düzenlenerek, mücadelenin yükseltilmesi kararlaştırıldı. NKP Yürütme Kurulu, EMO Hizmet Binası’nda 13 Nisan Salı günü, “26 Nisan Çernobil Nükleer Santral Kazası’nın yıldönümü nisan ayı etkinlikleri” gündemi ile toplandı. Toplantıya Enerji, Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası (ESM) adına Kemal Bulut, Elektrik Mühendisleri Odası adına Cengiz Göltaş, Erdal Apaçık, Mehmet Bozkırlıoğlu ve Mehmet Atay, Jeoloji Mühendisleri Odası adına Serap Kurt, Metalurji Mühendisleri Odası adına Hüseyin

Savaş, EMO Ankara Şubesi adına Ramazan Pektaş, Ekoloji Kollektifi adına Fevzi Özlüer ve Avukat Mehmet Horuş katıldı.

NKP Yürütme Kurulu Toplantısı’nda alınan kararlar doğrultusunda 16 Nisan 2010 tarihinde Ankara’da Yüksel Caddesi’nde bir basın açıklaması yapıldı. NKP adına Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Yazmanı Erdal Apaçık tarafından okunan basın açıklamasıyla AKP Hükümeti’nin nükleer santral kurma inadına karşı mücadele çağrısı

elektrik mühendisliği, 439. sayı, temmuz 2010 67

yapıldı. “Nükleer güçler savaşında Türkiye piyon yapılıyor... Çernobil bir daha asla!” başlığı altında yapılan basın açıklamasında, “AKP Hükümeti, keyfiyete dayalı yasal düzenlemeleri ve yönetmelikleriyle yürütmeye çalıştığı nükleer santral ihalesinin elinde patlamasının ardından kamu yararına, hukuka, şeffaflığa ve ekonomik faydaya aykırı yöntemlerle nükleer santral kurdurma inadını sürdürüyor” denildi.

İptal Edilen İhale Anlaşma Gerekçesi Yapılmış

Rus ortaklığıyla Mersin’de nükleer santral yapımına ilişkin adı yarışma olan tek katılımcının teklif verdiği ihalenin yargı kararıyla hukuka aykırı olduğu saptandığı, buna rağmen aynı ihalenin devletlerarası ikili anlaşma yoluyla yargı denetiminden kaçırılarak yanlış yolda devam ettirildiği belirtildi. Açıklamada, “Hukuka aykırı ihaleyi sonuçlandırmayı kafasına koymuş olan Hükümet, Rusya ile imzaladığı nükleer işbirliği anlaşmasını onaylanmak üzere 29 Mart 2010 tarihinde TBMM’ye sevk etmiştir” denilirken,

ihale iptal edilmiş olmasına rağmen AKP Hükümeti’nin tasarı gerekçesinde değişiklik yapma zahmetine bile katlanmadığına dikkat çekildi. TBMM’ye sevk edilen “Nükleer Enerjinin Barışçıl Amaçlarla Kullanımına Dair Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı”nın gerekçesinde yer verilen şu cümleye dikkat çekildi:

“İşbirliği, nükleer enerjinin barışçıl kullanımı için gelecekte ortak projelerin gerçekleştirilmesine imkan tanıyacak; özellikle yarışma süreci devam eden Akkuyu Nükleer Santralı’nın yapımına ilişkin projenin hayata geçirilmesi için gerekli yasal altyapıyı oluşturacaktır.”

“Görüldüğü gibi sonuçlanmadan iptal olmuş bir ihale, söz konusu işbirliği anlaşmasına gerekçe olarak sunulmaktadır” denilen açıklamada, Rusya ile ikili anlaşma yoluyla Mersin’de santral kurulmasının hemen ardından Güney Kore ile yapılacak anlaşma ile de Sinop’ta nükleer santral kurma planı devreye sokulmaya çalışıldığına dikkat çekildi. Açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:

