Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
Bilim ve teknoloji tarihi, elektriğin öncüleri, Türkiye elektrifikasyon tarihi, meslek büyükleri ve tarihsel anlatılar. Anma, biyografi ve hatıra yazılarının çoğunun ana teması budur.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
57 yazı 1970'ler kaldır Süzgeçleri temizle
-
ELEKTRONİK SANTRALLAR
Yazı, elektromekanik telefon santrallarından elektronik santrallara geçişin tarihsel gelişimini ve yer bölümlü kayıtlı program denetimli santralların donanımı ile çalışma ilkelerini ele almaktadır.
-
BİLİM VE TEKNOLOJİDE DEVRİMLER YARATAN BİR OLAY: ELEKTRİK
Yazı, elektrik ve magnetizma olaylarının ilkçağlardan 19. yüzyıla kadar gelişimini; mıknatıs taşı, pusula, Gilbert'in çalışmaları, durağan elektrik üreten makinalar ve elektrik iletimi üzerine yapılan ilk deneyleri tarihsel bir perspektifle ele almaktadır.
-
MATEMATİK TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ
Yazıda matematiğin Mezopotamya'dan Rönesans'a kadar olan gelişim tarihi, Tales, Pisagor, Öklid, Arşimet, Harzemli Muhammed ve Fibonacci gibi matematikçilerin katkıları ile elektrik mühendisliğiyle bağlantısı ele alınmaktadır.
-
GARİP BİR DEHA TESLA
Yazı, elektrik mühendisliğinin öncülerinden Nikola Tesla'nın yaşamını, Westinghouse ile çalışmalarını, alternatif akım ve radyo alanındaki çalışmalarını, Wardenclyffe projesi ve düşüş yıllarını anlatan biyografik bir metindir.
-
LANETLİ ALMAŞIK AKIM
ABD'de 1886-1895 yılları arasında Edison'un doğru akım (DA) sistemi ile Westinghouse'un öncülüğündeki almaşık akım (AA) sistemi arasındaki rekabetin teknik, ekonomik ve tarihsel arka planı incelenmekte; bakır fiyatlarındaki artışın ve güvenlik tartışmalarının bu mücadeledeki rolü ele alınmaktadır. Sonuçta AA sisteminin enerji iletiminde üstün geldiği ve Westinghouse'un elektrik endüstrisinde büyük bir güç haline geldiği anlatılmaktadır.
-
ELEKTROMAGNETİK DALGA ÜRETİLMESİ VE SEZİLMESİ
Charles Süsskind'in IEEE Spectrum'da yayımlanan yazı dizisinden çevrilen bu makale, Maxwell'in elektromagnetik kuramından Hertz öncesi dönemdeki deneylere ve Marconi'nin uygulamalarına uzanan süreçte elektromagnetik dalga üretimi ve algılanmasına ilişkin önemli kişileri ve buluşları anlatır.
-
RADAR SONAR VE 2. DÜNYA SAVAŞI
Yazı, radar ve sonar teknolojilerinin tarihsel gelişimini, Faraday ve Maxwell'den başlayarak 2. Dünya Savaşı öncesi ve başlangıcındaki ABD ve İngiltere'deki geliştirme çalışmalarına kadar anlatmaktadır.
-
İLK TELEVİZYON ÖNERİLERİ
1877-1884 yılları arasında görsel işaretlerin elektrikle iletilmesi için önerilen çok ve tek devreli ilk televizyon fikirleri, selenyum ve akkor öğelerin kullanımı, tarama ve eşzamanlama ilkeleri ile Nipkow'un mekanik televizyon icadına giden süreç ele alınmaktadır.
-
TRANZİSTORUN DOĞUŞU
Yazı, 1948'de Bell Telefon Laboratuvarları'nda bulunan tranzistorun bilimsel arka planını, öncesindeki uluslararası araştırmaları ve sonrasında yarıiletken teknolojisinde yaşanan gelişmeleri anlatmakta, buluşun tek bir ülkenin değil uluslararası bilim birikiminin ürünü olduğunu vurgulamaktadır.
-
UYDULARDAN DOĞRUDAN YAYIN
Yazı, uydulardan doğrudan TV alıcılarına yayın yapan doğrudan yayın uydularının teknik yapısını, kullanılacak yörüngeyi ve 12 GHz bandının özelliklerini incelemekte, Türkiye'nin de katıldığı doğrudan yayın dizgesi planlama çalışmaları hakkında bilgi vermektedir.
-
UYDULAR ARACILIĞIYLA İLETİŞİM
Yazı, uydular aracılığıyla iletişimin tarihçesini, uydu iletişim dizgelerinin sınıflandırılmasını ve mikrodalga ile denizaltı kablosu dizgeleriyle karşılaştırmasını ele alarak INTELSAT ve INTERSPUTNIK sistemlerinin yapısını ayrıntılı olarak inceliyor.
-
TÜRKİYE'DE RADYO TELEVİZYON TARİHÇESİ
Yazı, Türkiye'de radyo yayıncılığının 1927'den 1975'e kadar geçirdiği tarihsel gelişimi vericiler, yayın içerikleri ve yasal düzenlemeler açısından dönemlere ayırarak inceliyor.
-
MÜHENDİSLİK DÜNYASI
Yazı, ilk elektronik bilgisayarlardan ENIAC'ın ortaya çıkış sürecini, John Mauchly ve Presper Eckert'in çalışmalarını, dönemin teknik zorluklarını ve UNIVAC'a uzanan gelişmeleri tarihsel olarak aktarıyor; ardından ODTÜ'de yapılmış bilgisayar ve haberleşme konulu yüksek lisans tezlerinin özetleri sunuluyor.
