Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
598 yazı
-
ELEKTRİK DÜNYASINDAN HABERLER
Elektrik ve doğalgaz faturalarındaki zamlara ve kayıp-kaçak bedeline yönelik TÜKODER'in tepkisi, İzmir Alsancak'taki tarihi elektrik fabrikasının satışa çıkarılması ile İTÜ'de geliştirilen tıbbi cihaz ve senkron relüktans motoru haberlerinden oluşan derleme bir haber bülteni.
-
BİR SİNYALİZASYON UZMANININ GÖRÜŞLERİ
Uzun yıllar TCDD ve Marmaray projesinde sinyalizasyon uzmanı olarak çalışan emekli mühendis Rıza B. Akcan, Türkiye'de demiryolu sinyalizasyonunun tarihsel gelişimini, röleli sistemden elektronik sistemlere geçiş sürecini ve yüksek hızlı trenlerde sinyalizasyonun hayati önemini anlatıyor.
-
CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ TREN KAZALARI
Cumhuriyet döneminden 2018'e kadar TCDD kayıtlarına göre gerçekleşen ölümlü tren kazalarının tarih, yer, neden ve can kaybı verileri tablo halinde sunulmakta, kazaların çoğunlukla çarpışmadan kaynaklandığı belirtilmektedir.
-
FOSİL YAKITLARDAN YENİLENEBİLİR ENERJİYE
Yazar, sanayi devriminden bugüne enerji kullanımının tarihsel gelişimini fosil yakıtlar, nükleer enerji ve petrol krizleri üzerinden anlatarak, iklim değişikliğiyle mücadelede güneş, rüzgar ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının önemine değiniyor.
-
KİTAP TANITIMI
Yazı, güneş enerjisi ve yenilenebilir enerjiye dair iki kitabı (Wolfgang Palz'ın 'Güneşin Zaferi' ve Tanay Sıdkı Uyar'ın editörlüğünü yaptığı '%100 Yenilenebilir Enerjiye Doğru') ve F. Behçet Yücel'in 1970-1990 yılları arasında Türkiye'deki köylerin elektriklendirilmesi sürecini anlatan kitabını tanıtmaktadır.
-
TARİHTE ELEKTRİK Osmanlılarda İlk Elektrik Uygulamaları
Yazı, Osmanlı İmparatorluğu'nda telgraf teknolojisiyle başlayan ilk elektrik uygulamalarını ve bu süreçte Fransız mühendis Emile Lacoine'in eğitim, teknik gelişim ve elektrikli cihazların üretimindeki rolünü tarihsel kaynaklara dayanarak anlatmaktadır.
-
ŞEKER FABRİKALARINDA ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ UYGULAMALARI ve ÜLKEMİZ SANAYİSİNE KATKILARI
Yazı, şeker fabrikalarının Sanayi Devrimi'nden bugüne teknolojik gelişimini ve Türkiye'deki şeker sanayiinin kuruluş sürecini, bu süreçte elektrik mühendisliğinin oynadığı rolü ve EMAF gibi kurumların yerli üretime katkılarını ele almaktadır.
-
TEKNİK ELEMANLARIN DEMOKRATİK, EKONOMİK, SENDİKAL HAKLAR MÜCADELESİ
Yazı, 1970-1981 yılları arasında faaliyet gösteren Teknik Elemanlar Sendikası (TEKSEN) ve devamı niteliğindeki TÜTED'in sendikal mücadele tarihini konu alan, Çetin Ünalın'ın hazırladığı ve Mimarlık Vakfı'nca yayımlanan kitabı tanıtmaktadır.
-
Solmaz Demirer ile Söyleşi
İlk kadın elektrik mühendislerinden Solmaz Demirer ile yapılan söyleşide, İller Bankası'nda uzun yıllar saha mühendisliği yaparak Türkiye'nin elektrik hatlarının döşenmesine katkısı, kadın olarak yaşadığı zorluklar ve genç mühendislere tavsiyeleri anlatılıyor.
-
KADIN DOĞULMAZ OLUNUR
Yazar, Simone de Beauvoir'ın 'kadın doğulmaz, olunur' sözünden yola çıkarak toplumsal cinsiyetin tarihsel inşasını, kadın mücadelesinin tarihini ve 2017'de dünyada ve Türkiye'de yaşanan kadın hareketlerini (Trump karşıtı eylemler, MeToo, Korkusuz Kız heykeli) değerlendiriyor.