“AKP’nin Rusya ile önceden pazarlıklı bir süreç yürüttüğü açıktır. Nitekim Fransa’dan Kanada’ya ve içeride yerli şirketlere varıncaya kadar nükleer santral ihalesiyle ilgilendiklerini beyan eden şirketler bulunmasına rağmen ihaleye yalnızca Rusya ortaklığıyla tek bir şirketin teklif vermesi, üstelik nükleer rönesans iddialarının yapıldığı bir dönemde, nasıl açıklanabilir? Rusya’nın Mersin’de nükleer santral kurması için her türlü olumsuzluğa rağmen ısrarla süreç devam ettirilirken, Sinop için de ihalesiz, sorgusuz sualsiz adres tespit edilerek, Güney Kore ile ikili anlaşma imzalanacağı açıklandı. Güney Kore’nin ise nükleer enerji teknolojisinde ABD’ye bağımlılığı dikkat çekicidir. AKP, Güney Akım ve Nabucco projesindeki çelişkili tutumunu, nükleer santral konusunda da sürdürmektedir. Nitekim Güney Kore’ye Türkiye’de nükleer santral kurdurma yöntemiyle İran’a karşı nükleer güçler savaşında bir denge arayışının etkili olduğu belirtilmektedir. ABD’nin 12 Nisan tarihinde düzenlediği nükleer zirveye Türkiye de katılmış, zirve şovdan öteye geçememiştir.”

68 elektrik mühendisliği, 439. sayı, temmuz 2010

NKP’den Mücadele Çağrısı

AKP Hükümeti’nin enerji politikalarının iflas ettiği; 8 yıllık iktidarı boyunca Türkiye’nin enerji dışa bağımlılığında değişim olmadığı gibi nükleer santral kurulumuyla dışa bağımlılığın azaltılacağı söylemlerinin de tam bir hayal olduğu vurgulanan açıklamada, “nükleer santral macerasıyla Türkiye’nin, güçler savaşında bir piyon konumuna sokulduğu” ifade edildi. Açıklamada, AKP Hükümeti’nin enerji politikaları şöyle eleştirildi:

“Yine bu dönem boyunca uygulanan özelleştirmeci ve serbest piyasacı politikalar nedeniyle ülkemiz önce yatırım açmazına sokulmuş, küresel ekonomik kriz sayesinde enerji krizini ötelemiş olmakla birlikte ödenen faturalar kabarmaya devam etmiştir. 3 ayda bir yapılan zamlarla, zam yapılması değil, zam yapılmaması haber olur duruma gelinmiştir. Ülkemizin yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesi de yine bu serbest piyasacı yaklaşımlara kurban edilmiş, bu alanda ciddi bir ilerleme sağlanamamıştır. Ülkemizin mevcut potansiyeli dururken, pahalı, tehlikeli, dışa bağımlı bir enerji üretim alanı olan nükleer santral konusundaki ısrarı anlamak mümkün değildir.”

AKP Hükümeti’ni bir kez daha nükleer santral macerasından vazgeçmesi konusunda uyaran NKP, Çernobil Felaketi’nin 24. yılında yeni felaketlerin kapısını açacak nükleer santral macerasına karşı kamuoyunu mücadeleye çağrı yaparak etkinliğini tamamladı.

NKP Yürütme Kurulu toplantısında alınan kararlar doğrultusunda Çernobil Felaketi’nin yıldönümü nedeniyle Konur Sokak’ta fotoğraf sergisi açılarak, TBMM’ye yapılacak kart gönderimi için imzalar toplandı. Film gösterimleri düzenlendi ve 26 Nisan Pazartesi günü de TBMM’ye toplu kart gönderimi yapıldı.

NKP Yürütme Kurulu Yenilendi

NKP Yürütme Kurulu adına Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) tarafından yapılan çağrı ile 5 Haziran 2010 tarihinde eşgüdüm toplantısı gerçekleştirildi. Bir araya gelen NKP bileşenleri çalışmaları değerlendirdi ve yeni Yürütme Kurulu belirlendi.

Devletlerarası anlaşma yoluyla Rusya’ya ülkemizde nükleer santral kurdurulmaya çalışılmasına ilişkin görüş alışverişinde bulunulan toplantıda, önümüzdeki sürece ilişkin olarak çalışma programı hazırlandı. Toplantıda, Mersin NKP tarafından 26 Haziran 2010 tarihinde Mersin’de düzenlenecek olan miting ile 7-8 Ağustos 2010 tarihlerinde Akkuyu’da yapılacak etkinliklere destek verilmesi kararlaştırıldı.