-
TEKNİK DİL (BİLİM VE TEKNİK DİLİ TÜRKÇE)
Yazar, Türkçenin bilim ve teknik dili olarak gelişmesinin önemini tarihsel ve dilbilimsel bir çerçevede tartışıyor; teknik terimlerin ancak halk tarafından benimsendiğinde yaşarlık kazanacağını ve eğitimde anadilinin kullanımının bilimsel düşünce için gerekli olduğunu savunuyor.
-
ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KÖMÜR
Yazı, Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminin tarihçesini ve kömüre (özellikle linyite) dayalı termik santrallerin gelişimini, dışa bağımlılık sorununu ve dönemin üretim istatistiklerini ele almaktadır.
-
ELEKTRİK İŞLETMECİLİĞİNDE ÖZEL KESİMİN YERİ VE İMTİYAZLI ORTAKLIKLAR
Yazı, Türkiye'de elektrik işletmeciliğinde imtiyaz kavramının tarihsel gelişimini, imtiyazlı yabancı ortaklıkların (özellikle İstanbul'un elektriklendirilmesi) kuruluşunu ve Anayasalar ile kanunlardaki imtiyaz düzenlemelerini hukuki açıdan incelemektedir.
-
POLONYA ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ BİRLİĞİ (SEP)
Yazar, Polonya Elektrik Mühendisleri Birliği'nin (SEP) 1919'dan itibaren kuruluşunu, üyelik yapısını, amaçlarını ve tarihsel gelişimini; millileştirme kampanyaları ve Nazi işgali dönemindeki mücadelesini aktarıyor.
-
FİZİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN KARAKTERSEL ANALİZİ
Yazar, kendi geliştirdiği 'karaktersel analiz' yöntemine yönelik Yaşar Ersoy'un eleştirilerine yanıt vererek, yöntemin fiziksel büyüklüklerin vektörel ya da skalar karakterini belirlemede daha kısa, kesin ve önyargısız sonuçlar verdiğini savunmaktadır.
-
FİZİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN KARAKTERSEL ANALİZİ
Yazar, fiziksel büyüklük ve kavramların vektörel ya da skalar karakterini belirlemek için kendi geliştirdiği 'karaktersel analiz' yöntemini tanıtmakta, vektörle bölme tanımına dayanarak açı, basınç, yüzeysel yük ve akım yoğunluğu gibi örneklerle yöntemin uygulanışını göstermektedir.
-
FİZİKSEL BÜYÜKLÜKLERİN KARAKTERSEL ANALİZİ ÜZERİNE NOTLAR
Yazar, Dr. Gürmen'in fiziksel büyüklüklerin karaktersel analizi hakkındaki yazısına ilişkin görüşlerini fizik yasalarının boyutsal ve tansörsel tutarlılık kurallarını açıklayarak sunmakta, kuvvet momenti ile işin farklı boyutlarda olduğunu ve vektör bölme işlemine gerek kalmadan çeşitli fiziksel büyüklüklerin skalar/vektör niteliğinin gösterilebileceğini matematiksel olarak ortaya koymaktadır.
-
TEKNOLOJİK UYGULAMA YAPAY UYDUSU İLE ANTEN ÖRÜNTÜ ÖLÇME DENEYİ
Yazı, NASA'nın 1974'te fırlattığı ATS F (ATS 6) iletişim uydusunu, eğitim ve sağlık alanındaki uygulamalarını ve uydunun gerçekleştirdiği yirmiye yakın deney arasından anten örüntü ölçme deneyini ayrıntılı olarak tanıtmaktadır.
-
6. TEKNİK KONGRE VE AÇIK OTURUMLAR YAPILDI
EMO tarafından 23-24 Ocak 1975'te Ankara'da düzenlenen 6. Teknik Kongre ve Açık Oturumlar'da sunulan bilgisayar, elektronik, yüksek gerilim, denetim ve nükleer enerji konulu makale ve bildirilerin listesi verilmektedir.
-
TEKNİK DİL AÇIK OTURUMU
EMO'nun düzenlediği 'Teknik Dil' açık oturumunda Hikmet Dizdaroğlu, Aydın Koksal ve Güney Gönenç'in katılımıyla Türkçe teknik terim sorunu, yabancı terimlerin kullanımı ve Türk Dil Kurumu ile işbirliği olanakları tartışıldı. Oturum, teknik dil sorununun öncelikli ele alınması ve TDK ile ortak çalışmalar yapılması gerektiği görüşüyle sonuçlandı.
-
SÜREÇ DENETİMİN TANIMI VE TEMELLERİ
Süreç denetimin tarihsel gelişimi ve temel kavramları anlatılarak, genelleştirilmiş akış sürecinin matematiksel modeli ısı geçişim örneği üzerinden Laplace dönüşümü ile çözümlenmektedir.
-
ÜLKEMİZDE RADYO VE TELEVİZYONUN GENEL ÇİZGİSİ
Yazı, Türkiye'de radyo ve televizyon yayıncılığının 1927'den 1975'e tarihsel gelişimini, TRT'nin kuruluşu, 12 Mart döneminde özerkliğinin kaybedilmesini ve reklam gelirlerine bağımlılığını eleştirel bir bakış açısıyla inceliyor.