-
FİLM TANITIMI: AGORA
Agora filminin tanıtıldığı yazıda, İskenderiyeli filozof kadın Hypatia'nın yaşamı, aklın ve inancın çatışması ile trajik sonu üzerinden filmin öne çıkan temaları değerlendiriliyor.
-
KİTAP TANITIMI: GÖLGENİN KADINLARI / KENDİNE AİT BİR ODA
Yazı, Berat Günçıkan'ın 'Gölgenin Kadınları' ve Virginia Woolf'un 'Kendine Ait Bir Oda' adlı kitaplarını tanıtarak ünlü erkeklerin gölgesinde kalan yetenekli kadınların yaşam öykülerini ve kadının yaratıcılık alanındaki mücadelesini konu ediyor.
-
MERYEM MİZRAKHANİ’NİN SON SÖZÜ
Fields Madalyası'nı kazanan ilk kadın matematikçi Meryem Mirzakhani'nin İran'daki zorlu koşullardan dünya çapında başarıya uzanan yaşam öyküsü anlatılıyor.
-
MESLEK ODALARI EĞİTİM-BELGELENDİRME ve AKREDİTASYON
Yazıda TMMOB ve EMO bünyesinde meslek içi eğitim, belgelendirme ve akreditasyon çalışmalarına yönelik tartışmalar ele alınmakta, konuya ilişkin iki farklı eğilim tartışılmakta ve Türkiye'deki mühendislik örgütlenmesinin tarihsel gelişimi özetlenmektedir.
-
BİLİM DÜNYAMIZIN YÜZ AKLARI
Elektrik Mühendisliği Dergisi'nin bu derlemesinde, uluslararası alanda ödül ve unvanlarla başarı kazanan Türk bilim insanlarının çalışmaları ve özgeçmişleri tanıtılıyor; dijital kanser teşhisi, elektromanyetik sönümleyiciler ve IEEE Fellow seçilen araştırmacılar öne çıkıyor.
-
İŞÇİLEŞME ve MÜHENDİSİN OASİSİ
Yazar, mühendisliğin zanaatkâr-usta kimliğinden kapitalizmle birlikte işçileşmiş bir mesleğe dönüşümünü tarihsel olarak ele alıyor; kitleselleşen mühendis arzının, beyin göçü ve rezerv işgücü ordusu dinamikleriyle mühendislik emeğinin ayrıcalıklarını nasıl aşındırdığını çeşitli ülke örnekleriyle tartışıyor.
-
MESLEK ALANIMIZDA YÜKSEK LİSANS ve DOKTORA EĞİTİMİ
Yazı, Türkiye'de yüksek lisans ve doktora eğitiminin durumunu, öğrenci ve öğretim üyesi sayılarını, akademik yayınların niteliğini ve intihal sorununu istatistiklerle ele almaktadır.
-
OSMANLI’DA SİVİL MÜHENDİS YETİŞTİRMEK ÜZERE AÇILAN HENDESE-İ MÜLKİYE MEKTEBİ
Makale, Osmanlı'da sivil mühendis yetiştirmek üzere kurulan Hendese-i Mülkiye Mektebi'nin tarihçesini, İTÜ'nün kuruluş tarihine ilişkin tartışmaları ve askeri mühendislik okullarıyla ilişkisini arşiv belgelerine dayanarak inceliyor.
-
Bir Kadın Öyküsü
Yazar Ruhsar Kazak, elektrik mühendisi olarak yıllar boyunca yaşadığı deneyimlerden hareketle şantiyelerde ve iş hayatında kadın olmanın getirdiği ön yargı ve zorlukları, aynı zamanda edindiği başarıları kendi hayat öyküsü üzerinden anlatıyor.
-
Kitap Tanıtımı
EMO Kadın Bülteni'nin kitap tanıtımı köşesinde, ünlü yazarların kadın düşmanı sözlerini derleyen 'Kadın Düşmanı Sözlük' ile Elena Ferrante'nin Napoli Romanları serisi tanıtılıyor.