5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde gerçekleştirilen toplantıya EMO, Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO), Metalurji Mühendisleri Odası (MMO), Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO), Yeşiller Partisi, Sinop Çevre Platformu, Ekoloji Kolektifi Derneği, Munzur Çevre Derneği, Yeşil ve Sol, Nükleer Savaşın Önlenmesi İçin Hekimler Derneği (NÜSHED) ve Mersin NKP katıldı. Toplantı öncesinde yapılan oylama ile ÇMO Yönetim Kurulu Üyesi Baran Bozoğlu Divan Başkanlığı’na, EMO İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ateş Koç ise Divan Yazmanlığı’na seçildi.

“Nükleer Mücadele Yeni Bir Evreye Girdi”

Toplantının açılışında konuşan EMO Yönetim Kurulu Yazmanı Erdal Apaçık, toplantının 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde yapılmasının anlamlı olduğunu belirterek, dünyanın “nükleer bela” ve “ekonomik kriz” ile karşı karşıya olduğunun altını çizdi. Kapitalizmin talana dayalı karakteristiğinin doğa ve insan sömürüsüyle sürdürülmekte olduğunu kaydeden Apaçık, başta enerji olmak üzere, su, tarım, madencilik alanlarında yoğun çevre tahribatlarının yaşandığına dikkat çekti.

Nükleer santrallara karşı yürütülen mücadelenin yeni bir evreye girdiğini ifade eden Apaçık, “Bilindiği gibi İran ile yapılan nükleer pazarlıkların yanı sıra Rusya ile imzalanan ikili anlaşma ile de yeni bir evreye girmiş bulunmaktayız. Tehlikeli aşama olarak gördüğümüz bu gelişmeye karşı eylem planı ve önümüzdeki dönem çalışma programını oluşturmak üzere bugün toplanmış bulunmaktayız” diye konuştu.

“Akkuyu’da Deniz Yaşamı Tehlikede”

Türkiye’de enerji alanının piyasalaştırılması, kamu yararının yok sayılıp sermaye taleplerinin gözetilmesi ve “ben yaptım oldu” anlayışının çevre sorunlarını giderek artırdığını ifade eden Apaçık, şöyle konuştu:

elektrik mühendisliği, 439. sayı, temmuz 2010 69

“İnsan ve çevre sağlığı açısından büyük riskler taşıyan nükleer santrallar yapma girişimi doğa tahribatına yol açan ve bölgenin su ihtiyacını yok sayan hidroelektrik santralları lisansları ve tarım alanlarını yok eden enerji yatırımları, madenler başta olmak üzere enerji elde etmek için orman arazilerinin yok edilmesi hemen sayılacak başlıca sorunları oluşturmaktadır. Siyasi iktidar hukuku ve yargı kararlarını hiçe saymaktadır. Nükleer enerji santralı kurulması durumunda ciddi radyo aktif tehlike olacağı bilinmektedir. Kaza olmasa bile radyo aktiflerin bölgede uzun dönemde yaratacağı tahribat söz konusudur. Kaldı ki nükleer santral ciddi bir soğutma suyu kullanılmasını gerektirmektedir bu da o bölgedeki deniz yaşamını yok etmektedir. Yerli ve yenilenebilir kaynaklara yatırım yapılmazken ülkemizin kendi kaynakları kullanılarak Akkuyu’da Rusya’nın yüksek karlar elde edeceği nükleer santral sahibi yapılması çevre sorunlarını arttıracaktır.”

“Rusya Odaklı Yeni Bir Döneme Giriliyor”

Rusya ile daha önce yürütülen pazarlıklar sonucunda tek katılımcılı ihalenin sonuçlandırılmaya çalışıldığı, TMMOB’un konuyu yargıya taşıdığı ve yargı kararıyla ihalenin iptal edilmek zorunda kaldığını anımsatan Apaçık, daha sonra “yangından mal kaçırılırcasına” Rusya ile yapılan pazarlıkların devletlerarası anlaşmaya çevrildiğini söyledi. Anlaşmanın TBMM gündemine geleceğine işaret eden Apaçık, anlaşmanın içeriğinin açıklanmasıyla korkunç bir tablo ile karşılaşıldığına dikkat çekti. Anlaşmanın, Türkiye’deki nükleer savunucuları tarafından bile “bu kadar olmaz” denilerek tepki ile karşılandığına işaret eden Apaçık, şöyle konuştu:

“İhale sürecinde 21.6 sent olarak açıklanan fiyat ikili anlaşma ile sözüm ona ucuz bir anlaşmayla 12.35 sent gibi yüksek bir fiyattan anlaşma yapılmıştır. 1200 megavattan 4 santral şeklinde düşünülen yatırımlar için 20 milyar dolar gibi yüksek bir fiyat öngörülmektedir. 15 yıl gibi uzun bir süre de alım garantisi verilmiştir. Bütün bunların yanı sıra zaten dışa bağımlı olan elektrik enerjisi ihtiyacımız doğalgaz ile Rusya’ya bağlı olduğumuz bir dönemde nükleer ile birlikte de tamamen Rusya odaklı yeni bir döneme girilmiş bulunulmaktadır.”

NKP’nin yürüttüğü faaliyetlere değinen Apaçık, Ankara, İstanbul, Mersin, Samsun ve Sinop’ta yürütülen çalışmaları değerlendirdi. NKP Yürütme Kurulu’nun 5 örgütten oluşmasına karar verilmesine rağmen çalışmaların yalnız EMO, ESM ve JMO tarafından yürütüldüğüne dikkati çeken Apaçık, NKP Yürütme Kurulu faaliyetlerinin artırılabilmesi için 5 örgütün aktif olarak çalışmalara destek vermesi gerektiğinin altını çizdi.

Mersin’de Miting Hazırlığı

Apaçık’tan sonra söz alan NKP bileşenlerinin temsilcileri, belirlenen gündem maddeleri üzerinde görüşlerini aktardılar. Toplantıda gelecek dönem NKP çalışmalarına ilişkin olarak aşağıdaki kararlar alındı:

“• NKP’nin faaliyetlerini kamuoyuna duyurmak amacıyla web sitesi oluşturulması ve bu konuda kurumların görevlendirilmesine,

• NKP Merkez Yürütme Kurulu tarafından elektronik iletişim sürecinin güçlendirilmesine,

• Mersin NKP tarafından 26 Haziran 2010 tarihinde Mersin’de düzenlenecek olan miting ile 7-8 Ağustos 2010 tarihlerinde Akkuyu’da yapılacak etkinlikler başta olmak üzere yerellerde düzenlenecek tüm etkinliklere NKP Yürütme Kurulu’nun tam destek vermesine ve etkinliklere katılım için çağrıda bulunulmasına,

• 26 Haziran 2010 tarihindeki miting ve 7-8 Ağustos 2010 tarihlerinde Akkuyu’da düzenlenecek etkinlik ile diğer tüm faaliyetlerin koordinasyonunu sağlamak için Rana Arıbaş (Türkiye Çevre Platformu Yürütme Kurulu Üyesi), Bilge Contepe (Yeşiller Partisi), Metin Gürbüz (Sinop Çevre Platformu), Sebahat Aslan (Mersin NKP), Fevzi Özlüer (Ekoloji Kolektifi) ve Mustafa Cevdet Arslan’dan (Yeşil ve Sol) oluşan bir komisyon kurulmasına ve oluşturulan komisyon tarafından NKP Yürütme Kurulu’na bilgi aktarılmasına,

• NKP’nin amacı, faaliyetleri ve nükleer santrallar konusunda toplumda bilinç oluşturulması amacıyla hazırlanacak yeni broşür ve afiş için NKP Yürütme Kurulu tarafından görevlendirme yapılmasına,

• Nükleere karşı yerel siyasi aktörlerin harekete geçirilmesi hedefiyle nükleer santrallara ilişkin hazırlanacak dosyanın TBMM’ye sunulmasına,

• NKP Yürütme Kurulu’nun EMO, ESM, ÇMO, JMO, NÜSHED, Sağlık Emekçileri Sendikası (SES), Türkiye Çevre Platformu (TURÇEP) ve Ekoloji Kolektifi’nden oluşmasına,

• Sonuç bildirgesi hazırlanması için Divan’ın görevlendirilmesine karar verildi.” <

70 elektrik mühendisliği, 439. sayı, temmuz 2010