-
BURSA’DA ELEKTRİĞİN TARİHSEL GELİŞİMİ
Yazı, elektriğin dünya çapındaki tarihsel gelişiminin özetiyle başlayıp, Bursa'da 1906'dan itibaren elektrikle aydınlatma ve tramvay imtiyazlarının verilme sürecini, çeşitli şirket ve şahıslarla yapılan sözleşmeleri ve şehir aydınlatmasının ilk adımlarını kronolojik olarak anlatmaktadır.
-
“SELAM OLSUN TÜRKİYE’NİN AYDINLIK GELECEĞİNE”
Yazı, 12 Eylül döneminde 1402 sayılı Yasa ile görevden alınan ODTÜ Elektrik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Güney Gönenç'in anısına ayrılmış; onun sürgün, ihbar ve görevden çıkarılma sürecine ilişkin kendi tanıklıklarını aktarıyor.
-
LİTYUM-İYON BATARYALAR KULLANIM DIŞI
Yazı, elektrikli araçlar için 800 km menzil hedefleyen Battery500 projesi kapsamında geliştirilen lityum-hava bataryaların lityum-iyon bataryalara kıyasla enerji yoğunluğu, maliyet ve teknik zorluklarını (elektrolit bozulması, dendrit oluşumu) ele almaktadır.
-
GEZGİN HABERLEŞMENİN EVRİMİ
Yazı, gezgin (mobil) haberleşmenin tarihsel gelişimini 1. nesilden 4. nesile kadar teknik standartlar, frekans bantları ve veri hızları açısından ele almaktadır.
-
İNSANLIĞIN DEĞİŞTİRİLEBİLİR YAZGISI
Stefan Zweig'in telgrafın okyanusu aşmasını anlattığı öyküsünden yola çıkarak, iletişim teknolojilerindeki tarihsel dönüşüm ile günümüzdeki gözetim toplumu, medya tekelleşmesi ve teknolojinin kullanımına ilişkin eleştirel bir değerlendirme sunuluyor.
-
BİLİM DÜNYAMIZIN YÜZ AKLARI
Nobel Kimya Ödülü'nü alan Aziz Sancar ile giyilebilir kalp çipi mucidi Canan Dağdeviren'in hayat öyküleri ve bilimsel başarıları ele alınıyor, Türkiye'nin bilim dünyasındaki geri kalmışlığına da değiniliyor.
-
PROF. MİTHAT İDEMEN’LE SAYGI BULUŞMASI
EMO İstanbul Şubesi tarafından düzenlenen 'Saygı Buluşmaları' etkinliğinin ilkinde elektromanyetik alan bilim insanı Prof. Dr. Mithat İdemen onurlandırıldı; ayrıca Cahit Arf'ın İdemen'e yazdığı bir mektup ve EMO'nun Claude Shannon'a adanan 'Shannon'a Saygı' adlı yeni kitabı tanıtıldı.
-
SİNEMA BELLEĞİ KORUMA ALTINDA
Alternatif Medya Derneği'nin başlattığı sinematek.tv projesi, sinema eserlerinin, dergilerin, afişlerin ve sözlü tarih kayıtlarının dijital ortamda arşivlenerek sanatseverlere ve araştırmacılara sunulmasını sağlıyor.
-
CUMHURİYET TÜRKİYESİ’NİN SANAYİLEŞME ÖYKÜSÜ
Mahmut Kiper, Dr. Fikret Yücel'in Cumhuriyet Türkiyesi'nin sanayileşme sürecini üç döneme ayırarak incelediği kitabını tanıtıyor ve yazarın mühendislik-teknoloji politikaları alanındaki hayatını özetliyor.
-
EDİTÖRDEN MÜHENDİSLİK, TEKNOLOJİ VE TEMEL BİLİM
Yazar, mühendislik eğitiminde temel bilim derslerinin öneminin azalmasını eleştiriyor; MÜDEK ölçütlerini ve Türkiye'de temel bilimlerin kurumsal tarihini (Cahit Arf, TÜBİTAK Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü'nün dönüşümü) örnekleyerek temel bilim eğitiminin zayıflatılmasının mühendislik mesleğine zarar verdiğini savunuyor.